VII SA/Wa 1162/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-21

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1990 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego, mimo braku dokumentacji projektowej budynku gospodarczego i potencjalnego naruszenia przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków w granicy działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z 1990 r., naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.), ponieważ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego. W szczególności zaniechał ustalenia, czy zrealizowany budynek gospodarczy odpowiada zatwierdzonemu projektowi typowemu i czy jego sytuowanie w granicy działki było zgodne z ówczesnymi przepisami technicznymi. Brak dokumentacji projektowej budynku gospodarczego uniemożliwił prawidłową ocenę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Z. i T. K. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1990 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego, podnosząc, że budynek gospodarczy został usytuowany w ostrej granicy ich działki. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na brak podpisów uprawnionych projektantów na zatwierdzonym projekcie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że inwestor przedstawił prawidłową dokumentację projektową i że sytuowanie budynku gospodarczego przy granicy było dopuszczalne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. i T. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1162/06 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. po rozpoznaniu wniosku Z. i T. K., stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy w [...] nr [...] znak: [...] z dnia [...] stycznia 1990 roku, którą zatwierdzono plan realizacyjny na terenie wsi [...], działka nr ew. [...] oraz zezwolono na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego oraz budynku gospodarczego na terenie nieruchomości nr ew. [...] we wsi [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowaną decyzją udzielono J. i J. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego według projektu typowego [...] oraz budynku gospodarczego według projektu typowego [...] na terenie nieruchomości [...] położonej we wsi [...]. Pozwolenie to zostało następnie decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] października 2002 roku przeniesione na E. i M. K. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1990 roku wystąpili Z. i T. K., właściciele sąsiedniej działki nr ew. [...], podnosząc, iż decyzją tą zatwierdzono usytuowanie budynku gospodarczego w ostrej granicy ich działki. Organ dokonując analizy akt sprawy w postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzwyczajnym ustalił, iż decyzja kontrolowana, niezależnie od zarzutów podnoszonych przez wnioskodawców wydana została z rażącym naruszeniem prawa co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Z akt sprawy dotyczących wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] we wsi [...] wynika, iż zatwierdzony decyzją projekt budowlany zarówno budynku mieszkalnego, jak i gospodarczego nie jest podpisany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do projektowania. Zatwierdzenie przez organ anonimowego projektu nie jest przewidziane w przepisach Prawa Budowlanego. Także przedstawiony przez inwestora plan realizacyjny zagospodarowania działki nie jest autoryzowany przez osobę ze stosownymi uprawnieniami. W ocenie organu stwierdzone uchybienia stanowią o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. co pociąga za sobą konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1990 roku. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 roku wniósł inwestor M. K. wskazując, iż zatwierdzone decyzją z dnia [...] stycznia 1990 roku projekty budowlane zostały sporządzone przez uprawionych projektantów. Na dowód swoich twierdzeń przedstawił kserokopię projektów wraz ze stosownymi podpisami i pieczęciami. Podnosząc powyższe M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 roku znak: [...] po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 roku. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, gdyż nie jest ona obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a, w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa, którą wskazywał organ I instancji. Zatwierdzone decyzją z dnia [...] stycznia 1990 roku projekty budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego są projektami typowymi, a inwestor M. K., na którego przeniesiono pozwolenie na budowę okazał oryginał prawidłowo zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Odnosząc się do zarzutów Z. i J. K., które spowodowały wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności badanej decyzji organ wskazał, iż przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku – w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. nr 17, poz. 62) dopuszczał usytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki. Z tą argumentacją nie zgodzili się Z. i J. K. i złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] maja 2006 roku. Zarzucili jej naruszenie przepisu art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych i akceptację zabudowy w ostrej granicy z ich działką oraz próbę legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Skarga nie zawiera żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do kwestionowanej decyzji oprócz ogólnikowego stwierdzenia, iż realizacja budynku gospodarczego w ostrej granicy z działką skarżących narusza przepisy prawa budowlanego. Sąd nie jest związany zarzutami skargi lecz zakresem jej rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć bierze pod uwagę czy nie naruszają one prawa materialnego bądź procesowego i jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż w niej podnoszone. Wskazać także należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny i którego jedynym celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Jest to postępowanie samodzielne, odrębne od postępowania zwykłego, w którym organ ma obowiązek dokonania wnikliwej oceny kontrolowanej decyzji w aspekcie przesłanek nieważnościowych wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 K.p.a. W niniejszym postępowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1990 roku zatwierdzającej plan realizacyjny oraz zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego oraz budynku gospodarczego według projektów typowych na działce nr [...] we wsi [...]. Organ odwoławczy zasadnie zakwestionował decyzję Wojewody [...] wskazując, iż nie można mówić, nie tylko o rażącym naruszeniu prawa, ale w ogóle o naruszeniu prawa w sytuacji gdy w posiadaniu inwestora jest oryginał projektu budowlanego opatrzony stosownymi podpisami i pieczęciami. To, że oryginalnej dokumentacji projektowej nie posiada organ wydający pozwolenie na budowę w żadnym razie nie może pociągać za sobą skutku w postaci stwierdzenia nieważności tej decyzji (o pozwoleniu na budowę). Odmawiając stwierdzenia nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jednakże z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a. zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, a także nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Przede wszystkim należy wskazać, iż w aktach sprawy brak jest dokumentacji projektowej dotyczącej budynku gospodarczego zrealizowanego według projektu typowego [...]. Skarżący zarówno w toku postępowania, jak i na rozprawie wyjaśniali, iż wyrazili zgodę, poprzedniej właścicielce sąsiedniej nieruchomości, na budowę budynku gospodarczego w ostrej granicy swojej działki, jednakże miał to być budynek niewielki i nie ograniczający korzystania z ich nieruchomości. M. K., który nabył sąsiednią działkę i w związku z tym przeniesiono na niego decyzję o pozwoleniu na budowę, wybudował budynek gospodarczy o wysokości 2 kondygnacji i długości 14 m. Tak potężny budynek, posadowiony w granicy od strony południowej pozbawia dopływu światła całą ich posesję. Zdaniem skarżących wybudowany obiekt nie jest z całą pewnością budynkiem gospodarczym według projektu typowego [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1990 roku nie przeprowadził w tym aspekcie żadnego postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie ustalił, czy budynek gospodarczy został zrealizowany zgodnie z projektem [...] zatwierdzonym kontrolowaną decyzją. Wskazać należy, iż inwestor M. K. wraz z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 roku przedłożył jedynie dokumentację projektową budynku mieszkalnego według typowego projektu [...] (kserokopię), natomiast nie przedłożył projektu budynku gospodarczego. Brak dokumentacji projektowej budynku gospodarczego uniemożliwił Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego ocenę kontrolowanej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku – w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż § 13 cytowanego rozporządzenia dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego nie mniej jednak musiały być spełnione określone w tym przepisie warunki. Obowiązkiem organu było ustalenie czy decyzja z dnia [...] stycznia 1990 roku zezwalająca m.in. na budowę budynku gospodarczego w granicy z działką Z. i T. K. była zgodna z § 13 cytowanego rozporządzenia. Dopiero ustalenia poczynione w tym względzie mogą być podstawą do wydania prawidłowej decyzji. Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. W związku z uwzględnieniem skargi przez Sąd na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło