II GSK 31/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-23

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Jan Bała, Joanna Kabat – Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwe tłumaczenie aktu prawnego Unii Europejskiej na język polski, które nie zostało wyjaśnione przez organ administracji, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA powinien rozważyć, czy wadliwe tłumaczenie aktu prawnego UE na język polski, które nie zostało wyjaśnione przez organ, ma takie same skutki prawne jak brak publikacji aktu w języku urzędowym. Sąd podkreślił, że zasady pewności prawa i niedyskryminacji wymagają, aby jednostki miały możliwość zapoznania się z przepisami w języku urzędowym, a wadliwe tłumaczenie nie powinno prowadzić do pogorszenia ich sytuacji prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na S.W. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za naruszenie przepisów dotyczących urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując na błędne tłumaczenie polskiej wersji rozporządzenia UE, które miało wpływ na zastosowanie przepisów. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Odstąpił od obciążenia skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Joanna Kabat – Rembelska Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1669/06 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. odstępuje od obciążenia skarżącego S. W. kosztami postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu skargi S.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1669/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. Stwierdził również, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w stanie faktycznym sprawy miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.) w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Ponadto, w myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, ten podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł. Tym samym działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Zdaniem Sądu, zgodnie z literalną treścią art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego − opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Wydanie polskie / Wydanie specjalne 2004 r., Tom 1, str. 321, jego przepisy nie mają zastosowania do przewozów dokonywanych "pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km". W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarżący nie mógł być adresatem nałożonych na niego sankcji administracyjnych, ponieważ zgodnie z treścią przywołanego powyżej art. 4 pkt 3 cytowane rozporządzenie w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km. Wprawdzie według pierwotnej wersji w języku angielskim dotyczącej omawianego przepisu rozporządzenia unormowanie "does not exceed 50 kilometers", należy tłumaczyć jako "nie przekracza 50 kilometrów", to jednak w ocenie Sądu organ nie przeprowadzając postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących błędnego przekładu aktu prawnego nie był upoważniony do zastosowania przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zakresie dotyczącym tej sprawy, a zatem nie mógł wskazać jako podstawy materialnoprawnej odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z Lp. 1.11.7 ust.1 załącznika do tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył również, że w orzecznictwie ETS wielokrotnie przyjmowano, że w ramach struktury i celów TWE należy zapewnić ochronę tego rodzaju prawom, wynikającym z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim. Podobne wnioski można wywieść z sytuacji braku urzędowego tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie aktu prawnego w danym języku. W demokratycznym systemie prawa należy bowiem stworzyć warunki, w których przepis prawa będzie powszechnie dostępny i zrozumiały, a brak tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji adresatów tego przepisu. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji powinno, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz zawierać uzasadnienie prawne − wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji we właściwy sposób narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu taką okolicznością niewyjaśnioną przez organ w trakcie postępowania i mogącą mieć wpływ na wynik sprawy jest podnoszony przez skarżącego brak podstawy prawnej lub błędne tłumaczenia aktu prawnego. Główny Inspektor Transportu Drogowego skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Organ oparł skargę kasacyjną na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 107 § 3 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że organy administracji publicznej w sposób niewystarczający pod względem faktycznym oceniły sprawę i uzasadnienie zaskarżonej decyzji było niewłaściwe oraz naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. − Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., poprzez odmowę dokonania kontroli działań administracji publicznej. Organ podniósł także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania w sprawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z błędną wykładnią art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez odmowę zastosowania przepisów prawa wspólnotowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał słuszność stanowiska Sądu co do niewłaściwego tłumaczenia art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, jednak podniósł, że Sąd uchylił się od oceny skutków prawnych tego błędu i nakazał ze względu na rzekome naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. dokonywanie tych ustaleń przez organ administracji publicznej. Zdaniem organu, takie stanowisko Sądu stanowi naruszenie powoływanych przepisów postępowania z uwagi na to, że uzasadnienie decyzji odpowiada art. 107 § 3 k.p.a. Organ podniósł także, iż zarzut wadliwego tłumaczenia art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 nie był podnoszony w toku instancji, dlatego też nie było potrzeby ani obowiązku ustosunkowywania się do niego. Na marginesie wskazano, że błędy w tłumaczeniu prawa wspólnotowego na języki krajów przystępujących do UE nie wpływają na obowiązywanie przepisów na ich obszarze, zaś opublikowanie tekstu niewłaściwie przetłumaczonego nie musi prowadzić do uznania, że prawo wspólnotowe obowiązuje w porządku krajowym w wadliwym kształcie. W ocenie organu skutek ten nie może wyrażać się w możliwości powołania się przez stronę na działanie w błędzie co do prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej "dla wykonywania swoich zadań i zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu, Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie ma zastosowanie ogólne. Jest ono we wszystkich swoich częściach wiążące i obowiązuje bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim". Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego wynikająca expressis verbis z art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji wyprowadza się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego a prawem wspólnotowym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego i to niezależnie od rangi porównywanych norm. W doktrynie określa się, że "jeżeli po stronie prawa UE mamy do czynienia z normą prawa pochodnego, to kolizją z normami prawa krajowego rządzić będzie art. 91 ust. 3 Konstytucji ustanawiający pierwszeństwo wobec prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w zakresie, w jakim to wynika z umowy konstytuującej tę organizację, więc w tym wypadku z traktatów założycielskich", (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005, s. 460). Dla wyprowadzenia dopuszczalności stosowania sankcji administracyjnej kary pieniężnej, znaczenie prawne ma również art. 91 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji). Umową tą jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Rzeczypospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Zgodnie z art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zgodnie z tym przepisem, prawo wspólnotowe (zarówno pierwotne jak i wtórne) obowiązuje w stosunku do nowego państwa członkowskiego od momentu akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań. Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L370 z dnia 31 grudnia 1985 r.) pochodzi sprzed daty akcesji, a więc na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego zostało przyjęte do polskiego porządku prawnego. Wynikające z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP reguły stosowania prawa wspólnotowego, mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i do zastosowania art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Nr 3920/85, zgodnie z którym rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu nie przekracza 50 km (w wersji przetłumaczonej na język angielski). Powyższy przepis w polskiej wersji językowej ma odmienną treść, a mianowicie, iż rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km. Sąd I instancji uchylając decyzję organu zalecił równocześnie przeprowadzenie postępowania dowodowego "(...) mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących błędnego przekładu aktu prawnego (...)". Poza tym Sąd I instancji kwestie związane z treścią aktu prawnego wadliwie uznał za element stanu faktycznego sprawy, podczas gdy jest rzeczą oczywistą, iż kwestia ta dotyczy obowiązywania normy prawnej i jej wykładni, a nie sfery ustalenia faktów. Zalecenia Sądu I instancji w tym zakresie wydają się niezrozumiałe, skoro Sąd I instancji nie podał dlaczego "wyjaśnienie okoliczności" dotyczących wadliwego tłumaczenia miałoby mieć wpływ na obowiązywanie tego aktu prawnego. Jeżeli chodzi o kwestię dotyczącą obowiązywania aktu prawnego, w sytuacji gdy dochodzi do rozbieżności między poszczególnymi wersjami językowymi danego przepisu, to przypomnieć należy, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem ETS spośród kilku możliwych interpretacji przepisu prawa wspólnotowego pierwszeństwo należy dać wykładni zapewniającej jego skuteczność (zob. wyroki z dnia 22 września 1988 r. w sprawie 187/87 Saarland i in., rec. str. 5013, pkt 19 i z dnia 4 października 2001 r. w sprawie C-403/99 Włochy przeciwko Komisji, rec. str. I-6883, pkt 28) i niepodważającej jego ważności. Po drugie, konieczność jednolitej wykładni prawa wspólnotowego nie pozwala w razie wątpliwości na interpretację brzmienia przepisu w oderwaniu, lecz przeciwnie wymaga dokonywania jego wykładni w świetle wersji w pozostałych językach urzędowych (zob. wyroki ETS z dnia 12 lipca 1979 r. w sprawie 9/79 Koschniske, Rec. str. 2717, pkt 6 i z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie C-296/95 EMU Tabac, Rec. str. I-1605, pkt 36). Podobnie zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pojęcia prawa wspólnotowego wymagają wykładni autonomicznej i jednolitej w całej Wspólnocie, a zatem powinny być definiowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego (wyrok z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie C-275/1 Sinclair Collis, Rec. str. I – 5965, pkt 22). W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że polska wersja językowa omawianego przepisu była wadliwa. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast kwestia, że strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia sprawy na podstawie aktu prawnego ogłoszonego w jej własnym języku wraz z przysługującymi jej uprawnieniami lub nałożonymi obowiązkami, które mają być dla niej wiążące. Sąd I instancji trafnie bowiem podkreślił, iż brak możliwości zapoznania się z treścią aktu prawnego, z zakresem uprawnień i obowiązków w swoim urzędowym języku, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej tych podmiotów. W demokratycznym systemie prawa należy bowiem stworzyć warunki, w których przepis prawa będzie powszechnie dostępny i zrozumiały, a brak tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji adresatów tego przepisu. Powstaje w związku z tym pytanie, czy zachodziła potrzeba rozważenia, czy skarżący działał w zaufaniu do treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu w polskiej wersji językowej, czy też nie zastosował się do jednolitej wersji tego przepisu przyjętej w prawie wspólnotowym. Skarżący odwołując się od decyzji organu I instancji nie miał wątpliwości co do obowiązku zainstalowania tachografu, a brak tego urządzenia w czasie kontroli tłumaczył tym, iż tachograf został "wymontowany i oddany do naprawy i legalizacji". Na okoliczność tę załączył oświadczenie Serwisu Tachografów z dnia [...] grudnia 2005 r. Z kolei w skardze do Sądu I instancji skarżący twierdził, iż nie miał obowiązku instalowania tachografu, gdyż w świetle art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. wyłączone są z obowiązku instalowania urządzenia rejestrującego pojazdy wykorzystywane do transportu drogowego w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osób. W każdym razie skarżący wprost nie powoływał się na okoliczność, iż uchybił swoim obowiązkom, działając w zaufaniu do treści przepisu ogłoszonego w polskiej wersji językowej, lecz odwoływał się do treści przepisów omawianego rozporządzenia, które jego zdaniem w ogóle nie mają zastosowania do regularnych krajowych usług przewozu osób. Potrzeba powyższych ustaleń wynikałaby z rozważań Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zawartych w wyroku z dnia 15 maja 1986 r. w sprawie 160/84 Oryzonyki Kavallas i in. (Rec. Str 1633, pkt 11-21), w której Trybunał rozważał kwestię, czy brak publikacji aktu wspólnotowego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej może być powodem wykluczenia możliwości powołania się na te przepisy wobec jednostek. W wyroku tym Trybunał uwzględnił, że dane jednostki nie miały możliwości zapoznania się z przepisami, na które powołano się względem nich. W tym kontekście uzasadnione wydawałoby się twierdzenie, że możliwość stosowania przepisów wspólnotowych niepublikowanych – czy też jak w przedmiotowej sprawie opublikowanych wadliwie – w określonym języku jest ustalana w każdym przypadku, po zbadaniu czy jednostka miała rzeczywiście możliwość zapoznania się z treścią danego aktu prawnego, który nie był przedmiotem urzędowej publikacji w języku tego państwa tylko wtedy, jeżeli zostanie ustalone, że treść tego aktu nie była jej znana w inny sposób. Z drugiej jednak strony potrzeba takich rozważań wydaje się zbędna w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma-Lux przeciwko Celni ředitelstvi Olomouc dotyczącego konsekwencji prawnych braku ogłoszenia aktu wspólnotowego w języku nowego Państwa Członkowskiego w organie publikacyjnym Unii Europejskiej − Dzienniku Urzędowym UE po dniu przystąpienia nowego państwa do Unii. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej (...) oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. 2003 L 236, s. 33, zwanego dalej "aktem dotyczącym warunków przystąpienia") sprzeciwia się temu, aby można było powoływać się na obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii Europejskiej, wobec jednostek w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi przepisami przy użyciu innych środków. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał powołał się na art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia, zgodnie z którym od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym akcie. Z kolei według art. 58 tego aktu teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję lub Europejski Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim i węgierskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane. Natomiast w myśl art. 1 rozporządzenia Rady nr 1 z dnia 15 kwietnia 1958 r. w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (Dz.U. 1958, 17 str. 385), zmienionego aktem dotyczącym warunków przystąpienia, językami urzędowymi Unii są: angielski, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, litewski, łotewski, maltański, niemiecki, niderlandzki, polski, portugalski, słowacki, słoweński, szwedzki, węgierski, włoski". Według art. 4 tegoż rozporządzenia: rozporządzenia i inne dokumenty o zasięgu ogólnym sporządza się w dwudziestu językach urzędowych, a art. 5 rzeczonego rozporządzenia stanowi, że Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej publikuje się w dwudziestu językach urzędowych. Zdaniem Trybunału z samego brzmienia art. 254 WE ust. 2 wynika, że rozporządzenie może wywoływać skutki prawne wyłącznie, jeśli zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ponadto z art. 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 4, 5 i 8 rozporządzenia nr 1 wynika, że w stosunku do państwa członkowskiego, którego język jest językiem urzędowym Unii, prawidłowa publikacja rozporządzenia wspólnotowego oznacza publikację tego aktu w tym języku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zatem w takim kontekście przepisy pierwotnych traktatów i akty przyjęte przed przystąpieniem przez instytucje i Europejski Bank Centralny powinny być wykonane w nowych państwach członkowskich na podstawie art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia. Taka wykładnia, poza faktem, że znajduje uzasadnienie w samym brzmieniu traktatów, jest jedyną wykładnią zgodną z zasadami pewności prawa i niedyskryminacji. Z pkt 15 wyroku z dnia 25 stycznia 1979 r. w sprawie 98/78 Racke (Rec. str. 69) wynika bowiem, że nie można powołać się wobec osób fizycznych i prawnych w państwie członkowskim na akt przyjęty przez instytucję wspólnotową taki jak rozporządzenie będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, zanim osoby te nie będą mogły zapoznać się z nim poprzez prawidłową publikacją w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Trybunał orzekł, że pewność prawa wymaga, aby dane przepisy wspólnotowe umożliwiały zainteresowanym osobom dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, które na nie nakładają, co jest zagwarantowane wyłącznie poprzez prawidłową publikację rzeczonych przepisów w języku urzędowym adresata (zob. również podobnie wyroki z dnia 26 listopada 1998 r. w sprawie C-370/96 Covita, Rec. str. I-7711, pkt 27; z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie C-228/99 Silos, Rec. str. I-8401, pkt 15 oraz ww. w sprawie Consorzio del Prosciutto di Parma i Salumificio S. Rita, pkt 95). Ponadto jest niezgodne z zasadą równego traktowania, aby w taki sam sposób stosować obowiązki nałożone w przepisach wspólnotowych w starych państwach członkowskich, w których jednostki mają możliwość zapoznania się z rzeczonymi obowiązkami w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku tych państw oraz w przystępujących państwach członkowskich, w których takie zapoznanie się było niemożliwe z uwagi na opóźnioną publikację. Zachowanie tych podstawowych zasad nie jest sprzeczne z zasadą skuteczności prawa wspólnotowego, gdyż ta ostatnia nie może dotyczyć przepisów, na które nie można jeszcze powołać się wobec jednostek. O ile wydaje się być zgodne z zasadą lojalnej współpracy ustanowioną w art. 10 WE, że przystępujące państwa członkowskie podejmują wszelkie właściwe środki w celu zapewnienia skuteczności prawa wspólnotowego w ich wewnętrznym porządku prawnym, to uwzględniając powyższą analizę, byłoby sprzeczne z prawem wymaganie od nich, aby nałożyły na jednostki obowiązki zawarte w tekstach o zasięgu ogólnym, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w ich urzędowym języku. Stanowisko uznające możliwości powołania się na akt, który nie został prawidłowo opublikowany w imię zasady skuteczności, oznacza obciążenie jednostek w zainteresowanym państwie członkowskim negatywnymi skutkami niewykonania obowiązku, który spoczywał na wspólnotowej administracji, jakim było udostępnienie w dniu przystąpienia całego dorobku wspólnotowego we wszystkich językach urzędowych Unii (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Racke, pkt 16). Powyższe rozważania Trybunału Sprawiedliwości odnoszą się wprawdzie do braku publikacji aktu prawnego w języku nowego państwa członkowskiego, który ten akt stosuje, lecz zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji powinien rozważyć, czy powyższe stanowisko Trybunału ma odpowiednie zastosowanie do sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, a mianowicie wadliwego tłumaczenia aktu prawnego w języku polskim, który to język jest też językiem urzędowym Unii Europejskiej wobec podmiotów w państwie polskim. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. Z uwagi zaś na charakter sprawy Sąd odstąpił od obciążenia skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 tej ostatniej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło