IV SA/Wr 684/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby uchyla decyzję organu II instancji Orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...]r., nr [...] o ukaraniu po rozpatrzeniu sprawy sierż. sztab. H. D. referenta Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w L., podejrzanego o to, że : 1/ w okresie od [...]roku do [...]roku w L., J., działając wspólnie i w porozumieniu z K. M., A. S. i R. J., nabył od nieustalonych osób i ukrył w wynajętym do tego celu pomieszczeniu samochód marki "[...]" o wartości około [...]zł, wiedząc, że pochodzi on z przestępstwa, a następnie po demontażu jego elementów przez R. J. i usunięciu numerów identyfikacyjnych nadwozia tego pojazdu, częściowo zbył je nieustalonym osobom, tj. o przestępstwo z art.291 § 1 kk i art.306 kk w zw.z art.11 § 2 kk w zw. z art.12 kk. 2/ w okresie od [...] do [...] roku w ., L. i W., zażądał, a następnie przyjął od J. O. korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie [...]zł, w zamian za zwrot skradzionego w nocy z [...]roku we W. samochodu osobowego marki "[...]" tj.o przestępstwo z art.286 § 2 kk, 3/ w okresie od [...] roku do [...] roku w L., pełniąc obowiązki funkcjonariusza Sekcji Ruchu Drogowego KPP w L., przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że usunął, a następnie ukrył dokument, którym nie miał prawa wyłącznie rozporządzać tj. "kartę rejestracyjną [...]" wystawioną przez KPP w T. G. na nazwisko E.P., w wyniku czego w bazie danych KSIP nie dokonano adnotacji o kolizji drogowej zaistniałej w miejscowości R. Ś., czym działał na szkodę interesu publicznego, tj.o czyn z art.276 kk i art.231 § 1 kk w zw. z art.11 § 2 kk a tym samym przekroczył swoje uprawnienia czym naruszył art.132 ust.3 pkt.3 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji uznano H. D. winnym zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz.U. z 2002r., nr 7, poz. 58 ze zm./ nałożono na niego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W motywach podano, że postępowanie przeprowadzone wobec sierż. szt. H. D. jednoznacznie wykazało, iż obwiniony policjant dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Podczas przesłuchania w charakterze obwinionego nie przyznał się do przedstawionego mu zarzutu i odmówił składania wyjaśnień w tej sprawie. Natomiast podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu [...]roku przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. przyznał się do popełnionego przestępstwa z art.276 kk i art.231 § 1 kk w zw.z art.11 § 2 kk i wyjaśnił, iż ma świadomość, iż przekroczył swoje uprawnienia i przyznał się do popełnienia tego czynu. Zgodnie z art.132 ust.4 czyn będący przewinieniem dyscyplinarnym podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, niezależnie od odpowiedzialności karnej i w konsekwencji możliwe jest zakończenie postępowania dyscyplinarnego przed zakończeniem postępowania karnego. Przewinienie dyscyplinarne zarzucane policjantowi charakteryzuje się dużą szkodliwością społeczną. Popełnione zostało z winy umyślnej a okoliczności jego popełnienia nie budzą żadnej wątpliwości, bowiem policjant przyznał się do zarzucanego mu czynu a ponadto podczas przeszukania samochodu obwinionego znaleziono przedmiot przestępstwa tj. kartę Mrd 5. Wielość czynów zarzucanych policjantowi i ich rodzaj tj. przestępstwo przeciwko mieniu i dokumentom, wywierają szczególnie negatywne skutki dla służby a jednym z podstawowych zdań Policji jest ochrona mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Działania obwinionego, ewidentnie godzą w zadania Policji, a nawet prowadzą do podważenia autorytetu i zaufania publicznego, niezbędnego przy realizacji zadań Policji. Nadto, z zebranego materiału dowodowego wynika, iż obwiniony kierował się niskimi pobudkami zasługującymi na szczególne potępienie, naruszając dobre imię Policji. W odwołaniu od tego orzeczenia H. D. podniósł, że w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym nie przyznał się do postawionych mu zarzutów i odmówił składania wyjaśnień, przez co twierdzenie, że okoliczności popełnienia zarzucanych mu czynów nie budzą wątpliwości, nie jest prawdziwe. Uznał przy tym. że zaskarżone orzeczenie jest przedwczesne, gdyż dopiero wynik prowadzanego w tej sprawie postępowania karnego może stanowić ewentualną podstawę wydalenia go ze służby. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r., na podstawie art. 135 "n" ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, w części dotyczącej pierwszego i drugiego z przedstawionych policjantowi zarzutów umorzono postępowanie dyscyplinarne. W zakresie trzeciego z zarzutów utrzymano zaskarżone orzeczenie w mocy. W motywach uzasadnienia podano m.in., że podzielono argumentację Komendanta Powiatowego w L., jaką przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Czyn, jakiego dopuścił się obwiniony w sposób rażący naruszył dobre imię Policji jako instytucji, a argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Służby w Policji nie mogą pełnić funkcjonariusze, którzy swoim zachowaniem godzą w podstawy porządku prawnego i dopuszczają się popełnienia tego rodzaju czynów. Zdaniem organu odwoławczego wymierzona obwinionemu kara jest adekwatna do okoliczności i charakteru popełnionego przez niego przewinienia dyscyplinarnego. W skardze na powyższe orzeczenie do sądu administracyjnego H.D.zarzucił, że nie zawiera ono wyjaśnienia podstawy prawnej umorzenia postępowania, zatem polemika w tym zakresie nie jest możliwa. Stwierdził ponadto, że umorzenie zamyka mu drogę do uwolnienia się od obu zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Podniósł, że do zarzucanych mu przestępstw nie przyznaje się, a w sprawie tej będzie można orzec dopiero po zakończeniu postępowania karnego. Orzeczenie uznał za krzywdzące, a ocenę materiału dowodowego za dowolną. Stwierdził, że podczas ponownego przesłuchania zmienił wyjaśnienia i nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. Podniósł następnie, że zgodnie z dyspozycją art. 134 h ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Uzasadnienie orzeczenia wskazuje, że przy wydaniu orzeczenia uwzględniono tylko okoliczności obciążające obwinionego. Brak jest w uzasadnieniu orzeczenia wskazania okoliczności łagodzących takich jak dotychczasowy przebieg służby. Tymczasem przez [...] lat służby nigdy nie był karany, a wręcz przeciwnie był wielokrotnie nagradzany. W [...]r otrzymał od Prezydenta RP "Medal za Dzielność", był nadto wielokrotnie nagradzany finansowo. W trakcie pracy w Policji podnosił swoje kwalifikacje zawodowe, posiada wszelkie wymagane kwalifikacje potrzebne do pracy w Sekcji ruchu Drogowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, że nie zachodzi zarzucane orzeczeniu naruszenie przepisu art. 134 h ustawy o Policji. Zarówno przełożony dyscyplinarny jak i wyższy przełożony dyscyplinarny uwzględnili wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w tym przepisie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że popełnienie przez obwinionego czynu opisanego w trzecim zarzucie jest niesporne. Obwiniony nie przeczy temu, że czyn ten popełnił. Obwiniony w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] r., w postępowaniu karnym, przyznał się do tego czynu i dokładnie opisał okoliczności jego popełnienia. Okoliczność zmiany tych wyjaśnień i skorzystania z prawa odmowy do składania wyjaśnień podlegała ocenie organu w kontekście całokształtu okoliczności. Całokształt okoliczności, w szczególności okoliczność, że w trakcie przeszukania samochodu obwinionego znaleziono w nim druk [...] pozwalają przyjąć, że nie budzi wątpliwości popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu czynu. Znamienne jest także to, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzuca jedynie niewspółmierność kary do zarzucanego mu czynu i nie przyjęcie okoliczności łagodzących. Z tego wynika, że skarżący nie kwestionuje tego, że zarzucany mu delikt dyscyplinarny popełnił, lecz tylko to, że został za jego popełnienie za surowo ukarany. Odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej umorzenia postępowania wobec części zarzutów oraz braku analizy wszystkich dowodów stwierdzono, że postępowanie dyscyplinarne w zakresie zarzutu I i II umorzono na podstawie art. 135 ustawy o Policji albowiem czyn nie stanowił naruszenia zasad dyscypliny służbowej. Z kolei zarzut braku analizy wszystkich dowodów nie jest bliżej sprecyzowany poprzez wskazanie, których dowodów nie przeanalizowano i jakie wnioski z tej analizy powstałyby w sprzeczności z przyjętymi przez przełożonego dyscyplinarnego. To czyni zarzut gołosłownym i pozbawia możliwości polemiki z nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując zapadłe w sprawie orzeczenia dyscyplinarne należy zauważyć, że w orzeczeniu Komendanta Powiatowego Policji w L. uznano skarżącego winnym popełnienia trzech dokładnie opisanych czynów zagrożonych sankcją karną przewidzianą w kodeksie karnym. W postępowaniu odwoławczym umorzono postępowanie w zakresie pierwszego i drugiego z przedstawionych obwinionemu zarzutów, utrzymując zaskarżone orzeczenie w zakresie trzeciego zarzutu. Orzeczenie dyscyplinarne II instancji zawiera uchybienia proceduralne przemawiające za wyeliminowaniem, go z obrotu prawnego. Zgodnie z przepisem art. 135 "n" ust. 4 powołanej wyżej ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. Postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku cofnięcia odwołania /art. 135 "n" ust. 5/. Stwierdzić należy, że orzeczenie drugoinstancyjne powołujące jako podstawę prawną art. 135 ust. 4 pkt 1 ustawy nie odpowiada w pełni żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 135 "n" ust. 4 ustawy o Policji. W związku z tym, że organ odwoławczy nie podał w podstawie prawnej orzeczenia, jak i w jego uzasadnieniu precyzyjnej numeracji przepisu stanowiącego o rozstrzygnięciu umarzającym postępowanie w zakresie dwóch zarzutów postawionych obwinionemu, można się tylko domyślać, że podstawę taką mógł stanowić art. 135 "n" ust. 4 pkt 2 upoważniający przełożonego dyscyplinarnego m.in. do tego, by uchylając zaskarżone orzeczenie umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji. Jednakże w rozstrzygnięciu tym brak jednoznacznego określenia składników wymaganych przez wskazane unormowanie. W myśl art. 135 tej ustawy, postępowanie dyscyplinarne umarza się: 1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, 2) po upływie terminów "przedawnienia", określonych w ust. 4 i 5, 3) w razie śmierci policjanta, 4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne. W związku z powyższym organ dyscyplinarny II instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien zbadać, czy w sprawie zaistniała któraś z przesłanek umorzenia postępowania dyscyplinarnego, a jeżeli tak, to dokładnie określić jej podstawę prawną i faktyczną, dbając jednocześnie, by rozstrzygnięcie odpowiadało treści dyspozycji zawartej w art. 135 "n" ustawy o Policji. W wypadku odpowiedzi negatywnej należy rozważyć ewentualność zastosowania innego rozstrzygnięcia odpowiadającego dyspozycji wskazanego unormowania. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia rozstrzygnięcia w części umarzającej postępowanie podjęta w odpowiedzi na skargę nie może być traktowana jako aneks do orzeczenia, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie decyzyjnego. Sąd nie wypowiadał się w kwestii zarzutów skarżącego dotyczących merytorycznej zawartości zaskarżonej decyzji, decyzja w sprawie, jako nieostateczna i nieprawomocna nie podlega rozpoznaniu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał o kosztach, gdyż skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a fakt poniesienia innych kosztów nie został przez niego wykazany. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby nie powoduje samoistnego skutku ustania zatrudnienia. Skutek taki powstaje dopiero z chwilą podjęcia decyzji o wydaleniu ze służby jako aktu wykonującego orzeczenie dyscyplinarne i dopiero z tą decyzją łączy się kwestia jej ewentualnej wykonalności.