V SA/Wa 1579/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Barbara Zielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze H. P. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia z urzędu postępowania w sprawie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na przywóz towarów oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku Sp. z o.o. H. P. o udzielenie pozwolenia na przywóz - w ramach kontyngentu taryfowego ustanowionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na przywóz niektórych towarów rolnych pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 151, poz. 1690, z późn. zm.) - [...] o kodzie PCN 0406 90 69 0, Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] października 2002 r. udzielił skarżącej pozwolenia na przywóz 32 ton ww. [...] . Organ określił termin ważności pozwolenia od [...] października 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. W 2005 r. organy celne wszczęły postępowania celne w celu ustalenia klasyfikacji towaru w zgłoszeniach celnych. W związku z tym, że z decyzji organu celnego I instancji wynikało, że zastosowany kod PCN 0406 90 69 0 jest nieprawidłowy skarżąca spółka w dniu 18 kwietnia 2006 r. zwróciła się do Prezesa Agencji Rynku Rolnego z wnioskiem o dokonanie zmiany - w trybie art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) - decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2002 r. Wnioskowana przez spółkę zmiana decyzji miała polegać na usunięciu nieprawidłowości pomiędzy wskazanym we wniosku o udzielenie pozwolenia kodem towaru PCN 0406 90 69 0 a towarem faktycznie przywiezionym - [...] [...] , który jest klasyfikowany do innego kodu PCN. W ocenie spółki nieprawidłowość powinna być usunięta poprzez rozszerzenie treści zezwolenia na przywóz z dnia 17 października 2002 r. w ten sposób, aby towar został określony za pomocą czterech cyfr lub wszystkich 9 - cyfrowych kodów PCN z pozycji 0406. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku. Za umorzeniem postępowania administracyjnego przemawiało - w ocenie organu I instancji - to, iż wnioskowana przez skarżącą zmiana decyzji była możliwa do końca terminu, w którym decyzja ta obowiązywała tj. do dnia [...] grudnia 2002 r. Wraz z upływem terminu ważności decyzja wygasła i została usunięta z obrotu prawnego. Ponadto przeciwko rozpatrzeniu wniosku spółki przemawiał fakt wygaśnięcia rozporządzenia, na podstawie którego decyzję wydano. Pismem datowanym na 31 maja 2006 r. Sp. z o.o. H. P. wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 104 §2 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, - naruszenie art. 105 §1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, - naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. możliwa jest tylko i wyłącznie do momentu upływu terminu obowiązywania pozwolenia udzielonego w tejże decyzji, - naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie warunków i przesłanek zmiany decyzji, o co wnioskowała strona postępowania, - naruszenie art. 107 §3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w decyzji do wszystkich argumentów zawartych we wniosku Spółki. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca spółka powołała się na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. wyrok z dnia 17 lutego 1999 r. IV S.A. 2249/96, w którym Sąd stwierdził, że brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a., dopiero bowiem wynik postępowania może pozwolić na ocenę zasadności wniosku strony. Po rozpoznaniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W pierwszym z powołanych orzeczeń - wyroku z dnia 20 lutego 2001 r. II S.A. 480/00 - NSA uznał, iż na skutek upływu okresu określonego w decyzji przestaje ona obowiązywać i ulega wygaśnięciu. Dalej NSA wskazał, że upływ terminu ważności zezwolenia oznacza to, że wygaśnięcie zezwolenia następuje w dniu, w którym upłynął termin jego ważności. W tym przypadku wygaśnięcie zezwolenia stanowi ten skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, który powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienie w niniejszej sprawie. Utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Brak bowiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty i to oznacza bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Kolejnym orzeczeniem, które w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przemawia za prawidłowością wydanej decyzji jest wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. IV S.A. 1440/97. W wyroku tym stwierdzono, że wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego terminu określającego jej obowiązywanie. Na potwierdzenie tezy jakoby za wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość przemawiało również to, iż akt prawny, na podstawie którego wydano decyzję wygasł, organ II instancji wskazał orzeczenie NSA z dnia 27 października 2002 r. III S.A. 330/01. W orzeczeniu tym NSA zauważył, iż zmiana obowiązującego prawa powoduje, iż powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie procesowym, lecz również w znaczeniu materialnoprawnym. Oznacza to, że zarówno art. 154 jak i 155 k.p.a. mogą być zastosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej te decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. W konkluzji uzasadnienia organ II instancji odnosząc się do orzeczeń przywołanych przez skarżącą spółkę stwierdził, iż stan faktyczny i prawny, w którym zapadły jest zasadniczo różny od rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem Ministra w powołanych przez skarżącą orzeczeniach NSA nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowe, gdyż strona mogła domagać się wynikającego ze stosunku administracyjno-prawnego, określonego działania ze strony organu, co do jej uprawnień wynikających z prawa materialnego. W niniejszej natomiast sprawie - w ocenie organu odwoławczego - nie tylko nie ma łączącego strony stosunku administracyjno-prawnego w związku z wygaśnięciem pozwolenia na przywóz towaru, lecz nie ma także przepisu materialnego, na podstawie którego strona mogłaby domagać się zmiany decyzji. Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Sp. z o.o. H. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuty wobec decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w skardze są analogiczne jak zarzuty podniesione przez skarżącą spółkę w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca zauważa, że jej wniosek o pozwolenie na przywóz towaru zawierał sprzeczne informacje. Z jednej strony określał towar za pomocą wskazania jego rodzaju ([...] ) z drugiej wskazywał kod PCN, który nie obejmował tego rodzaju [...] . Z tego, iż Prezes Agencji Rynku Rolnego przychylił się do tego wniosku skarżąca wywodzi, że intencją organu było udzielenie pozwolenia na przywóz [...] typu [...] , a niewłaściwy kod PCN przyporządkowano w decyzji w ślad za wnioskiem strony. Skarżąca spółka wskazuje na to, iż cytowane przez organy wyroki NSA odnosiły się do braku możliwości wydania decyzji konstytutywnej, natomiast w niniejszej sprawie spółka zwracała się o wydanie decyzji deklaratoryjnej, która niezmieniałaby zakresu udzielonych wcześniej uprawnień. W opinii skarżącej wydanie decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 155 k.p.a. mogłoby sprowadzać się do doprecyzowania znaczenia decyzji lub usunięcia wątpliwości co do elementów stosunku administracyjno-prawnego wyrażonego w pierwotnym rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa. Zgodnie z §4 ust. 3 pkt 3 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na przywóz niektórych towarów rolnych pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 151, poz. 1690, z późn. zm.) przywóz towarów w ramach kontyngentu dotyczył możliwości importu towarów określonych 9 - cyfrowym kodem PCN. W tej sytuacji wniosek o uzyskanie pozwolenia na całą grupę towarów objętych 4 - cyfrowym kodem PCN, powinien zawierać rozpisanie na wszystkie pozycje towarowe objęte 9 - cyfrowymi kodami PCN w ramach tej 4 - cyfrowej pozycji. Strona ubiegająca się o uzyskanie pozwolenia w ramach pozycji 0406 musiała określić jedną, kilka lub wszystkie 9 - cyfrowe pozycje towarowe w zależności od tego czy towar importowany w ramach bezcłowego kontyngentu klasyfikowany był do jednej, kilku lub wszystkich 9 - cyfrowych pozycji. Pozwolenie mogło być jednak wydane na nie więcej niż 2.070 ton łącznie wszystkich towarów określonych 9 - cyfrowym kodem PCN. W złożonym - w oparciu o wzór określony w załączniku 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 marca 2001 r. w sprawie pozwoleń na przywóz towarów w ramach kontyngentu taryfowego (Dz.U. Nr 19, poz. 236 i nr 35, poz. 410) - wniosku skarżąca zamieściła tylko jeden kod PCN - 0406 90 69 0. Udzielone przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego pozwolenie było zgodne z wnioskiem. Na mocy tego pozwolenia spółka była uprawniona do dokonania przywozu [...] określonego wskazanym (wyłącznie jednym) 9 - cyfrowym kodem PCN w okresie od dnia 17 października do dnia 31 grudnia 2002 r. Pozwolenie było - przeciwnie do przedstawionego w skardze stanowiska skarżącej - jednoznaczne, zawierało zarówno wymagany kod towaru PCN jak i opis tegoż towaru zgodny z zapisem taryfy celnej. Jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę pozwolenie wykonano nieprawidłowo importując [...] [...] nieobjęty wskazanym we wniosku i w pozwoleniu kodem. Na marginesie należy zauważyć, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły dokonać kontroli prawidłowości wskazanego przez spółkę kodu PCN. Podkreślenia wymaga, iż udzielenie zezwolenia umożliwiało jedynie dokonanie przywozu towaru oznaczonego 9 - cyfrowym kodem PCN z zastosowaniem obniżonej stawki celnej, natomiast każdorazowo objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru, na którego przywóz strona uzyskała pozwolenie, uwarunkowane jest dokonaniem zgłoszenia celnego, którego kontrola należy do wyłącznej kompetencji organów celnych. Wnioskując o zmianę skarżąca błędnie przyjęła, iż decyzja o zmianie decyzji ostatecznej miałaby w niniejszej sprawie charakter deklaratoryjny. Wydane zgodnie z wnioskiem pozwolenie obejmowało jedną pozycję oznaczoną 9 - cyfrowym kodem PCN, tymczasem uwzględnienie postulowanej przez spółkę zmiany oznaczałoby, iż skarżąca miała pozwolenie na import towarów objętych wszystkimi 9 - cyfrowymi kodami PCN w ramach pozycji 0406. Uwzględnienie zmian proponowanych przez skarżącą doprowadziłoby więc do istotnego rozszerzenia praw przyznanych jej pozwoleniem wynikającym z decyzji z dnia [...] października 2002 r. Nie można zgodzić się - w ocenie Sądu - ze stanowiskiem skarżącej jakoby decyzja pozostawała nadal w obrocie prawnym i nadal powodowała dla spółki określone skutki prawne. Jak bowiem słusznie zauważyły oba orzekające w niniejszej sprawie organy decyzja wygasła. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno fakt, iż upłynął termin jej obowiązywania, który był wyraźnie wskazany, jak również to, że wygasł akt prawny, na podstawie którego decyzję wydano. Skutki w postaci zakwestionowania przez organy celne prawidłowości zastosowanego kodu PCN spowodowane są zatem nie samą decyzją - wydaną zgodnie z wnioskiem spółki - lecz jej nieprawidłowym wykonaniem przez skarżącą. Wobec powyższego organy zarówno I jak i II instancji prawidłowo orzekły, iż nie było podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 155 k.p.a., a zobligowane do załatwienia sprawy słusznie wydały decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 §1 k.p.a. W świetle wskazanych powyżej okoliczności również zarzut dotyczący naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest bezzasadny. Mając na uwadze treść przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji - o której zmianę wnosiła skarżąca - nie sposób uznać, że jest to decyzja niejednoznaczna. Zmiana decyzji wydanej przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w dniu [...] października 2002 r., jak słusznie zauważył organ II instancji polegałaby na podjęciu działań prowadzących do zaspokojenia partykularnego interesu strony z pominięciem przepisów prawa. W ocenie Sądu decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.