VI SA/Wa 1584/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-20
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Maria Jagielska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 K.k.) stanowi wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli przestępstwo to nie jest bezpośrednio wymienione w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 K.k.) uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską. Pomimo że przestępstwo to nie jest bezpośrednio wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jego umyślny charakter i potencjalne skutki dla bezpieczeństwa publicznego pozwalają zaliczyć sprawcę do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawa o broni i amunicji stawia wysokie wymagania posiadaczom broni, a skazanie za takie przestępstwo niweczy gwarancję bezpiecznego jej posiadania i używania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie skarżącego za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 K.k.). Organ uznał, że skazanie to uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Skarżący kwestionował tę interpretację, wskazując, że przestępstwo to nie jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a także podkreślając swoje dotychczasowe, nienaganne postępowanie jako posiadacza broni i osiągnięcia sportowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2006r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] cofającą Panu M. J. pozwolenie na broń myśliwską. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525).
Do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pan M. J., skarżący w rozpatrywanej sprawie, dysponował prawem do posiadania broni myśliwskiej na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2005 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. Wydział VI Grodzki uznał Pana M. J. za winnego kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości tj. popełnienia czynu z art. 178a § 1 K.k. w związku z art. 33 § 1 i § 3 K.k. za co wymierzył mu karę grzywny oraz orzekł karę dodatkową.
W konsekwencji powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.ia. w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 tej ustawy, Komendant Wojewódzkiej Policji [...], uznając iż skarżący nie należy do osób przestrzegających porządku prawnego, cofnął pozwolenie na broń myśliwską. W uzasadnieniu podał, że skarżący popełniając czyn karalny umyślny, okazał rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego. Pozwolenie na broń nie może być wydane osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu, za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, w którym, podnosił iż w postępowaniu organ uniemożliwił mu czynne uczestnictwo w sprawie oraz wskazywał, załączając oświadczenie żony i opinię przewodniczącego Okręgowej Komisji Strzeleckiej w L., na okoliczności przemawiające przeciwko cofnięciu pozwolenia na broń, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 268a Kpa. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał naruszenie art. 10 Kpa. stwierdzając, iż prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu jest jednym z najbardziej istotnych praw strony w procedurze administracyjnej, a jej przejawem jest m.in. obowiązek organu umożliwienia stronie zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co w konkretnym postępowaniu nie miało miejsca. Organ nakazał również uzupełnienie materiału dowodowego co do treści dokumentów stanowiących załączniki do odwołania tj. oświadczenia żony skarżącego oraz pisma przewodniczącego Okręgowej Komisji Strzeleckiej w L.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Komendant Wojewódzki Policji [...] ponownie cofnął skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską. Jako podstawę prawną swego działania przywołał przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji – u.b.ia., zgodnie z którym organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W uzasadnieniu organ stwierdził, że o wyniku sprawy zadecydował fakt skazania skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w L. Wydziału VI Grodzkiego z dnia [...] września 2005r. za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Skazanie za takie przestępstwo umyślne z art. 178 K.k. uzasadnia, zdaniem organu, zaliczenie skarżącego do grona osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.ia. a więc osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dopuszczenie się tego rodzaju przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jest dowodem na to, że skarżący nie prezentuje nieskazitelnej postawy, jakiej wymaga się od posiadacza broni. Dobra opinia z Koła łowieckiego jaką skarżący przedstawił nie może wpłynąć na ocenę postawy skarżącego dokonaną przez organ. Co do informacji o objęciu skarżącego i jego żony programem "Bezpieczeństwa w Rodzinie" organ, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i po uwzględnieniu oświadczenia złożonego przez żonę skarżącego, doszedł do przekonania, że skarżący zmienił swoje zachowanie.
W odwołaniu od decyzji M. J. stwierdził, iż Komisariat Policji w C. przedstawił jego sytuację rodzinną niezgodnie z prawdą. Podkreślił, że bierze czynny udział w zawodach strzeleckich na terenie całego kraju i osiąga bardzo dobre wyniki. Cofnięcie pozwolenia na broń uniemożliwi mu dalszy rozwój w strzelectwie. Co do czynu, którego się dopuścił, to nie został on popełniony świadomie i celowo, karze poddał się dobrowolnie i od tamtej chwili przestrzega bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Komendant Główny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego dopuszczenie się czynu z art. 178a K.k. uzasadnia obawę wymienioną w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.ia. co do możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wymienione przestępstwo jest czynem umyślnym, zatem nie można argumentować, że czyn ten popełniony został bez świadomości i celu. Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy skarżący nie może nie zdawać sobie sprawy z niebezpieczeństwa i zagrożenia wypadkiem drogowym, w którym może ucierpieć życie lub zdrowie ludzkie, jest dowodem nieodpowiedzialnego zachowania. Prowadzić musi to do wniosku, że skarżący nie może być uważany za osobę wiarygodną co do możliwości bezpiecznego dysponowania bronią palną. Organ zwrócił uwagę, że przychyla się do stanowiska skarżącego w zakresie powołania przez organ I instancji okoliczności poprawy zachowania skarżącego w rodzinie. Ta kwestia, jako podstawa cofnięcia pozwolenia na broń, nie jest brana pod uwagę przez organ II instancji, co nie zmienia faktu, że popełnienie przestępstwa z art. 178a K.k. wystarczająco uzasadnia zaliczenie skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.ia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego, zarzucając Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podniósł, iż organ rażąco naruszył prawo tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy poprzez dokonanie rozszerzonej interpretacji przyczyn cofnięcia pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.ia. reguluje sytuacje, w których organ odmawia wydania pozwolenia na broń. W przypadku skarżącego należy ocenić jego zachowanie pod kątem istnienia przesłanek z art. 18 ustawy. Organ nie wykazał, że w przypadku skarżącego istnieje obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa taka mogłaby istnieć tylko w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a więc przestępstw zgrupowanych w rozdziałach XIX i XXIII K.k. Skarżący został skazany za występek przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Poza tym, organ nie wziął pod uwagę postępowania skarżącego w okresie 6 lat posiadania broni. W tym czasie skarżący nie wszedł w konflikt z prawem, nie nosił broni w stanie po użyciu alkoholu, nie używał broni niezgodnie z jej przeznaczeniem oraz przechowywał w miejscu zabezpieczonym przed osobami trzecimi. Skarżący jest szanowanym obywatelem, aktywnym działaczem PZŁ i reprezentantem okręgu l. na zawodach strzeleckich. W świetle przywołanych okoliczności "snucie przez Komendanta Głównego wizji prawdopodobieństwa sięgnięcia po broń w stanie po użyciu alkoholu jest niczym nie uzasadniona". Używanie alkoholu nie może być podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń, bo gdyby tak było to przypuszczalnie osoby posiadające broń stanowiłyby niewielki odsetek obecnie uprawnionych. Pełnomocnik skarżącego stwierdził ponadto, że " w naszym kręgu kulturowym używanie alkoholu jest zwyczajowe i nie stanowi czynu zagrożonego karą", przywołał również stanowisko NSA w wybranych orzeczeniach broni dotyczących, a sprowadzających się do obowiązku uwzględniania przez organ wydający lub cofający pozwolenie na broń wszelkich okoliczności faktycznych istniejących w danej sprawie oraz tego, że obawa użycia broni w celach sprzecznych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym dotyczyć musi osoby, która o broń się ubiega, bądź której pozwolenie się cofa.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. J., w przedstawionym stanie faktycznym nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści wskazanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku stwierdzenia, że dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ww. ustawy.
W niniejszej sprawie organ, z uwagi na fakt skazania za przestępstwo z art. 178a K.k., zaliczył skarżącego do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd podziela stanowisko organu.
Zastosowanie przez organ na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.ia. obligatoryjnej sankcji cofnięcia pozwolenia na broń wynika z oceny, czy osoba, w stosunku do której sankcja ma zostać zastosowana, należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy tj. do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Za takie właśnie osoby przepis nakazuje traktować tych, którzy zostali skazani prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub takich wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W pozostałych przypadkach organ zobowiązany jest każdorazowo dokonać oceny, czy dana osoba należy do kręgu osób wskazanych w cyt. przepisie, czy też, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności dotyczących tej osoby, a istotnych ze względu na możliwość dalszego korzystania z reglamentowanego prawa jakim jest posiadanie broni, nie można jej do takiej kategorii zaliczyć. W rozpatrywanej sprawie skarżący, mimo iż nie został skazany za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, z uwagi na charakter czynu jakiego się dopuścił i za który został skazany, dawał podstawę do zaliczenia go przez organ do osób, które mogą użyć broni w sposób niezgodny z celami określonymi w ustawie o broni i amunicji. Przestępstwo jakim jest prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości ma charakter umyślny ( patrz: A. Marek Kodeks karny. Komentarz, Dom Wyd. ABC, 2005, wyd. II, komentarz do art. 178a K.k. ) i mimo formalnego niesklasyfikowania go w Kodeksie karnym w grupie przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, należy stwierdzić, że ze względu na potencjalne skutki dopuszczenia się tego przestępstwa, należy do grupy przestępstw zakładających niejako ryzyko uszczerbku lub utraty zdrowia lub życia ludzkiego. W rozpatrywanej sprawie, fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a K.k. został potwierdzony wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w L. i nie jest kwestionowany. Okoliczność, o której wspominano wyżej, iż przestępstwo to może być popełnione wyłącznie z winy umyślnej, ma niewątpliwie znaczenie dla oceny, czy osoba wobec której prowadzone jest postępowanie administracyjne o cofnięcie pozwolenia na broń, należy do grupy osób nie dających rękojmi używania broni w sposób zgodny z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zadaniem organów Policji właściwych w sprawach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń jest niedopuszczenie do ryzyka wydania ( lub kontynuowania ) przedmiotowego pozwolenia w sytuacji zagrożenia interesu publicznego, a takie zagrożenie powstaje z chwilą umożliwienia posługiwania się bronią przez osoby skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a i również przez osoby skazane za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości. Powyższa konstatacja jest w pełni uzasadniona i wynika z celów ustawy o broni i amunicji, która stawia osobom starającym się o pozwolenie na broń lub osobom już posiadającym to uprawnienie, wysokie wymagania i rygorystyczne warunki. Nie stanowi niedopuszczalnej, rozszerzającej interpretacji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2, jak twierdzi pełnomocnik skarżącego, dokonanie przez organ oceny zachowania skarżącego, za które został skazany; działanie takie jest wręcz nakazane i wynika z cyt. przepisu oraz z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.ia. W stanie faktycznym stwierdzonym w rozpatrywanej sprawie, zdziwienie może budzić stwierdzenie skargi, iż w "naszym" kręgu kulturowym używanie alkoholu jest zwyczajowe i nie stanowi czynu zagrożonego karą. Nie polemizując z poglądem co do wpisanego w polski zwyczaj spożywania alkoholu, ani nie roztrząsając kwestii braku penalizacji spożywania alkoholu zauważyć należy, że skarżący został skazany za prowadzenie samochodu w stanie po użyciu alkoholu. Tak więc na gruncie konkretnej sprawy, okoliczność pozostawania w stanie nietrzeźwym miała zasadnicze znaczenie i bezpośredni wpływ na ocenę postawy skarżącego, jako osoby stwarzającej zagrożenie dla osób trzecich, a tym samym nie spełniającej warunku używania broni w sposób zgodny z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Skazanie prawomocnym wyrokiem sądowym za przestępstwo, jakim jest prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń na zasadzie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ze względu na zaliczenie osoby, która dopuściła się takiego przestępstwa, do grona osób wobec których istnieje obawa, że mogą użyć broni w sposób niezgodny z celami bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Jak podniesiono w orzecznictwie, nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01). Podkreślić należy, iż na działanie organu nie mogą mieć również wpływu decydującego okoliczności, na które powołał się pełnomocnik skarżącego zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i skierowanej do Sądu skardze podnosząc, iż skarżący posiada pozytywną opinię wydaną przez Okręgową Komisję Strzelecką w L. oraz iż przewidywany jest jego udział w ogólnokrajowych zawodach strzeleckich. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z ze zm.).
Trzeba w tym miejscu stwierdzić, iż od osób uprawnionych do posiadania broni należy oczekiwać nieposzlakowanej opinii, przejawiającej się poszanowaniem prawa. Tylko takie postępowanie daje gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo, jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad jej bezpiecznego posiadania i używania, a zatem iż nie użyje broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Popełnienie przestępstwa, które pośrednio godzi w życie lub zdrowie innych ludzi gwarancję tę niweczy, a dobra opinia w miejscu zamieszkania czy w środowisku łowieckim nie mogą stanowić argumentów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zwłaszcza w świetle skazującego wyroku sądowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło