VII SA/Wa 821/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-22

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę na gruncie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że spółka cywilna nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym na gruncie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Skierowanie decyzji administracyjnej do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę wydanego dla spółki cywilnej. Skarżąca spółka złożyła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji, argumentując, że spółka cywilna może być stroną postępowania administracyjnego, a decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "M." Nieruchomości Sp. z o.o. w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę skargę oddala VIISA/WA 821/06 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 1 art. 34 ust. 3 pkt 1, art. 35 pkt 1 lit. b i art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.) stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] kwietnia 1998r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę 5 budynków mieszkalnych wielorodzinnych "[...]"- oznaczonych numerami [...] wraz z garażami podziemnymi, usytuowanych na działkach o nr ewid. [...], położonych przy ulicach [...] i [...] w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania "M." Spółki z. oo. w O. od powyższej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została skierowana do osoby- spółki cywilnej, której ustawodawca nie przyznał osobowości prawnej. Spółka cywilna jest spółką osobowa, w której podmiotowość prawna przysługuje tylko wspólnikom. Spółka cywilna, poza nielicznymi wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, nie może być podmiotem praw i obowiązków. Nie można zatem uznać spółki cywilnej za stronę postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji za adresata decyzji administracyjnej. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiego aktu przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ nie stwierdził natomiast wbrew stanowisku Wojewody [...], rażącego naruszenia art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Przedłożony wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę projekt zagospodarowania terenu obejmuje swoim opracowaniem całość zamierzenia inwestycyjnego określonego w decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła M. Sp. z oo. w O. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, iż decyzja pozwolenie na budowę została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a. Przepis ten nie został jednak powołany w podstawie prawnej decyzji. W ocenie skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przy wydawaniu pozwolenia na budowę art. 28 k.p.a. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym jednoznaczne . Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach stwierdzał, iż "treść art. 29 KPA nie powinna być interpretowana w taki sposób, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania administracyjnego z tego powodu, że nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w tym przepisie, gdyż każdy kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji będzie występował w postępowaniu administracyjnym jako strona. Oznacza to, że także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, a takimi są spółki cywilne, mogą być stronami postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przyznają im taki status.( wyrok NSA z 12.04.2000r. sygn.akt V SA 1935/99, Lex nr 41775, podobnie w wyrokach z 27.06.2000r., sygn.akt V SA 2008/99, Lex nr 54227, sygn.akt VSA 2021/99, Lex nr 50150. Skarżący przytoczył również uchwałę 5 sędziów NSA z 26 listopada 2001r. sygn.akt OPK 19/01. Zatem w ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 28 i 29 k.p.a. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez to, iż dopiero w decyzji organu II instancji zostały sprecyzowane podstawy stwierdzenia nieważności. Oznacza to, iż strona nie miała możliwości kwestionowania tych podstaw w postępowaniu odwoławczym. Zarzuciła w związku z tym naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, iż postępowanie organu II instancji jest odrębnym postępowanie administracyjnym w stosunku do postępowania zakończonego wydanie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy samodzielnie bada i ocenia zgromadzony materiał dowodowy. W postępowaniu takim nie jest związany ustaleniami organu I instancji. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. jest niesłuszny ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego poprzedził wydanie decyzji szczegółową analizą zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto szczegółowo odniósł się do argumentów i zarzutów podniesionych w odwołaniu przez pełnomocnika skarżących. Brak zatem było podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu administracyjnym. Nie może skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie może też być adresatem decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego przez podmiot nie mający przymiotu strony i wymienienie takiego podmiotu w decyzji administracyjnej jako jedynego jej adresata, w żadnym wypadku nie może zostać zakwalifikowane jako nieprecyzyjne oznaczenie strony, skoro tego rodzaju uchybienie zostało wyszczególnione w art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, iż wydanie decyzji w stosunku do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników jest skierowaniem decyzji do osoby, nie będącej stroną w sprawie i wyczerpuje dyspozycję art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa. Tak też NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2001r. sygn.akt IV SA 2450/98, publik. Wspólnota 2001, Nr 8, s.50. Wskazać przy tym należy, iż Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym przez skarżącą w skardze orzeczeniu tego Sądu, dotyczącym możliwości uznania spółki cywilnej za stronę postępowania administracyjnego w sytuacji gdy tak stanowią przepisy prawa materialnego. Uwadze spółki uszło jednakże to, iż przedmiotowe orzeczenie, jak również pozostałe orzeczenia ujęte w skardze, zostały wydane na tle odmiennego stanu prawnego, i dotyczą postępowań, wprawdzie administracyjnych, jednakże w znacznej części uregulowanych odmiennie, niż określa to Kodeks postępowania administracyjnego - w Kodeksie celnym i Ordynacji podatkowej. Procedury te istotnie w niektórych przypadkach przyznają spółce cywilnej prawa strony w postępowaniu. Takich uregulowań nie zawiera jednakże Prawo budowlane, jak również k.p.a. Za bezzasadne uznać należy zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ dysponował bowiem kompletem dokumentacji niezbędnej do kontroli decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. oraz prawidłowo przeprowadził postępowanie w tym zakresie. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 15 k.p.a. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005r. dokonał samodzielnych ustaleń zgodnie z art. 138 k.p.a. czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji odnoszące się zarówno do ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...], jak również poczynionych przez organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło