I SA/Kr 2000/03

WyrokWSA w Krakowie2005-11-10

Skład orzekający: Urszula Zięba, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowych, mimo braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niejasnego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było niejasne i nie wykazywało w sposób przekonujący istnienia zaległości podatkowej. Brak było również wyjaśnienia co do sposobu i wysokości zaliczenia nadpłat na poczet zaległości VAT.
Stan faktyczny
Skarżący dokonał wpłaty na konto Urzędu Skarbowego, wskazując jej przeznaczenie na podatek VAT i odsetki. Urząd Skarbowy wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty na zaległości podatkowe. Po serii uchyleń i stwierdzeń nieważności postanowień przez organy obu instancji, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zaliczeniu wpłaty. Skarżący złożył skargę, zarzucając chaos w postępowaniu i poniesione konsekwencje finansowe. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Ewa Michna Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2003r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty w kwocie 62.621,90 zł uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, W dniu [...].04.2002 r. skarżący S. J. H. dokonał wpłaty na konto Urzędu Skarbowego kwoty 63.920,30 PLN ze wskazaniem, że dotyczy ona podatku VAT w kwocie 32.124,60 PLN oraz odsetek w kwocie 31.795,70 PLN. Urząd Skarbowy w dniu [...].10.2002 r. wydał postanowienie nr -[...] , w którym zaliczył tą wpłatę na zaległości Skarżącego w podatku VAT za okresy 11-12/1997 r., 6-12/1998 r., 8-12/1999 r., 8-12/2000 r. w łącznej kwocie 32.124,60 PLN wraz z odsetkami w kwocie 31.795,70 PLN. Na postanowienie to w dniu [...]10.2002 r. Skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym zażalenie . Urząd Skarbowy nie przekazał zażalenia do organu odwoławczego, lecz wydał na podstawie art. 216 oraz art. 226 § 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) -postanowienie z dnia 26.11.2002 r. nr US II-3/82001/564/02 (k.5) - którym uchylił w całości postanowienie z dnia [...].10.2002r. stojąc na stanowisku iż w całości uwzględnia zażalenie. Jednakże w dniu [...].11.2002 r. Urząd ten, wydał nowe postanowienie nr -[...] (k.6-8), w którym dokonał zaliczenia przedmiotowej wpłaty z dnia [...].04.2002 r. na zaległości Skarżącego w podatku VAT za okresy 11-12/1997r., 6-12/1998r., 8-12/1999r., 8-12/2000 r. w łącznej kwocie 32.124,60 PLN wraz z odsetkami w kwocie 30.497,30 PLN. Na postanowienie to w dniu [...].12.2002 r. Skarżący złożył zażalenie . W wyniku postępowania odwoławczego Izba Skarbowa stwierdziła, że w tej samej sprawie zostały wydane dwa postanowienia tj. nr [...] i nr [...]. W tym stanie rzeczy Izba Skarbowa postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2003 r. uchyliła i umorzyła postępowanie w odniesieniu do postanowienia nr [...] z dnia [...]11.2002r. Natomiast w odniesieniu do postanowienia nr [...] z dnia [...]11.2002 r. Izba Skarbowa w postanowieniem nr [...]z dnia[...].05.2003r. stwierdziła jego nieważność. Poprzez uchylenie postanowienia z dnia [...]11.2002 r. nr [...]i stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...].11.2002 r. nr [...] pozostało nie rozpatrzone zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...].10.2002 r. W tym stanie rzeczy Izba Skarbowa, jako organ odwoławczy, rozpatrzyła zażalenie złożone w dniu [...].10.2002 r. na ww. postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2003 r. Izba Skarbowa Uchyliła to postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Skarbowy wydał postanowienie nr [...] z dnia [...].06.2003 r. o zaliczeniu wpłaty w kwocie 62.621,90 PLN na zaległości w podatku od towarów i usług za okres 11-12/1997 r, 6-12/1998 r., 8-12/1999 r. oraz 8-12/2000 r. wraz z należnymi odsetkami. Na postanowienie to Skarżący złożył pismem z dnia [...].07.2003 r. zażalenie wnosząc o zmianę postanowienia w całości i zwrot wpłaconej w dniu [...].04.2002 r. kwoty w całości lub : jej zaliczenie jedynie na poczet należności głównych w podatku VAT. W uzasadnieniu zażalenia podatnik wykazał , iż w wyniku składania comiesięcznych deklaracji VAT -7 powstała zaległość w podatku od towarów i usług w kwocie 74.424,00 zł . Jednak w dniu[...] lutego 2002 r. Urząd Skarbowy przekazał Urzędowi Skarbowemu kwotę 23.956,60 zł. . Po otrzymaniu zawiadomienia o tym fakcie w dniu 12.02.2002 r. podatnik wpłacił na konto Urzędu Skarbowego kwotę 50.469,40 zł. stanowiąca różnicę między kwota zaległości 74.424,00 zł a kwotą 23.056,60 zł. Podatnik ponadto stoi na stanowisku , iż nadpłaty w podatku dochodowym płacił przed terminem wymagalności podatku VAT tj. jest przed 25 każdego miesiąca . Kwotę 63.920 zł. wpłacił do urzędu dlatego aby nie mieć żadnych, nawet nienależnych zadłużeń. Na koniec podniósł , iż niezrozumiałe jest dla niego dlaczego wpłacając 63.920,30 zł Urząd Skarbowy zaliczył mu kwotę 62.621,90 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po stwierdzeniu, że ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ pierwszej instancji była prawidłowa postanowieniem z dnia [...]09.2003r. nr [...] utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia w sposób ogólny wyjaśniono na czym polega instytucja zaliczania wpłat. Ponadto odpowiadając na zarzut podatnika , iż na dzień wpłaty nie posiadał zaległości, gdyż na poczet podatku dochodowego za lata 1997,1998 i 2000 Urząd Skarbowy przekazał nadpłaty w podatku dochodowym , Dyrektor Izby Skarbowej odpowiedział, iż kwoty te zostały zaliczone na zaległość w podatku VAT w odrębnych postanowieniach . Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika odnośnie momentu powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na koniec wyjaśnił dlaczego z wpłaty 63.920,30 zł Urząd Skarbowy zaliczył kwotę 62.621 ,90 zł. Z postanowieniem tym nie zgodził się S. J. H. składając do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...].10.2003 r. , w której wnosi o zmianie lub uchylenie decyzji organu I i II instancji . W uzasadnieniu skargi zarzuca organom podatkowym chaos w prowadzonym postępowaniu w wyniku, którego poniósł konsekwencje finansowe. Łącznie za ewidentne pomyłki urzędników Urzędu Skarbowego zapłacił kwotę 2.832,70 zł oprócz kwot 74.426,00 z tytułu podatku VAT i 63.920,3 0 zł z tytułu nienależnych odsetek od tego podatku. Skarżący podnosi, iż w niniejszej sprawie wydane było 7 postanowień kolejno uchylanych i unieważnianych z powodu rażącego naruszenia prawa . Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jest sanowaniem bałaganu i bezprawia . Nie zgadzając się zez stanowiskiem organów podatkowych wnosi o nakazanie Urzędowi Skarbowemu zwrot kwoty 63.920,30 zł oraz zwrot kwoty 1.534,30 zł jako nienależnych Urzędowi Skarbowemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko . W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Dyrektor zauważył, iż kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie czy na dzień wpłaty tj. [...].04.2002r skarżący posiadał zaległości podatkowe w podatku VAT. W dalszej części uzasadnienia dyrektor potwierdził, iż na dzień [...]04.2002 r. skarżący posiadał zaległości| podatkowe z tytułu podatku VAT. Pomimo, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , jednak wobec wejścia w życie z dniem1 stycznia 2004r. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie ż tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga na uwzględnienie zasługuje. Bowiem w pierwszym rzędzie należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanym postanowieniu, które winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.217 § 2 ustawy . Uzasadnienie postanowienia powinno być zrozumiałe zarówno dla strony jak i dla organu dokonującego jej kontroli . Organ podatkowy kierując się tu zasadą przekonywania powinien wyjaśniać stronie zasadność przesłanek , którymi się kierował przy załatwianiu sprawy . Ustalony w postanowieniu stan faktyczny winien mieć swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy . Materiał dowodowy znajdujący się w tych aktach powinien być zgromadzony w taki sposób aby jasno i logicznie wynikało z niego jakimi względami kierował się organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie. W niniejszej sprawie nie można uznać, że warunki te zostały spełnione. Jak wynika z akt sprawy skarżący wpłacił do Urzędu Skarbowego kwotę 63.920,30 zł. z przeznaczeniem na zaległość w podatku od towarów i usług. Skarżący jednak już w dniu wpłaty nie zgadzał się z wyliczoną przez urzędnika Urzędu Skarbowego kwotą zaległości . Dlatego też z chwilą wydania postanowienia o zaliczeniu tej kwoty na zaległość podatkową złożył zażalenie wykazując , iż wpłata była niezasadna a zaległość nie istnieje . W kolejnym zażaleniu z dnia 8 lipca 2003 r. skarżący w sposób bardzo obszerny wyjaśnił w jaki sposób zaległości podatkowa została pokryta, przedstawiając na to stosowne dowody ( razem 16 załączników) . Z wielu zarzutów przedstawionych przez podatnika Izba Skarbowa ustosunkowała się jedynie do dwóch, mianowicie wyjaśniła dlaczego z wpłaconej kwoty 63.920,30 zł została zaliczona na poczet zaległości kwota 62.621,90 zł. , oraz dlaczego zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych nie można traktować jako nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zauważył jedynie , iż kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie , czy na dzień 30.04.2002 r. (tj. na dzień dokonania przez skarżącego wpłaty) skarżący posiadał zaległość w podatku od towarów i usług. Ta , skądinąd słuszna uwaga, nie została jednak dalej rozwinięta . W zaskarżonym postanowieniu nie wykazano bowiem w żaden sposób , iż rzeczywiście podatnik posiadał zaległość podatkową. Niczego nie wyjaśnia a wręcz przeciwnie mnoży wątpliwości enigmatyczne stwierdzenie , iż kwota nadpłaty przekazana przez Urząd Skarbowy odrębnymi postanowieniami została zaliczona na poczet zaległości w podatku VAT. Jeżeli bowiem istniały takie postanowienia to organy podatkowe winny wyjaśnić w jaki sposób i w jakiej wysokości zostały te nadpłaty zaliczone i jaka kwota zaległości podatkowej po tych operacjach została do uiszczenia . Organy podatkowe nie wyjaśniły co się stało z wpłaconą przez skarżącego kwotą 50.469,40 zł. Ponadto podkreślenia wymaga fakt , iż organy podatkowe nie zgromadziły żadnych dowodów , które potwierdzałyby ich twierdzenia o istnieniu zaległości podatkowej w określonej wysokości , czyniąc je tym samym gołosłowne . Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić , w świetle wykazanych uchybień postępowania podatkowego oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia , nie można go zweryfikować pod względem merytorycznym . Dlatego też na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów sądowych z uwagi na fakt , iż strona działająca przez radcę prawnego nie złożyła stosownego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło