III SA/Łd 779/05

Dnia 21 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2006 sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. III SA/Łd 779/05 UZASADNIENIE Spółka A w dniu 16 czerwca 2003 roku zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary opisane w 4 pozycjach. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie powyższego zgłoszenia celnego i decyzją z dnia [...] nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów, stawki celnej, kwoty wynikającej z długu celnego oraz kwoty podatku VAT. Pismem z dnia 16 grudnia 2004 roku spółka [...] wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia powyższej decyzji w części dotyczącej klasyfikacji towaru o nazwie Multipower BCAA Anabol, na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu wniosku strona, powołując się na wyjaśnienia importera spornego produktu, dowodziła, iż klasyfikacja Multipower BCAA Anabol do kodu PCN 180690900 jest niewłaściwa ze względu na to, iż kakao nie jest jednym ze składników tego preparatu. W ocenie spółki wyjaśnienie i nadanie poprawnej klasyfikacji produktu jest ważnym interesem publicznym, a szczególnie interesem strony. W dniu [...] Naczelnik Urzędu II w Ł., powołując się na art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 85 § 1, 2651 § 1 i2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), Taryfy Celnej stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000 roku w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. z 200 r., Nr 119, poz. 1253) oraz Wyjaśnienia do Taryfy Celnej stanowiące załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 roku (Dz. U. z 1999r., Nr 74, poz. 830), po wznowieniu postępowania w związku z wnioskiem A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 16 grudnia 2004 roku, wydał decyzję [...], mocą której odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, iż po analizie przedmiotowego zgłoszenia oraz treści decyzji z dnia [...] brak jest podstaw do zmiany decyzji w części dotyczącej klasyfikacji towaru o nazwie Multipower BCAA w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W dniu 16 lutego 2005 roku spółka A wniosła do Dyrektora Izby Celnej w Ł. odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]. W odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła błędną klasyfikację produktu o nazwie Multipower BCAA Anabol, niezgodną z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz naruszenie i błędną interpretację zasad klasyfikacji towarów w nomenklaturze scalonej, a także błędną interpretację Wyjaśnień do Taryfy Celnej. Po rozpatrzeniu odwołania w dniu 5 września 2005 roku Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 ust. 2 pkt a ustawy Ordynacja Podatkowa, art. 262, 2651 ustawy Kodeks celny, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 623), wydał decyzję nr [...], mocą której - uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji, - po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 16 grudnia 2004 roku odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru o nazwie Multipower BCAA Anabol. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż istotą przedmiotowej sprawy jest rozstrzygnięcie możliwości rozpatrzenia wniosku strony z dnia 16 grudnia 2004 roku o uchylenie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru o nazwie Multipower BCAA Anabol. Zgodnie z art. 2651 Kodeksu celnego podstawowymi przesłankami umożliwiającymi uchylenie decyzji ostatecznej jest zaistnienie interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za takim rozstrzygnięciem. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z analizy pism strony składanych w toku postępowania nie wynika, na czym ma polegać spełnianie przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiających za uchyleniem decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Zdaniem organu odwoławczego za uchyleniem decyzji ostatecznej nie przemawiają zarzuty dotyczące klasyfikacji taryfowej jednego z objętych nią towarów. Kwestie związane z oceną merytorycznej poprawności decyzji ostatecznej nie podlegają kontroli na etapie postępowania w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Nie są to bowiem okoliczności, które wyczerpują przesłanki interesu publicznego lub słusznego interesu strony. Tym samym powołane przez stronę zarzuty w stosunku do decyzji nie mieszczą się w kategorii argumentów wskazujących istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego organy orzekające nie są uprawnione do oceny prawidłowości stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przy wydaniu decyzji ostatecznych podlegających weryfikacji w trybie powołanego wyżej przepisu. Organ celny I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie zbadał, czy spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego lecz merytorycznie odniósł się do zarzutów strony dotyczących prawidłowości klasyfikacji taryfowej towarów objętych decyzją ostateczną. Dokonanie takiej oceny przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. stanowiło uchybienie, które spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy z przytoczeniem prawidłowej podstawy prawnej i okoliczności przemawiających za takim rozstrzygnięciem. W dniu 25 października 2006 roku spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...]. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż z przepisu art. 265 wynika, iż właściwym organem do rozpatrzenia wniosku strony jest organ, który wydał decyzję ostateczną, tj. organ I instancji. W przedmiotowej sprawie takie rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ II instancji, co tym samym spowodowało naruszenie art. 265 Kodeksu celnego. Ponadto strona nie zgodziła się także ze stwierdzeniem organu celnego, iż nie został wykazany interes publiczny lub interes strony. Interes prawny strony polega na prawidłowym określeniu kodu PCN z taryfy celnej i prawidłowym określeniu kwoty wynikającej z długu celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do wskazanego w skardze interesu strony organ stwierdził, iż ustawodawca posłużył się kwalifikowaną formą tej przesłanki poprzez dodanie sformułowania "ważny". Fakt ten powoduje, iż wykazanie jakiegokolwiek interesu strony nie powoduje automatycznie, iż powyższa przesłanka została spełniona. W ocenie organu strona skarżąca nie wykazała w ogóle na czym polega jej interes przemawiający za uchyleniem decyzji ostatecznej, a tym bardziej nie wskazała, iż interes ten jest ważny. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 roku pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, natomiast pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie cytowanego przepisu można zaliczyć do nadzwyczajnych trybów postępowania, obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999r. o zmianie ustawy – Kodeks celny ( Dz. U. Nr 40, poz. 402) stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do art. 265 1§ 1 Kodeksu celnego – system informatyczny Lex Polonica). Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek: 1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo, 2/ strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji, 3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi , 4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej . Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla "zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 LEX nr 53442 ). Reasumując stwierdzić należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Ostateczna ocena, czy w sprawie w ogóle zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji należy do organu administracji. Możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego uzależniona jest zatem od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Organy administracji prowadząc postępowanie na podstawie art. 2651 § 1 kodeksu celnego zobowiązane są do szczegółowej oceny powyższych przesłanek i wydania na ich podstawie decyzji. Decyzja wydana w tym trybie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do organu rozstrzygającego należy ocena w konkretnej sprawie, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku strony była ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...]. Decyzję tę można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. "Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki, bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron"( Masternak Marian "Wzruszalność ostatecznych decyzji podatkowych tworzących prawa oraz nie tworzących praw dla strony" Monitor Podatkowy z1999 r., nr 4, s. 27). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne. Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo". Także, gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą ( wyrok NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442) Spółka A sprecyzowała swój wniosek złożony na podstawie art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego w ten sposób, że wnosiła "o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej klasyfikacji towaru o nazwie Multipower BACA". Organ celny rozpoznający wniosek był związany jego treścią. Treść wniosku określała bowiem zakres, w jakim strona wyrażała zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. Zarówno w toku postępowania przed organami celnymi jak i w toku postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca spółka jako podstawę przemawiającą za uchyleniem decyzji ostatecznej wskazała nieprawidłową, jej zdaniem, klasyfikację taryfową produktu o nazwie Multipower BCAA Anabol. Zdaniem spółki A interes strony polega na prawidłowym określeniu kodu PCN z taryfy celnej i prawidłowym określeniu kwoty wynikającej z długu celnego. Zdaniem Sądu, w tym składzie, zgłoszone przez stronę zarzuty w żadnym stopniu nie odnoszą się do wykazania interesu publicznego oraz ważnego interesu strony uzasadniającego uchylenie decyzji ostatecznej w żądanym zakresie. Wprawdzie przesłanka "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu strony", w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie została prawnie zdefiniowana, biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, i że w przeciwieństwie do "zwykłego" postępowania odwoławczego w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie, należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony" jak i "interesu publicznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Przepisy nie ustanawiają żadnej gradacji ocen "ważnego interesu strony" lub "interesu publicznego" i nie wskazują na ile musi być on dla strony ważny, aby uzasadniał wzruszenie decyzji, niemniej biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 tryb jest trybem nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ten "ważny interes strony" lub "interes publiczny" musi być rzeczywiście na tyle ważne, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2005 r. V SA/Wa 2334/2004 system informatyczny Lexpolonica). Wnosząc o uchylenie decyzji w nadzwyczajnym trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego spółka A zgłosiła merytoryczne zarzuty, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Zarzuty te nie uwzględniały specyfiki omówionych wyżej zasad weryfikacji decyzji ostatecznej na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Skarżąca spółka wskazując na nieprawidłową, jej zdaniem, klasyfikację taryfową towaru w istocie domagała się ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia w tej kwestii, co w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe. Strona skarżąca na etapie postępowania przed organami celnymi w żadnym stopniu nie wykazała istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Brak wykazania przez stronę skarżącą powyższych przesłanek, a także zasadne przyjęcie przez organ celny braku podstaw do uznania, iż za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes publiczny lub ważny interes strony powoduje, iż ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji przez organ celny należy uznać za prawidłową. Za bezzasadny należy także uznać zarzut zawarty w skardze, w którym strona skarżąca podnosi, iż w myśl art. 2651 § 1 Kodeksu celnego organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o uchylenie decyzji jest organ, który wydał decyzję ostateczną, a w przedmiotowej sprawie takie rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ II instancji. Stosownie do art. 262 Kodeksu celnego w postępowaniach w sprawach celnych zastosowanie mają przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Bezspornym jest, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 2651§ 1 Kodeksu celnego jest postępowaniem w sprawie celnej, do którego zastosowanie mają cyt. przepisy Ordynacji podatkowej. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem w nowej sprawie w stosunku do sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, która ma być zmieniona lub uchylona. Od decyzji wydanej w tej sprawie służą zwyczajne środki zaskarżenia odpowiednie do szczebla struktury administracji publicznej. Postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2) a) Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy ma możliwość uchylenia w całości lub części decyzji organu I instancji i w tym zakresie może orzec co do istoty sprawy. Z uprawnienia tego skorzystał Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydając zaskarżoną decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy. W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja wydana została na podstawie właściwej oceny stwierdzonych faktów i w odniesieniu do przesłanek wyrażonych w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.