II SA/Kr 1793/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Renata Czeluśniak / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Organ l instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2002 r., znak: [...] nakazał J. D. rozbiórkę rozpoczętej budowy ogrodzenia od strony południowej działki nr ew. gr. [...] i drogi gminnej [...] w K. tj. zabetonowanych słupków stalowych o wysokości 158 cm. Postępowanie administracyjne przed organem l instancji zostało wszczęte na wniosek Urzędu Miasta i Gminy w przedmiocie budowy ogrodzenia działki położonej w K., nr [...], od strony drogi oznaczonej nr [...]. Decyzją z dnia [...].03.2002 r., znak: [...], wniesiono sprzeciw w przedmiocie realizacji ogrodzenia ww. działki, gdyż budowa prowadzona była niezgodnie z dokonanym przez inwestora uzgodnieniem dotyczącym lokalizacji ogrodzenia. Wskazana decyzja stała się ostateczna z dniem [...].04.2002 r. Wg organu l instancji zaistniały przesłanki do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wynika z powyższego, że wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego pomimo wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu jest samowolą budowlaną powodującą obowiązek wydania nakazu rozbiórki. W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. wniosła o jej uchylenie. Odwołująca w uzasadnieniu m.in. podała, że zaoferowała sprzedaż części w/w działki budowlanej pod pas drogowy, ale Urząd Miasta i Gminy nie odniósł się do tej kwestii. Decyzją z dnia 25.06.2003 r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu powyższego organ odwoławczy w całości podzielił argumentacje przedstawioną przez organ l instancji. Odnosząc się do zarzutów stawianych przez odwołującą organ II instancji podniósł, iż do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, zatem organ odwoławczy zobligowany jest w sytuacji naruszenia przepisów prawa do utrzymania nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Organ II instancji nadto wskazał, że do rozstrzygania sporów z zakresu prawa własności właściwe są powszechne sądy cywilne. Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu [...].07.2003 r. skargę na powyższą ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu powyższej skargi zarzuciła ww. decyzji naruszenie konstytucyjnego prawa własności. Jej zdaniem, zabetonowane słupki nie stanowią ogrodzenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. Skarżąca podnosi, że o fakcie budowy zawiadomiła "Inspektora Budowlanego", który wniósł sprzeciw. Wskutek tego odstąpiła od zamiaru budowy, postanowiła jedynie zabetonować "szyny" w celu zabezpieczenia swojej własności. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi l instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym przedstawił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Podniósł, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Faktem jest, że skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego ogrodzenia, jednak zgłoszenie to posiadało braki i nie zostało uzupełnione w zakreślonym terminie. Stało się to podstawą do wniesienia sprzeciwu wobec budowy ogrodzenia przez Starostę, zgodnie z art. 30 ust. 1a in fine Prawa budowlanego. Pomimo tego inwestor rozpoczęła budowę przedmiotowego ogrodzenia. Zgodnie z treścią ust. 2 art. 30 Prawa budowlanego do wykonywania obiektu objętego zgłoszeniem można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W tym stanie rzeczy mamy do czynienia z przypadkiem wykonywania obiektu pomimo wniesionego sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a taki stan podpada pod normę prawną zawartą w art. 48 Prawa budowlanego, która obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie (...) bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesionego sprzeciwu przez właściwy organ. Zarzut, że zaskarżona decyzja narusza konstytucyjne prawo własności jest zdaniem organu II instancji bezpodstawny. Art. 48 będący podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organu l instancji utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją poddany został kontroli Trybunału Konstytucyjnego co do jego zgodności z Konstytucją między innymi w aspekcie ochrony prawa własności. W wyroku z dnia 12.01.1999 r., sygn. P 2/98; publik w OTK 1999, Nr 1, poz. 2, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 jest zgodny z art. 2, 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał podkreślił, że art. 48 nie narusza konstytucyjnego prawa własności. Prawdą jest, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji "Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia" lecz w myśl art. 64 ust. 3 Konstytucji "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności." Art. 31 ust. 3 Konstytucji wprowadza dodatkowo wymóg aby ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, które ustawodawca zamierza wprowadzić, były podyktowane koniecznością ochrony bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. W tej mierze, jak podkreślił Trybunał, art. 48 nie narusza ani przesłanek wprowadzenia ograniczenia praw jednostki (w szczególności prawa własności) co do dopełnienia kwestii formalnej takiego ograniczenia (spełnienie wymogu ustawowego ograniczenia) jak i wymogu konieczności tego ograniczenia. Art. 48 stoi bowiem na straży nie tylko porządku publicznego i bezpieczeństwa ale i zapobiega przed ewentualnymi zagrożeniami dla praw i wolności innych obywateli. Służy do zapobiegania sytuacjom łamania prawa tj. likwidowania tzw. przypadków "samowoli budowlanych" przez co uwzględnia interes powszechny jak i interes poszczególnych osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -.Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu [...].07.2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów prawnych, a zatem skarga jako niezasadna nie została uwzględniona. Organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie, ustalając na podstawie zebranych dowodów stan faktyczny sprawy. Poczynione ustalenia obligowały organy nadzoru budowlanego do wydania zaskarżonej decyzji. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, zabetonowane słupki jako część ogrodzenia (część obiektu budowlanego), na budowę, którego wymagane było zgłoszenie, zgodnie z art.30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Ustalenia w tym zakresie potwierdzają znajdujące się w aktach zdjęcia. Art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie rozstrzygania przez organy obu instancji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jest samowolą budowlaną powodującą obowiązek wydania nakazu rozbiórki. Na marginesie podnieść należy, iż stanu nin. sprawy nie można odnosić do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 maja 2000 r. (ONSA 2000/4/133), według której wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art.3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art.48 tej ustawy, ponieważ w odniesieniu do przyłącza nie użyto sformułowania "budowa", które musi odnosić się, zgodnie z art.3 pkt 6 ww. ustawy, do budowy obiektu budowlanego, a którego użyto w art.29 ust.1 pkt 7 ustawy oraz w art. ust.1 pkt 2 ww. ustawy w odniesieniu do budowy ogrodzeń. Podnoszone natomiast przez skarżącą kwestie związane z "zajeżdżaniem" działki skarżącej i niewykupieniem od niej pasa działki w celu poszerzenia drogi gminnej nie mają dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia i nie mogą stanowić, zgodnego z prawem, uzasadnienia dla samowoli budowlanej. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.