II SA/Sz 809/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz decyzją z dnia [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm./ na wniosek M. S. w sprawie wymeldowania A. T. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego, położonego w [...] przy ul. [...] orzekł o odmowie jej wymeldowania. Burmistrz po analizie zebranego materiału dowodowego uznał, że brak jest przesłanki dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez A. T., dlatego też odmówił jej wymeldowania z miejsca stałego pobytu. M. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniosła, że córka A. T. nie uiszczała żadnych opłat za ten lokal. Ponadto zachowuje się źle w stosunku do niej. Podała również, że córka od [...] nie zamieszkuje w tym mieszkaniu. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 z późn. zm./ oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 z póź. zm./ po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Burmistrza znak. [...] z dnia [...] orzekającego o odmowie wymeldowania A. T. z pobytu stałego z lokalu położonego w [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych / w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania/ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Wojewoda uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne prawidłowo i ustalił, iż A. T. opuściła w/w lokal, lecz nie nastąpiło to dobrowolnie. Organ powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa sądów administracyjnych, że o opuszczeniu lokalu mieszkalnego można mówić, gdy konkretna osoba zrobiła to z własnej woli. Wskazał, że nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, a także gdy podjęła ona przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. W sprawie ustalono, że strony są ze sobą mocno skonfliktowane. M. S. wymieniała zamki w drzwiach i utrudniała zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu córce A. T, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa znęcania się nad nią przez matkę. M. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję i wniosła o jej uchylenie. Podniosła, że jest właścicielką mieszkania, w którym zameldowana jest jej córka. Nie widzi możliwości dalszego zamieszkiwania przez córkę w w/w lokalu z uwagi na jej naganne zachowanie się w stosunku do niej. Ponadto podała, że córka wyprowadziła się z mieszkania, a ona od [...] wynajmuje je [...]. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Ewidencja ludności ma na celu rejestrację danych dotyczącą pobytu osób i ich aktualizację. Fakt zameldowanie czy wymeldowania nie ma wpływu na prawo konkretnej osoby do zamieszkiwania w jakimkolwiek lokalu. W niniejszej sprawie bezspornie jest, że strony są w konflikcie rodzinnym i obie dopuszczały się wymiany zamków w przedmiotowym mieszkaniu. Niewątpliwie wymiana zamków w drzwiach uniemożliwiała A. T. zamieszkiwanie w tymże lokalu, jednakże to ona ostatnia po zmianie zamków nie udostępniła kluczy do mieszkania matce / protokół z [...]/ Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych / w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania/ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego lub czasowego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Z akt sprawy wynika, że A. T. nie zamieszkiwała już w przedmiotowym lokalu niewątpliwie od [...], lecz organ nie ustalił kiedy go faktycznie opuściła. Powoływanie się przez organ na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazujące na przesłankę dobrowolności w opuszczeniu lokalu nie oznacza, że jest ona jedyną samodzielną przesłanką, która powinna być badana. Pogląd o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu lokalu, wyrażony jest faktycznie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2001r. sygn. akt V SA 2950/00 i 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00., lecz nawet w przypadku wymuszonego opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie, można podjąć decyzję o wymeldowaniu jej z miejsca stałego pobytu, jeżeli nie podjęła ona środków prawnych, zmierzających do przywrócenia jej poprzedniego stanu posiadania tzn. powrotu do przedmiotowego lokalu. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu ma, więc przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym brakiem / wygaśnięciem / zamiaru stałego przebywania w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania. Zauważyć przy tym należy, że istnienie takiego zamiaru oceniać należy nie tyle poprzez słowne zapewnienia osoby wobec, której prowadzone jest postępowanie w sprawie wymeldowania, lecz poprzez całokształt okoliczności sprawy, w szczególności poprzez podejmowane przez nią działania prawne i faktyczne. W niniejszej sprawie A. T. podjęła działania, ale nieskutecznie, bowiem już przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ wiedział, że postępowanie prokuratora z wniosku A. T. o znęcanie się matki nad nią zostało umorzone, zaś sąd zarządzeniem zwrócił jej pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Wobec powyższego ustalenia organu o przyczynach opuszczenia lokalu przez A. T. są nieprawidłowe w świetle podjętych przez nią działań, które okazały się iluzoryczne. Oznacza to także, że A. T. pogodziła się z tym stanem rzeczy i utraciła więź z lokalem, pomimo iż w początkowej fazie mogła opuścić mieszkanie na skutek konfliktu z matką. Ewidencja ludności ma znaczenie rejestracyjne, dlatego też organ winien położyć nacisk przy rozpoznaniu tejże sprawy na faktyczne zamieszkiwanie A. T. w wyżej wymienionym lokalu. Organ naruszył art. 7, 77 § 1 Kpa , bowiem powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także zebrać w sposób wyczerpujący i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn i kiedy A. T. opuściła przedmiotowy lokal, co jest związane z ustaleniem terminu, określonego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz jest niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ, co stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy, kierując się wskazaniami Sądu, a w miarę potrzeby podjąć inne czynności zmierzające do jej wyjaśnienia, w tym ponownie przesłuchać M. S. i A. T.. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., orzekł jak w sentencji.