I SA/Wa 1469/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Biura Projektowo - Badawczego [...] - w likwidacji w L. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącego Biura Projektowo - Badawczego [...] - w likwidacji w L. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku Biura Projektowo-Badawczego [...] w likwidacji w L. o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Ministra Budownictwa nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. zawieszającym postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia działkami nr [...], [...] i [...] położonymi w S. przy ul. [...], utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda L. działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., po rozpatrzeniu wniosków Biura Projektowo-Badawczego [...] w likwidacji w L. i Przedsiębiorstwa Turystyczno-Handlowego [...] w P., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Biuro Projektowo-Badawcze [...] w L. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...], [...] i [...] o powierzchni ogólnej [...] m² oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Odmówił natomiast stwierdzenia nabycia tych praw przez Przedsiębiorstwo Turystyczno-Handlowe [...] w P. Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Przedsiębiorstwo Turystyczno-Handlowe [...] SA w P.. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r. uchylił decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku rozpatrzenia skargi Biura [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem sygn. akt I SA 3082/02 z dnia 31 maja 2004 r. uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Rozpatrując ponownie odwołanie Przedsiębiorstwa Turystyczno-Handlowego [...] SA w P., Minister Infrastruktury decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku skargi Biura [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem sygn. akt I SA/Wa 1393/05 z dnia 14 grudnia 2005 r. uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. Sąd wskazał, że dla skutecznego przekazania prawa zarządu na mocy umowy z dnia 1 grudnia 1989 r. konieczne było posiadanie przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w L. prawa zarządu, a w świetle akt prawo to wymienione Przedsiębiorstwo uzyskało na mocy decyzji nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] Zjednoczenia Budownictwa z dnia [...] lipca 1981 r. Zasadnicze więc znaczenie posiada kwestia oceny prawnej decyzji nr [...]. Organ odwoławczy winien więc rozpoznać sprawę merytorycznie, a w sytuacji, w której uznałby, że powstało zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik postępowania w niniejszej sprawie, winien zawiesić postępowanie administracyjne toczące się przed organem drugiej instancji. Mając na uwadze wyrok Sądu Minister Budownictwa postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody L. z dnia [...] lipca 2002 r., do czasu rozpatrzenia przez właściwy organ sprawy legalności decyzji nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] Zjednoczenia Budownictwa nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r., mającej w niniejszej sprawie istotne znaczenie co do udokumentowania prawa zarządu do gruntu. Biuro Projektowo-Badawcze [...] w likwidacji wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej powyższym postanowieniem. Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, że w decyzji uwłaszczeniowej wydanej przez organ wojewódzki uznano, iż decyzja nr [...] Naczelnego Dyrektora [...] Zjednoczenia Budownictwa z dnia [...] lipca 1981 r. nie spowodowała przekazania nieruchomości w sposób zgodny z przepisami prawa, a tym samym prawem zarządu do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. dysponowało Biuro Projektowo-Badawcze [...]. Z kolei Przedsiębiorstwo Turystyczno-Handlowe [...] SA przedstawiając obszerną argumentację podniosło, że decyzja nr [...] wywołała skutki prawne i Przedsiębiorstwo posiadało prawo zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., a więc uwłaszczenie Biura [...] jest nietrafne. Zdaniem organu istnieje spór co do prawa zarządu w kontekście uregulowań wynikających z decyzji nr [...]. Stanowiska stron są w tym zakresie rozbieżne. Organ podkreślił, że stwierdzenie uwłaszczenia następuje na rzecz jednostki, która posiadała prawo zarządu. Dlatego koniecznym jest dokonanie oceny prawnej decyzji nr [...], celem zbadania jej legalności. Oceny tej nie można dokonać w ramach postępowania uwłaszczeniowego, lecz jest to możliwe wyłącznie w odrębnym postępowaniu, dotyczącym tej tylko sprawy. Mając powyższe na uwadze, a także wiążące stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. w kwestii zawieszenia postępowania odwoławczego, organ uznał za zasadne zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Na powyższe postanowienie skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Biuro Projektowo-Badawcze [...] w likwidacji w L. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie art. 97 § 1 kpa poprzez niewłaściwe ustalenie, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. Skarżący podniósł, że zagadnienie wstępne w sprawie nie istnieje, wobec nie spełnienia przesłanek określonych w art. 97 § 1 ust. 4 kpa. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia zależy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie główne. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji, jakim jest Wojewoda [...] nie może być uznany za "inny organ" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Minister Budownictwa powinien w postępowaniu odwoławczym dokonać oceny decyzji nr [...], gdyż ocena ta stanowi element merytorycznej oceny zasadności odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- zwaną dalej: "ppsa), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przedmiotem skargi jest postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, podejmowanego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postanowienie o zawieszeniu postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa powinno - stosownie do treści art. 100 § 1 kpa - zawierać równocześnie rozstrzygnięcie o wystąpieniu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwanie strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Podkreślić bowiem należy, że art. 100 § 1 kpa ma zastosowanie zawsze, gdy w sprawie występuje zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz gdy następuje zawieszenie postępowania w związku z koniecznością jego rozstrzygnięcia. Określone w art. 100 § 1 kpa obowiązki są elementem koniecznym postanowienia o zawieszeniu postępowania z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postanowienie takie powinno zatem określać, kto i do jakiego organu wystąpi o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, czy będzie to sam organ, o czym stwierdzi w tym postanowieniu, czy będzie to strona, którą organ zobowiąże do tego. Wydane w niniejszej sprawie postanowienia Ministra Budownictwa z [...] maja 2006 r. i [...] lipca 2006 r. nie zawierają rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 100 §1 kpa . Wydane więc zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi w przedmiocie niewystępowania w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, należy uznać za niezasadne. Wbrew stanowisku skarżącego z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie I SA/Wa 1393/05 wynika, iż kluczową kwestią dla skuteczności przeniesienia zarządu na rzecz Państwowego Przedsiębiorstwa Turystyczno-Handlowego [...] w P., jest ocena decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r. Naczelnego Dyrektora [...] Zjednoczenia Budownictwa. Wprawdzie Sąd w końcowym fragmencie uzasadnienia wskazał, że organ odwoławczy winien rozpoznać sprawę merytorycznie, jednocześnie wyraźnie stwierdził, że w sytuacji, w której organ uznałby, iż powstało zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego zależy wynik postępowania, winien zawiesić postępowanie administracyjne toczące się przed organem drugiej instancji. Wymaga przypomnienia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie i wyrokując w dniu 14 grudnia 2005 r., związany był, z mocy art. 153 ppsa, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie I SA 3082/ 02. W wyroku z dnia 31 maja 2004r. Sąd stwierdził: "Jeżeli więc w postępowaniu uwłaszczeniowym pojawiło się zagadnienie wstępne jakim niewątpliwie jest ocena legalności innego aktu prawnego, z którego jedna ze stron wywodzi skutki prawne, zaś organ odwoławczy poddaje w wątpliwość dokonaną przez organ pierwszej instancji ocenę, to sytuacja taka nie uzasadniała uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, lecz zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa". Zarówno skarżący jak i przedsiębiorstwo [...] wywodzą odmienne skutki prawne z decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r. Naczelnego Dyrektora [...] Zjednoczenia Budownictwa. W tej sytuacji słusznie Minister Budownictwa uznał, że ostateczne rozstrzygnięcie o legalności tej decyzji pozwoli ocenić prawidłowość decyzji organu wojewódzkiego w przedmiocie uwłaszczenia. Wbrew twierdzeniu skarżącego, ocena taka nie może być dokonana w toku postępowania uwłaszczeniowego, gdyż postępowanie to prowadzone jest w trybie zwykłym. Z kolei ocena legalności decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1981r. może nastąpić tylko w trybie nadzorczym. Przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości prowadzenia jednocześnie postępowania w obydwu tych trybach. Ponadto należy zwrócić uwagę, że odmienny jest zakres postępowania w obydwu trybach i właściwość organów. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 152 oraz art. 200 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku.