I OSK 337/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Jolanta Szaniecka Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1653/06 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] i decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] nr [...] Wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1653/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] nr [...], odmawiająca przyznania skarżącemu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Wojewódzki Sąd, powołując się na art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), wyjaśnił, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, które to prawo do lokalu przysługuje z mocy art. 88 ust. 1 tej ustawy. Prawo to jednak doznaje ograniczenia w sytuacjach określonych w art. 95, a zgodnie z nim nie przydziela się policjantowi lokalu w razie zbycia przez niego lub małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, albo domu - art. 95 ust. 1 pkt 4 - kontynuował Sąd, dodając, iż R. G. zbył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, darując go matce, co skutkowało utratą prawa do lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie prawa pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Sąd podkreślił, że podnoszona przez skarżącego kwestia zamieszkiwania z rodzicami, których obecność w lokalu wpływa na zwiększenie należnej normy zaludnienia nie ma znaczenia w tym przypadku, bowiem ta okoliczność byłaby istotna wówczas, gdyby skarżącemu służyło prawo do lokalu. Reprezentowany przez adwokata, R. G. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego zmiany przez orzeczenie, że pomoc finansowa mu przysługuje lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), tj. art. 95 ust. 1 pkt 2 i 4 przez przyjęcie, że sprzedaż jakiegokolwiek mieszkania wyłącza uprawnienie z art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1 przez ustalenie braku uprawnienia oraz art. 89 pkt 3 przez nieuznanie pozostawania we wspólnym, gospodarstwie domowym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący miał własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu o powierzchni [...] m2, w którym mieszkał z żoną i rodzicami, którzy są osobami niepełnosprawnymi w stopniu, który uniemożliwia im wykonywanie zatrudnienia, wobec tego zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o Policji, rodzice powinni być uwzględnieni przy przydziale mieszkania i uwzględnieni przy obliczaniu normy. Powierzchnia mieszkalna zbytego lokalu na jednego członka 4-osobowej rodziny była niższa niż przysługująca (7 do 10 m2), zatem nie można było uznać, że skarżący posiadał lokal mieszkalny i jego zbycie pozbawiło go prawa, o którym mowa w art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o Policji - wywodzono dalej. Tylko zbycie lokalu odpowiadającego normom może oznaczać utratę uprawnień przewidzianą w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy - konkludowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizuje się poprzez przydzielenie policjantowi lokalu mieszkalnego decyzją administracyjną albo przyznaniem pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy. Jeśli idzie o lokal mieszkalny to policjantowi należy przydzielić nie lokal jakikolwiek, ale odpowiedni pod względem m.in. norm zaludnienia, a zatem metraż zależy od liczby członków rodziny policjanta z uwzględnieniem ich uprawnień, wynikających z przepisów odrębnych. Jakie osoby są członkami rodziny policjanta, które uwzględnia się przy przydziale lokalu wskazuje art. 89 ustawy, stanowiąc że są nimi pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonka, 2) dzieci oraz 3) rodzice będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na ich inwalidztwo albo inne dolegliwości są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. R. G. w całym postępowaniu podnosił, że jego rodzice powinni być uwzględnieni przy przydziale lokalu, jako mieszczący się w kategorii wskazanej w pkt 3 art. 89 ustawy o Policji, przy czym przedstawił dokumentację z której wynikało, iż są oni ze względu na inwalidztwo (niepełnosprawność) niezdolni do wykonywania zatrudnienia i zamieszkują razem z nim, bowiem wymagają pomocy. Organy, ani Wojewódzki Sąd nie wzięły tej okoliczności pod uwagę, w tym sensie, że, jak to stwierdził Sąd, miałoby to znaczenie wówczas, gdyby skarżącemu służyło prawo do lokalu. Spór zatem dotyczy kwestii czy R. G. służy prawo do lokalu, przy czym on sam uważa, że tak, a co za tym idzie i pomoc finansowa, zaś organy i Wojewódzki Sąd prawa tego mu odmawiają z uwagi na okoliczność wskazaną w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że R. G. posiadał prawo do takiego lokalu, które zbył darowując je matce i z tego faktu organy i Sąd wyprowadziły wniosek co do przysługiwania prawa do lokalu i także, jako zamiennika, pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. R. G. twierdzi jednak, że w przepisie tym, tj. art. 95 ust. 1 pkt 4 chodzi nie o zbycie jakiegokolwiek lokalu, ale odpowiedniego. Z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Prawo do lokalu, jak powiedziano wyżej, realizuje się poprzez przydział lokalu odpowiadającego m.in. normom powierzchniowym, zatem posiadanie takiego lokalu, a dalej jego zbycie wyklucza możliwość przydziału czy udzielenia pomocy. Tylko bowiem posiadanie lokalu odpowiadającego normom powierzchniowym może być uznane za zaspokojenie prawa policjanta do lokalu mieszkalnego i tylko zbycie takiego lokalu pozbawia policjanta prawa do lokalu, gdyż miał on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale sam się ich pozbawił. Przy przydziale lokalu uwzględnia się członków rodziny policjanta oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. Takimi są m.in. rodzice, o których mowa w art. 89 ust. 3 ustawy, Z przepisu tego wynika, iż aby rodziców policjanta można było uwzględnić przy przydziale, muszą oni spełniać warunki w nim przewidziane, tj. pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym, być na wyłącznym utrzymaniu lub ze względu na wiek, inwalidztwo lub inne okoliczności, być niezdolnymi do wykonywania zatrudnienia. Warunki te zgrupować należy następująco: rodzice (także inne osoby wymienione w tym przepisie) muszą pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym oraz być na wyłącznym utrzymaniu policjanta albo pozostawać we wspólnym gospodarstwie i być niezdolnymi do wykonywania zatrudnienia ze względu na wiek, inwalidztwo lub inne okoliczności. Prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o policji, zrealizowane będzie albo poprzez przydział lokalu odpowiadającego normom z uwzględnieniem członków rodziny, albo poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu, natomiast utrata prawa do przydziału lokalu, a co za tym idzie do otrzymania pomocy, następuje gdy lokal odpowiadający wymaganiom został zbyty. Organy i Wojewódzki Sąd przyjęły, iż utrata prawa do przydziału lokalu lub zamiennie do otrzymania pomocy następuje automatycznie przez sam fakt zbycia prawa do lokalu bez konieczności oceny czy był to lokal, który mógłby być przydzielony jako odpowiadający prawu wynikającemu z art. 88 ust. 1, a więc uwzględniający normy dla osób wymienionych w art. 89. Jednak z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, bowiem tylko posiadanie lokalu odpowiadającego ww. przepisom, a nie jakiegokolwiek zaspokaja potrzeby mieszkaniowe. Niedokonanie zatem w sprawie oceny czy zbyty lokal odpowiadał normom wobec przyjętego założenia, że zbycie jakiegokolwiek lokalu pozbawia prawa do przydziału, stanowiło naruszenie prawa i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).