II OSK 797/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-09

Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Maria Czapska-Górnikiewicz, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, pomijając istotne okoliczności faktyczne i prawne dotyczące postępowania w sprawie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych. Sąd ten pominął istotne zarzuty skargi dotyczące postępowania administracyjnego, w szczególności kwestię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy, co miało wpływ na ocenę legalności nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki kiosku handlowego, który został samowolnie ustawiony bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. J. na tę decyzję. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodów wskazujących na brak należytego pouczenia oraz pominięcie orzeczenia SKO uchylającego decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz ( spr. ) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 213/06 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz M. J. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 797 / 07 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę wniesioną przez M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] nakazującą rozbiórkę kiosku . W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] nakazującej rozbiórkę kiosku typu "[...]", samowolnie ustawionego na posesji nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję organ I instancji wydał na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej zwanej Prawem budowlanym). Przedmiotowy obiekt ustawiony został na płytach chodnikowych, bezpośrednio przy wjeździe do Szpitala [...] bez pozwolenia na budowę. W ocenie organu ustawienie w danym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego, jakim jest kiosk typu "[...]" stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, która nie została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał w terminie natychmiastowym roboty budowlane polegające na ustawieniu kiosku handlowego typu "[...]" i nałożył na inwestora - M. J. obowiązek przedłożenia ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w terminie do dnia [...].XI.2005 r.) oraz projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w terminie do dnia [...].XII.2005 r.), a także poinformowano inwestorkę, że niespełnienie tych obowiązków w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że inwestorka przed ustawieniem kiosku starała się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, jednak przepis art. 48 ust. 3 pkt 1 stanowi, iż decyzja taka powinna być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu [...].IX.2005 r., a zatem warunek ten nie był możliwy do spełnienia. Odnosząc się do kwestii posiadania przez skarżącą umowy dzierżawy przedmiotowej działki zawartej pomiędzy nią a Gminą K. organ stwierdził, że umowa taka stanowiła jedynie podstawę do przyjęcia, iż miała ona prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. J. W uzasadnieniu swej skargi skarżąca wskazała, że decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył postępowanie dotyczące warunków zabudowy, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż według skarżącej przedmiotowy obiekt został postawiony we wrześniu 2005 r. bez pozwolenia na budowę, a fakt ten dnia [...] został potwierdzony przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. podczas wizji lokalnej. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że jest to tymczasowy obiekt budowlany, na wykonanie którego było wymagane uzyskanie pozwolenie na budowę. Sąd wskazał, iż organ stwierdzając możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu wydał w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego postanowienie z dnia [...] wraz z pouczeniem inwestorki o skutkach braku spełnienia w terminie nałożonych na nią obowiązków. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ponieważ M. J. nie spełniła tych obowiązków organ zasadnie zaskarżoną decyzją orzekł nakaz rozbiórki obiektu. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, który w tych okolicznościach obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. J. zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca oparła swoją skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 133 § 1p.p.s.a. przez pominięcie przy dokonywaniu oceny zgromadzonych dowodów potwierdzonego w aktach sprawy braku należytego pouczenia skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki . Uzasadniając powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji pominął świadczące o braku stosownego pouczenia skarżącej, a znajdujące się w aktach sprawy pisma M. J. Przy rozpoznawaniu sprawy pominięte również zostało orzeczenie SKO w K., uchylające postanowienie o umorzeniu postępowania o wydanie warunków zabudowy. W ocenie skarżącej zaskarżony wyrok pomija w swych ustaleniach istotne elementy stanu faktycznego, stanowi to o naruszeniu powołanych przepisów procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazany jako norma prawna, której uchybiono, stanowi, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że ocenę faktyczną i prawną w rozpoznawanej sprawie Sąd formułuje na podstawie akt, w tym akt administracyjnych. Sąd wydając wyrok ma zatem obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie administracyjnej z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy i normami prawa materialnego będącymi podstawą orzekania w sprawie przez organ. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy twierdzenia zawarte w skardze odbiegają od stanu faktycznego ustalonego przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie dokonanie prawidłowych ustaleń, a następnie ich oceny było o tyle istotne, że Sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko organu, jako podstawę dla której zastosowano przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wskazał niedopełnienie przez skarżącą nałożonego na nią postanowieniem wydanym na mocy art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązku przedstawienia, w wyznaczonym terminie "ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Tymczasem we wniesionej skardze do Sądu pierwszej instancji skarżąca wskazywała na wydanie orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...], co istotne była to decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, który umorzył postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Tak więc ten zarzut skargi czynił koniecznym odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji co do kompletności postępowania przed organami administracji w zakresie ustaleń faktycznych w sprawie i ich oceny prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien poddać ocenie zaskarżoną decyzję w kontekście uwag wyżej przedstawionych, mając przy tym na względzie uregulowania zawarte w przepisach stanowiących podstawę wydania decyzji przez Sąd kontrolowanej. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło