III SA/Wa 2408/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) określa, że postanowienie, którego nieważność stwierdzono nie może być wykonywane w całości. III SA/Wa 2408/06 Uzasadnienie Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie przez skarżącą D. S. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z akt sprawy wynika, że Prezes KRUS decyzją z dnia [...] maj 2006 r. nr [...] odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 24 maja 2006 r. W dniu 21 czerwca 2006 r. skarżąca złożyła do Placówki Terenowej KRUS w J. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca, zgodnie z treścią pouczenia zawartego w tym postanowieniu, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżąca wskazywała, że nie może opłacać składek w wysokości żądanej od niej przez KRUS ponieważ znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca w skardze nie podniosła zarzutów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, jednakże sąd rozpoznając skargę nie będąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) związany zarzutami skargi skontrolował zaskarżone postanowienie zgodnie z kompetencją wyrażoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem jego zgodności z prawem. Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. Nr 7, poz. 25 ze zm. w dalszej części powoływanej jako u. o u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych a ponadto przepisy wskazane w pkt. 1-2. Postępowanie prowadzone przez KRUS i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. podlega regulacjom określonym w k.p.a. Zgodnie z treścią art. 83b. ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.), jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Stosując na podstawie art. 52 ust. 1 u. o u.s.r. ten przepis do postępowania prowadzonego w sprawie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, należało stwierdzić, że w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ obowiązany był wydać decyzję a nie postanowienie. Zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy o odwołaniach. Na podstawie tego przepisu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosowanie ma również przepis art. 134 k.p.a. zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydane na podstawie tego przepisu postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kończy postępowanie w sprawie, a zatem jest postanowieniem, o którym mowa w art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Z tego względu na podstawie art. 83b ust. 1 u.s.u.s., który miał zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 52 ust. 1 u. o u.s.r., organ miał obowiązek wydać decyzję w sprawie uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznanej sprawie w przedmiotowej kwestii organ rozstrzygnął w formie postanowienia, czym w sposób rażący naruszył przepis art. 83b ust. 1 u.s.u.s. w związku z art. 52 ust. 1 u. o u.s.r. Rażące naruszenie prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi postawę do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. W rozpoznanej sprawie sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia brak było możliwości do jego oceny merytorycznej i stwierdzenia, czy w rozpoznanej sprawie organ zasadnie stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tego rodzaju ocena może zostać dokonana przez sąd w stosunku do aktu, który nie podlega wyeliminowaniu z obrotu z powodu jego nieważności. Dlatego sąd uznał, że na niniejszym etapie sprawy przedwczesne byłoby ocenianie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że postanowienie, którego nieważność sąd stwierdził niniejszym wyrokiem nie podlegają wykonaniu w całości.