III SA/Wa 2857/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-22

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Ewa Radziszewska-Krupa, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, wydane na wniosek wierzyciela, jest zasadne, gdy skarżący kwestionuje istnienie wierzytelności z powodu stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej tę wierzytelność, a następnie decyzja o stwierdzeniu nieważności sama podlegała stwierdzeniu nieważności?
Ratio decidendi
Skarga jest bezzasadna. Wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wiążący dla organu egzekucyjnego. W sytuacji, gdy decyzja ustalająca wierzytelność została najpierw wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie decyzja stwierdzająca jej nieważność sama została wyeliminowana przez stwierdzenie jej nieważności, powstał stan niepewności co do funkcjonowania decyzji wymiarowej. W takich okolicznościach zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego wyjaśnienia sytuacji prawnej decyzji wymiarowej jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Egzekucja prowadzona była na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, której nieważność została następnie stwierdzona. Skarżąca podnosiła, że wobec stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, a nie zawieszone. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, wskazując, że w międzyczasie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wymiarowej sama została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę III SA/Wa 2857/06 Uzasadnienie Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], którym zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącej D. K. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] prowadził w stosunku do D. K. egzekucję administracyjną zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do czerwca 2000 r. i odsetek od tych zobowiązań, które zostały określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. Po stwierdzeniu nieważności wskazanej powyżej decyzji organu kontroli skarbowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. działając jako wierzyciel należności określonych tą decyzją, wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. działającego, jako organ egzekucyjny o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (T. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.e.a.). Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na żądanie wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zawiesił prowadzone w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że z wnioskiem o zawieszenie postępowania wystąpił wierzyciel egzekwowanej wierzytelności w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji określającej egzekwowane zobowiązania podatkowe. Na to postanowienie skarżąca wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym podnosiła, że wobec stwierdzenia nieważności decyzji organu kontroli skarbowej, na podstawie której prowadzona była egzekucja postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone a nie zawieszone. Skarżąca wskazywała, że po stwierdzeniu nieważności decyzji wymiarowej przestała istnieć podstawa egzekwowanego obowiązku i zaległości podatkowe nie były wymagalne. Oprócz tego skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie prowadzonej w stosunku do niej egzekucji, który umotywowała stwierdzeniem nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], na podstawie której zostały wystawione wskazane na wstępie tytuły wykonawcze. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W., którym organ zwiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącej. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest wiążący dla organu egzekucyjnego. Ponadto organ wskazał, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja wymiarowa organu kontroli skarbowej na powrót funkcjonowała w obrocie prawnym, gdyż Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. stwierdził nieważność swej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność wymienionej decyzji wymiarowej. Na postanowienie organu drugiej instancji D. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Skarżąca podnosiła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w momencie składania wniosku o zawieszenie postępowania nie był wierzycielem egzekwowanej wierzytelności, gdyż wierzytelność ta nie istniała dlatego, że decyzja którą ją określono została wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Dlatego organ egzekucyjny bezzasadnie uznał złożony wniosek jako wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że po wydaniu przez Generalnego Inspektora Kontroli skarbowej decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. , którą organ ten stwierdził nieważność swej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Strona skarżąca w skardze bezzasadnie twierdzi, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie pochodził od wierzyciela. Tytuły wykonawcze na podstawie, których prowadzono w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne zostały wystawione przez Urząd Skarbowy W., a zatem to ten organ na podstawie art. 1a pkt 13 u.p.e.a. należało uznawać za wierzyciela egzekwowanych wierzytelności. Uprawnienia tego organu od dnia 1 września 2003 r. na podstawie art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U.03.137.1302) przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Skoro w rozpoznanej sprawie funkcjonowały w obrocie prawnym tytuły wykonawcze wystawione przez organ, którego uprawnienia przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego W. to organ ten w tym postępowaniu był wierzycielem. Wniosek o zawieszenie postępowania, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest wiążący dla organu egzekucyjnego niezależnie od przyczyn zawieszenia na które powołuje się wierzyciel (por. D. Jankowiak Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, Wrocław 2005, s. 405 i nast.). Strona, która uważa, że postępowanie powinno zostać umorzone może złożyć do organu wniosek w tym przedmiocie, co też w rozpoznanej sprawie skarżąca uczyniła. W wyniku rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania organ na podstawie art. 59 § 4 u.p.e.a. wydaje postanowienie, na które na podstawie art. 59 § 5 u.p.e.a. przysługuje zażalenie. Postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu należało stwierdzić, że zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy strona twierdzi, że podlega ono umorzeniu, nie ogranicza możliwości dochodzenia przez stronę prawa do umorzenia postępowania. Należy podkreślić, że organ drugiej instancji rozpatrując zażalenie na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania, rozpatruje sprawę od nowa i nie ogranicza się tylko w tym zakresie do zbadania zarzutów podniesionych w zażaleniu. Te kompetencje organu drugiej instancji wynikają z treści przepisów art. 138 § 1 pkt 1 –3 k.p.a., które na podstawie art. 144 k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do postanowień wydawanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Przeniesienie tych kompetencji organu drugiej instancji na grunt postępowania administracyjnego wynika z treści art. 18 u.p.e.a., który stanowi " jeżeli przepisy niniejszej ustawy (u.p.e.a.) nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego". Zatem uwzględniając obowiązek rozpoznania sprawy przez organ od nowa należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji zasadnie przyjął, że po przywróceniu decyzji wymiarowej do obrotu prawnego, wskutek stwierdzenia nieważności decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], którą tę decyzję wymiarową z obrotu prawnego wyeliminowano, zarzuty strony skarżącej, według których wniosek o umorzenie postępowania nie pochodził od wierzyciela należało uznać za bezzasadne. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja wymiarowa na powrót funkcjonowała w obrocie prawnym i wierzycielem określonych nią kwot był Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Spowodowane to było tym, że wymieniona decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2005 r. została na mocy, co prawda nieprawomocnej, decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2006 r. usuniętą z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Organ egzekucyjny drugiej instancji, gdyby nawet uznał za zasadne zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w zakresie braku wierzyciela w dniu złożenia wniosku o zawieszenie postępowania i stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji z tego powodu należało uchylić, to i tak nie mógłby umorzyć postępowania egzekucyjnego, gdyż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja z dnia [...] listopada 2005 r., którą Generalny Inspektor Kontroli skarbowej stwierdził nieważność decyzji wymiarowej na, której strona skarżąca opierała swój główny zarzut w zakresie obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, już nie funkcjonowała w obrocie prawnym, gdyż stwierdzono jej nieważność. Decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2006 r., którą organ ten stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. , stwierdzającej nieważność decyzji wymiarowej, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie była ostateczna. Zatem w sprawie istniał stan niepewności co do dalszego funkcjonowania w obrocie decyzji wymiarowej na podstawie, której prowadzono egzekucję. W takiej sytuacji zawieszenie postępowania egzekucyjnego było ze wszech miar zasadne i pożądane do czasu ostatecznego wyjaśnienia kwestii funkcjonowania decyzji wymiarowej w obrocie prawnym. W przypadku utrzymania w obrocie prawnym wymienionej decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2006 r. decyzja wymiarowa funkcjonowałaby w obrocie prawnym i stanowiłaby podstawę prowadzonej egzekucji i brak byłoby przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, na którą powoływała się strona skarżąca. Zatem do czasu rozstrzygnięcia tych kwestii, postępowania winno pozostać w stanie zwieszania i dlatego zaskarżone postanowienie należało uznać za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło