I SA/Kr 2000/03
WyrokWSA w Krakowie2005-11-10
Skład orzekający: Urszula Zięba, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowych, mimo braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niejasnego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było niejasne i nie wykazywało w sposób przekonujący istnienia zaległości podatkowej. Brak było również wyjaśnienia co do sposobu i wysokości zaliczenia nadpłat na poczet zaległości VAT.Stan faktyczny
Skarżący dokonał wpłaty na konto Urzędu Skarbowego, wskazując jej przeznaczenie na podatek VAT i odsetki. Urząd Skarbowy wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty na zaległości podatkowe. Po serii uchyleń i stwierdzeń nieważności postanowień przez organy obu instancji, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zaliczeniu wpłaty. Skarżący złożył skargę, zarzucając chaos w postępowaniu i poniesione konsekwencje finansowe. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Ewa Michna Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2003r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty w kwocie 62.621,90 zł uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji,
W dniu [...].04.2002 r. skarżący S. J. H. dokonał wpłaty na konto Urzędu Skarbowego kwoty 63.920,30 PLN ze wskazaniem, że dotyczy ona podatku VAT w kwocie 32.124,60 PLN oraz odsetek w kwocie 31.795,70 PLN.
Urząd Skarbowy w dniu [...].10.2002 r. wydał postanowienie nr -[...] , w którym zaliczył tą wpłatę na zaległości Skarżącego w podatku VAT za okresy 11-12/1997 r., 6-12/1998 r., 8-12/1999 r., 8-12/2000 r. w łącznej kwocie 32.124,60 PLN wraz z odsetkami w kwocie 31.795,70 PLN.
Na postanowienie to w dniu [...]10.2002 r. Skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym zażalenie .
Urząd Skarbowy nie przekazał zażalenia do organu odwoławczego, lecz wydał na podstawie art. 216 oraz art. 226 § 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) -postanowienie z dnia 26.11.2002 r. nr US II-3/82001/564/02 (k.5) - którym uchylił w całości postanowienie z dnia [...].10.2002r. stojąc na stanowisku iż w całości uwzględnia zażalenie.
Jednakże w dniu [...].11.2002 r. Urząd ten, wydał nowe postanowienie nr -[...] (k.6-8), w którym dokonał zaliczenia przedmiotowej wpłaty z dnia [...].04.2002 r. na zaległości Skarżącego w podatku VAT za okresy 11-12/1997r., 6-12/1998r., 8-12/1999r., 8-12/2000 r. w łącznej kwocie 32.124,60 PLN wraz z odsetkami w kwocie 30.497,30 PLN.
Na postanowienie to w dniu [...].12.2002 r. Skarżący złożył zażalenie . W wyniku postępowania odwoławczego Izba Skarbowa stwierdziła, że w tej samej sprawie zostały wydane dwa postanowienia tj. nr [...] i nr [...]. W tym stanie rzeczy Izba Skarbowa postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2003 r. uchyliła i umorzyła postępowanie w odniesieniu do postanowienia nr [...] z dnia [...]11.2002r. Natomiast w odniesieniu do postanowienia nr [...] z dnia [...]11.2002 r. Izba Skarbowa w postanowieniem nr [...]z dnia[...].05.2003r. stwierdziła jego nieważność. Poprzez uchylenie postanowienia z dnia [...]11.2002 r. nr [...]i stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...].11.2002 r. nr [...] pozostało nie rozpatrzone zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...].10.2002 r. W tym stanie rzeczy Izba Skarbowa, jako organ odwoławczy, rozpatrzyła zażalenie złożone w dniu [...].10.2002 r. na ww. postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2003 r. Izba Skarbowa
Uchyliła to postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Skarbowy wydał postanowienie nr [...] z dnia [...].06.2003 r. o zaliczeniu wpłaty w kwocie 62.621,90 PLN na zaległości w podatku od towarów i usług za okres 11-12/1997 r, 6-12/1998 r., 8-12/1999 r. oraz 8-12/2000 r. wraz z należnymi odsetkami. Na postanowienie to Skarżący złożył pismem z dnia [...].07.2003 r. zażalenie wnosząc o zmianę postanowienia w całości i zwrot wpłaconej w dniu [...].04.2002 r. kwoty w całości lub : jej zaliczenie jedynie na poczet należności głównych w podatku VAT.
W uzasadnieniu zażalenia podatnik wykazał , iż w wyniku składania comiesięcznych deklaracji VAT -7 powstała zaległość w podatku od towarów i usług w kwocie 74.424,00 zł . Jednak w dniu[...] lutego 2002 r. Urząd Skarbowy przekazał Urzędowi Skarbowemu kwotę 23.956,60 zł. . Po otrzymaniu zawiadomienia o tym fakcie w dniu 12.02.2002 r. podatnik wpłacił na konto Urzędu Skarbowego kwotę 50.469,40 zł. stanowiąca różnicę między kwota zaległości 74.424,00 zł a kwotą 23.056,60 zł. Podatnik ponadto stoi na stanowisku , iż nadpłaty w podatku dochodowym płacił przed terminem wymagalności podatku VAT tj. jest przed 25 każdego miesiąca . Kwotę 63.920 zł. wpłacił do urzędu dlatego aby nie mieć żadnych, nawet nienależnych zadłużeń. Na koniec podniósł , iż niezrozumiałe jest dla niego dlaczego wpłacając 63.920,30 zł Urząd Skarbowy zaliczył mu kwotę 62.621,90 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej, po stwierdzeniu, że ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ pierwszej instancji była prawidłowa postanowieniem z dnia [...]09.2003r. nr [...] utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia w sposób ogólny wyjaśniono na czym polega instytucja zaliczania wpłat. Ponadto odpowiadając na zarzut podatnika , iż na dzień wpłaty nie posiadał zaległości, gdyż na poczet podatku dochodowego za lata 1997,1998 i 2000 Urząd Skarbowy przekazał nadpłaty w podatku dochodowym , Dyrektor Izby Skarbowej odpowiedział, iż kwoty te zostały zaliczone na zaległość w podatku VAT w odrębnych postanowieniach . Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika odnośnie momentu powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na koniec wyjaśnił dlaczego z wpłaty 63.920,30 zł Urząd Skarbowy zaliczył kwotę 62.621 ,90 zł.
Z postanowieniem tym nie zgodził się S. J. H. składając do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...].10.2003 r. , w której wnosi o zmianie lub uchylenie decyzji organu I i II instancji . W uzasadnieniu skargi zarzuca organom podatkowym chaos w prowadzonym postępowaniu w wyniku, którego poniósł konsekwencje finansowe. Łącznie za ewidentne pomyłki urzędników Urzędu Skarbowego zapłacił kwotę 2.832,70 zł oprócz kwot 74.426,00 z tytułu podatku VAT i 63.920,3 0 zł z tytułu nienależnych odsetek od tego podatku. Skarżący podnosi, iż w niniejszej sprawie wydane było 7 postanowień kolejno uchylanych i unieważnianych z powodu rażącego naruszenia prawa . Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jest sanowaniem bałaganu i bezprawia .
Nie zgadzając się zez stanowiskiem organów podatkowych wnosi o nakazanie Urzędowi Skarbowemu zwrot kwoty 63.920,30 zł oraz zwrot kwoty 1.534,30 zł jako nienależnych Urzędowi Skarbowemu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko . W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Dyrektor zauważył, iż kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie czy na dzień wpłaty tj. [...].04.2002r skarżący posiadał zaległości podatkowe w podatku VAT. W dalszej części uzasadnienia dyrektor potwierdził, iż na dzień [...]04.2002 r. skarżący posiadał zaległości| podatkowe z tytułu podatku VAT.
Pomimo, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , jednak wobec wejścia w życie z dniem1 stycznia 2004r. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie ż tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga na uwzględnienie zasługuje.
Bowiem w pierwszym rzędzie należy podnieść, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu.
Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanym postanowieniu, które winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.217 § 2 ustawy .
Uzasadnienie postanowienia powinno być zrozumiałe zarówno dla strony jak i dla organu dokonującego jej kontroli . Organ podatkowy kierując się tu zasadą przekonywania powinien wyjaśniać stronie zasadność przesłanek , którymi się kierował przy załatwianiu sprawy . Ustalony w postanowieniu stan faktyczny winien mieć swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy . Materiał dowodowy znajdujący się w tych aktach powinien być zgromadzony w taki sposób aby jasno i logicznie wynikało z niego jakimi względami kierował się organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie.
W niniejszej sprawie nie można uznać, że warunki te zostały spełnione.
Jak wynika z akt sprawy skarżący wpłacił do Urzędu Skarbowego kwotę 63.920,30 zł. z przeznaczeniem na zaległość w podatku od towarów i usług. Skarżący jednak już w dniu wpłaty nie zgadzał się z wyliczoną przez urzędnika Urzędu Skarbowego kwotą zaległości . Dlatego też z chwilą wydania postanowienia o zaliczeniu tej kwoty na zaległość podatkową złożył zażalenie wykazując , iż wpłata była niezasadna a zaległość nie istnieje . W kolejnym zażaleniu z dnia 8 lipca 2003 r. skarżący w sposób bardzo obszerny wyjaśnił w jaki sposób zaległości podatkowa została pokryta, przedstawiając na to stosowne dowody ( razem 16 załączników) . Z wielu zarzutów przedstawionych przez podatnika Izba Skarbowa ustosunkowała się jedynie do dwóch, mianowicie wyjaśniła dlaczego z wpłaconej kwoty 63.920,30 zł została zaliczona na poczet zaległości kwota 62.621,90 zł. , oraz dlaczego zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych nie można traktować jako nadpłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zauważył jedynie , iż kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie , czy na dzień 30.04.2002 r. (tj. na dzień dokonania przez skarżącego wpłaty) skarżący posiadał zaległość w podatku od towarów i usług. Ta , skądinąd słuszna uwaga, nie została jednak dalej rozwinięta . W zaskarżonym postanowieniu nie wykazano bowiem w żaden sposób , iż rzeczywiście podatnik posiadał zaległość podatkową.
Niczego nie wyjaśnia a wręcz przeciwnie mnoży wątpliwości enigmatyczne stwierdzenie , iż kwota nadpłaty przekazana przez Urząd Skarbowy odrębnymi postanowieniami została zaliczona na poczet zaległości w podatku VAT. Jeżeli bowiem istniały takie postanowienia to organy podatkowe winny wyjaśnić w jaki sposób i w jakiej wysokości zostały te nadpłaty zaliczone i jaka kwota zaległości podatkowej po tych operacjach została do uiszczenia . Organy podatkowe nie wyjaśniły co się stało z wpłaconą przez skarżącego kwotą 50.469,40 zł.
Ponadto podkreślenia wymaga fakt , iż organy podatkowe nie zgromadziły żadnych dowodów , które potwierdzałyby ich twierdzenia o istnieniu zaległości podatkowej w określonej wysokości , czyniąc je tym samym gołosłowne .
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić , w świetle wykazanych uchybień postępowania podatkowego oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia , nie można go zweryfikować pod względem merytorycznym .
Dlatego też na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie zasądził zwrotu kosztów sądowych z uwagi na fakt , iż strona działająca przez radcę prawnego nie złożyła stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło