II SA/Wa 1364/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Joanna Cygan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Więziennej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2001 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. D. od decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby z powodu pisemnego zgłoszenia przez wymienionego funkcjonariusza wystąpienia ze służby, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji Ministra Sprawiedliwości wynika, że Z. D. w dniu [...] stycznia 2006 r. złożył raport o zwolnienie ze służby z dniem [...] lutego 2006 r., który został przesłany drogą służbową do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. zwolnił Z. D. ze służby. W odwołaniu od doręczonej decyzji Z. D. wniósł o "anulowanie" jego raportu dotyczącego zwolnienia ze służby. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji została podjęta zgodnie z prawem. Ponieważ ustawa o Służbie Więziennej nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 61 kc. W przedmiotowej sprawie odwołanie oświadczenia woli dotyczącego zwolnienia ze służby nastąpiło po blisko 3 tygodniach od wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. D. zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości: ─ sprzeczność istotnych ustaleń zaskarżonej decyzji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez brak uznania, że po stronie skarżącego nastąpiła wada oświadczenia woli oraz brak uznania, że wniosek o zwolnienie ze służby został przez skarżącego cofnięty, ─ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, b) art. 10 § 1 kpa, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co skutkowało jednocześnie naruszeniem art. 81 kpa, a także działanie niezgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, c) art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania strony na okoliczność cofnięcia przez skarżącego wniosku o zwolnienie ze służby, d) art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało naruszeniem zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 9 kpa (zasada udzielania informacji), a także art. 11 kpa (wyjaśnienie zasadności przesłanek). Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2006 r. Skarżący, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/ Lu 71/00, wykazuje, iż mógł skutecznie cofnąć złożony wniosek o zwolnienie ze służby do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w II instancji, a zatem postępowanie podlegało ostatecznie umorzeniu z uwagi na brak przesłanki koniecznej do zwolnienia funkcjonariusza w trybie art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wskazał, iż przy jej wydaniu nie naruszono wskazanych w skardze przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę decyzji personalnej nr [...] o zwolnieniu [...] Z. D. ze służby stanowił przepis art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 761 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W myśl ust. 5 wskazanego przepisu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W orzecznictwie nie ma jednolitości poglądów w zakresie, czy przepisy Kodeksu cywilnego mają zastosowanie dla oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby. Przykładowo, w wyroku z dnia 30 listopada 2001 r. II SA 2142/00 Lex 82649 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie są przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art. 82-88 Kodeksu cywilnego. Natomiast we wcześniejszym wyroku z dnia 5 lipca 2001 r. w sprawie II SA 593/01 Lex 77683 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że ponieważ ustawa z 1990 r. o Policji nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego. Skłaniając się do stanowiska przedstawionego w ostatnim z wymienionych wyroków, istotą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy byłaby odpowiedź na pytanie, czy skarżący skutecznie odwołał swoje oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby. Tylko bowiem w takiej sytuacji decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, byłaby nieuzasadniona. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W przedmiotowej sprawie wniosek o zwolnienie ze służby został przez skarżącego cofnięty dopiero w odwołaniu od doręczonej mu decyzji personalnej nr [...] o zwolnieniu ze Służby Więziennej, a zatem odwołanie oświadczenia o zwolnieniu nie było skuteczne. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 71/00, na które powołuje się skarżący w skardze pomija regulację zawartą w art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego i z tego względu wyrażone w nim stanowisko nie zostało podzielone przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Ponadto, orzeczenie to budzi liczne kontrowersje w doktrynie (p. glosa krytyczna: A. Zieliński OSP 2002/4/51), a także można wskazać na liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentujące odmienny pogląd w przedmiotowej kwestii. Z tych przyczyn zarzuty skargi, odwołujące się do skutecznego odwołania oświadczenia o zwolnieniu ze służby są nieuzasadnione. Podobnie ocenić należy zarzuty dotyczące naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów postępowania. Pomimo powyższego, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z przyczyn innych, aniżeli podniesione w skardze. Nie budzi wątpliwości, że decyzji personalnej nr [...] nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 kpa, ani też nie podlega ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Decyzja o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który się od niej odwołał uzyskuje moc prawną dopiero od dnia wydania decyzji odwoławczej albo od wydania postanowienia kończącego sprawę w inny sposób. Termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia nie może być wcześniejszy od decyzji ostatecznej w tym przedmiocie (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2224/00 Lex nr 53773). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie datę zwolnienia skarżącego ze służby określano na dzień [...] lutego 2006 r., a decyzja ostateczna wydana została [...] marca 2006 r. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.