II SA/Ka 1319/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego wydaną na podstawie art. 36 ust. 3, 4 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), art. 104 i art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. w zakresie mieszkalnictwa (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 13), ustalił A. S. wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości obejmującej [...] gm. kat. [...] o pow. 1117 m2 na kwotę [...] zł ([...] zł). W uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, że w wyniku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka jako nie budowlana uzyskała przydatność do zabudowy jednorodzinnej. Po myśli § 4 wskazanej uchwały wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości ustalono na 20 %. Wzrost wartości nieruchomości ustalony został przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, a wysokość opłaty ustalona zgodnie z przyjętymi regułami. W następstwie wniesionego przez skarżącego odwołania, którego w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych nie ma, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, iż w ramach pierwszoinstancyjnego postępowania nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie zapewniono mu zapoznania się z operatem szacunkowym, tym samym nastąpiło naruszenie postanowień zamieszczonych w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalił A. S. wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości obejmującej [...] gm. kat. [...] o pow. 1117 m 2 na [...] zł ([...] zł). W uzasadnieniu decyzji tej przywołał analogiczną argumentację jak w decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Od decyzji tej ponownie odwołanie wniósł skarżący, który wpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie podniósł merytoryczne zastrzeżenie wobec tej decyzji. Skarżący w odwołaniu tym akcentuje, iż ze strony organu pierwszej instancji w [...] r. otrzymał informację, że przedmiotowa parcela znajduje się na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe. Pismo to nie koresponduje z tym, jakie pochodzi z dnia [...] r., w którym wskazano, że nieruchomość ta znajduje się na terenie upraw rolnych. Nadto skarżący dla uwiarygodnienia przedstawionych racji odwołał się do zapisów w akcie notarialnym, z którego wynika, że nieruchomość ta położona jest w terenie zabudowy jednorodzinnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy dokonał analizy obowiązujących unormowań prawnych dotyczących wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ten odniósł się do zarzutów skarżącego zamieszczonych w odwołaniu i nie podzielił jego stanowiska. Zdaniem tego organu przedmiotowa parcela w planie zagospodarowania przestrzennego z [...] r. położona była w jednostce strukturalnej (J III34 R) tereny upraw rolnych, natomiast po zmianie planu w jednostce (J IMN) tereny zabudowy jednorodzinnej. W odniesieniu do informacji zamieszczonych w akcie notarialnym to organ odwoławczy potwierdził ten fakt, jednakże uznał, że do jego kompetencji nie należy weryfikowanie prawdziwości tego typu informacji. Z uwagi na sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 letniego ustawowego terminu do ustalenia opłaty, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji miało umocowanie w przepisach i materiale dowodowym. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, który wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W motywach skargi wskazał, że nie zgadza się z otrzymaną decyzją, ponieważ dysponuje pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] r., z którego wynika, że przedmiotowa działka objęta jest jako teren upraw rolnych z występującą zabudową i położona jest w terenie zabudowy jednorodzinnej, dopiero pismem z dnia [...] r. urząd ten przekazał mu sprzeczną informację, iż działka ta znajduje się na terenie upraw rolnych. Dodatkowo skarżący zaznaczył, iż notariusz po zapoznaniu się z treścią planu zagospodarowania przestrzennego ustalił identyczną treść jaka wynikała z pisma z dnia [...] r. Nadto skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż posiada drugą grupę inwalidzką jest zarejestrowany jako bezrobotny dla osób niepełnosprawnych bez prawa do zasiłku, a posiada na utrzymaniu żonę i syna, dodatkowo żona została zwolniona i od [...] r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), czyli pod względem zgodności z prawem wykazała, że decyzja ta nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a tylko w takim przypadku Sąd zobowiązany jest skargę uwzględnić. Problematyka ustalania wysokości jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego jest uregulowana w art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 89, poz. 415 ze zm.). Należy podkreślić, iż w ramach niniejszego postępowania problematyka ta nie wzbudza żadnych kontrowersji i z tego też powodu Sąd nie będzie jej przybliżał. Zagadnieniem spornym w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości obejmującej [...] gm. kat. [...] o pow. 1117 m2 położonej w B. nastąpiła zmiana planu zagospodarowania przestrzennego przyczyniająca się do jej wzrostu wartości. Sporność zagadnienia spowodowana jest tym, iż skarżący dysponuje pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] r., z którego wynika, że przedmiotowa działka objęta jest jako teren upraw rolnych z występującą zabudową i położona jest w terenie zabudowy jednorodzinnej. Przedłożenie przez skarżącego wskazanego pisma nakazuje przeprowadzenie kontroli treści planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego zarówno w [...] r. jak i w [...] r. Jak wynika z treści planu zagospodarowania przestrzennego z [...] r. przedmiotowa nieruchomość położona była w jednostce strukturalnej (J III 34 R) tereny upraw rolnych. Okoliczność ta zdaniem Sądu nie wzbudza żadnych wątpliwości, gdyż wynika z treści przedłożonych dokumentów zawierających potwierdzenie zgodności z oryginałem. Natomiast z planu uchwalonego w [...] r. wynika, że przedmiotowa parcela położona jest w jednostce strukturalnej (J IMN) tereny zabudowy jednorodzinnej. Oznacza to, że faktycznie w odniesieniu do nieruchomości należącej do skarżącego w wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości nieruchomości, a tym samym uzasadnione stało się uruchomienie rozpatrywanego postępowania. Jasność sytuacji we wskazanym aspekcie rozpatrywanej sprawy nie daje prostej odpowiedzi na zarzuty podnoszone przez skarżącego. Należy stwierdzić, iż skarżący faktycznie dysponuje pismem ze strony aparatu pomocniczego organu pierwszej instancji, z którego wynika, że jego nieruchomość znajduje się na terenie przewidzianym pod zabudowę jednorodzinną, dodatkowo skarżący został utwierdzony w tym przekonaniu po zapoznaniu się z treścią aktu notarialnego sporządzonego na okoliczność sprzedaży wskazanej nieruchomości. Zatem obowiązkiem Sądu było sprawdzenie, czy w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa przewidzianej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie tej nie można stwierdzić naruszenia postanowień tego przepisu, ponieważ rozbieżność stanowisk organu pierwszej instancji nie nastąpiła w ramach jednego postępowania lecz wynikła z podejmowania określonych działań w różnych i w dodatku odległych od siebie okresach czasu. Jednocześnie zdaniem Sądu nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarżący w wyniku działań podejmowanych przez ten organ został wprowadzony w błąd i być może podjął niekorzystną dla siebie decyzję o sprzedaży przedmiotowej parceli przed upływem wskazanego okresu pięciu lat od dnia zmiany treści planu. Jednakże skutków prawnych wprowadzenia w błąd skarżący winien dochodzić nie przed sądem administracyjnym powołanym do kontroli ostatecznych decyzji organów administracji lecz przed sądem powszechnym. W świetle przeprowadzonych powyżej rozważań należy stwierdzić, że uruchomienie postępowania będącego przedmiotem kontroli, przez organ pierwszej instancji miało umocowanie w stanie faktycznym i prawnym, a podjęte rozstrzygnięcie co do istoty jest prawidłowe, to przywołanie w treści podstawy prawnej art. 154 jest błędne i nie znajduje umocowania prawnego. Przepis ten stanowi podstawę uruchomienia postępowania w ramach trybu nadzwyczajnego, w sytuacji gdy adresat decyzji nie nabył na jej podstawie prawa. Należy zauważyć, że postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone było w ramach postępowania zwykłego, a zatem nie było podstaw do odwoływania się do przepisu odnoszącego się do trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Jednocześnie zdaniem Sądu uchybienie to, nie jest z kategorii tych, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie została wyczerpana przesłanka przewidziana art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.