III SA/Wa 2515/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-24

Skład orzekający: Joanna Tarno, Krystyna Kleiber, Hieronim Sęk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie samych odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, bez jednoczesnego umorzenia należności głównej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszczają umorzenie samych odsetek za zwłokę od składek, nawet jeśli należność główna nie podlega umorzeniu. Interpretacja organów, zgodnie z którą umorzenie odsetek jest możliwe tylko przy jednoczesnym umorzeniu należności głównej, jest błędna. Ponadto, organ pierwszej instancji wydał decyzję o nieprecyzyjnej sentencji, a organy nie poinformowały strony o konieczności dołączenia dokumentów potwierdzających wydatki, naruszając tym samym zasady postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, argumentując trudną sytuacją materialną i rodzinną. Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu zobowiązanego, a także błędnie interpretując przepisy dotyczące umarzania odsetek. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącego kwotę 28 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 28 złotych (słownie: dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem Zakładu"), po rozpatrzeniu wniosku J. B. - Skarżącego w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej "Zakładem") z dnia [...] marca 2006 r., którą odmówiono umorzenia należnych odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. wnosząc o umorzenie ww. odsetek podniósł, że nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności za ich powstanie, gdyż w 2002 r. - jak mu się wydawało - uregulował zaległości zgodnie z informacjami udzielonymi mu przez Zakład i komornika. Okazało się jednak, że nie wszystko zostało opłacone. Wskazał, że jedynym źródłem jego dochodu jest świadczenie przedemerytalne w wysokości około 770 zł, z którego musi się utrzymać wraz z niepracującą żoną. Żona jest przy tym osobą po wylewie i wymaga leczenia. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Zakład, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.u.s."), odmówił umorzenia należnych odsetek. Jego zdaniem treść art. 28 ust. 4 u.s.u.s. wskazuje, że Zakład jest zobowiązany umarzać odsetki wtedy, gdy umorzeniu podlega należność główna. Ponadto, umorzenie zadłużenia wynikającego z prowadzenia działalności gospodarczej stanowiłoby przyzwolenie na ponoszenie błędów przedsiębiorców przez Zakład. Tymczasem ryzyko jest istotą działalności gospodarczej, a sposób gospodarowania majątkiem oraz ewentualne niepowodzenia nie mogą skutkować umorzeniem zobowiązań. W ocenie organu pierwszej instancji w sprawie Skarżącego nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności, bowiem pobiera on świadczenie przedemerytalne, z którego prowadzona jest skuteczna egzekucja. Skarżący nie wykazał też, że opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący ponownie wskazał, że zaległości wobec Zakładu powstały przez okoliczności przez niego niezawinione. Stwierdził, że ubiegając się o świadczenie przedemerytalne uzyskał zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek na rzecz Zakładu. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i mediów oraz zakupem leków i spłatą kredytu Skarżący określił na sumę 520 zł, przy dochodzie w kwocie 770 zł. Reasumując, wniósł o całkowite umorzenie zaległości wraz z odsetkami. Prezes Zakładu decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślił, że Skarżący otrzymał odpisy tytułów wykonawczych, w których wskazane były okresy i kwoty zobowiązań wobec Zakładu. W dniu[...] lutego 2002 r. w związku z istniejącym zadłużeniem Zakład przeprowadził postępowanie w sprawie stanu posiadania należności i innych praw majątkowych, mogących być przedmiotem zastawu ustawowego oraz hipoteki przymusowej. Pismem z dnia 22 maja 2006 r. poinformowano Skarżącego, iż otrzymane przez niego zaświadczenie dotyczyło okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu, a nie niezalegania w opłacaniu składek. Błędnym było zatem stanowisko Skarżącego, że nie był informowany o posiadanym zadłużeniu. W motywach decyzji Prezes Zakładu wskazał ponadto, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności trzeba mieć na uwadze, iż zasadą jest terminowe regulowanie wszelkich zobowiązań. W rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, gdyż objęte jest ono egzekucją prowadzoną ze świadczenia przedemerytalnego. Przedstawione przez Skarżącego dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej nie stanowią podstawy do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes zobowiązanego, stosownie do treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.". Skarżący nie przedstawiając również dokumentów potwierdzających wydatki na comiesięczne opłaty, nie uprawdopodobnił, że uregulowanie składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na decyzję Prezesa Zakładu Skarżący złożył skargę z dnia [...] maja 2006 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu, opisując przebieg dotychczasowego postępowania, podniósł, że przedstawione w decyzjach obu instancji argumenty nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Przede wszystkim nieuzasadnione jest twierdzenie, że umorzenie odsetek za zwłokę ma miejsce tylko w przypadku umorzenia należności głównej. Przepis art. 28 u.s.u.s. jedynie wyraża zasadę, iż umorzenie składek powoduje automatycznie umorzenie odsetek, dodatkowej opłaty i kosztów egzekucyjnych. Przepis ten nie uzależnia jednak wniosku o umorzenie odsetek od wcześniejszego lub jednoczesnego złożenia wniosku o umorzenie składek. Poza tym Skarżący jest zdania, że w jego sytuacji zachodzą przesłanki zawarte w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. związane z chorobą członka rodziny oraz niemożnością zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w przypadku opłacenia należności. Skarżący sprawuje osobistą opiekę nad żoną, która jest osobą po przebytym [...]. Nie ma on możliwości podjęcia zatrudnienia, a jedynym źródłem dochodu jest świadczenie przedemerytalne, którego większą część pochłaniają opłaty za czynsz, energię, wodę, raty kredytu na opał oraz opłaty za lekarstwa. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu, że niedostatecznie udokumentował swoje dochody i wydatki. Przedstawił ponownie przyczyny powstania zaległości, podkreślając, że powstały one nie z jego winy, a jedynie na skutek trudności finansowych i zaniedbań ze strony Zakładu (udzieleniu błędnych informacji w zakresie istniejących zaległości). W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazał, iż w świetle art. 28 ust. 4 u.s.u.s. nie można umarzać samych odsetek za zwłokę, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek. Nie stwierdzono bowiem całkowitej nieściągalności ani też ważnego interesu zobowiązanego, który przemawiałby za umorzeniem należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Trafny okazał się główny zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej interpretacji przez organy orzekające przepisów u.s.u.s. w zakresie dotyczącym umarzania odsetek. Sąd nie podziela bowiem poglądu prezentowanego w decyzji Zakładu oraz w odpowiedzi na skargę, iż jakoby z art. 28 ust. 4 u.s.u.s. wynikała niemożność (zakaz) umarzania samych odsetek. Powyższy przepis stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Pod pojęciem "składek" należy rozumieć - zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 3 u.s.u.s. - składki na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych podlegających chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1 ustawy, tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, ubezpieczeniu rentowemu, ubezpieczeniu w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczeniu z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W przypadku zatem umorzenia powyższych składek z mocy prawa następuje również umorzenie należnych od nich odsetek za zwłokę. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, choć wprost ustawodawca w tym przedmiocie się nie wypowiada, że we wskazanej sytuacji odsetki ulegają umorzeniu w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, czyli według zasady proporcjonalności. Analizowany przepis reguluje zatem i to w sposób automatyczny wyłącznie byt wtórnych - w stosunku do zaległych składek - należności pieniężnych, w tym odsetek, w przypadku, gdy te składki przestają istnieć, tj. gdy zostają umorzone. W żadnym razie przepis ten nie pozwala na sformułowanie tezy, iż jest on przeszkodą w umarzaniu samych odsetek. W istocie art. 28 ust. 4 u.s.u.s. nie reguluje bowiem zakresu przedmiotowego instytucji umorzenia, przewidzianej na gruncie przepisów u.s.u.s., lecz określa skutki, jakie wywołuje umorzenie składek, rozumianych jak wyżej (art. 4 pkt 3 ww. ustawy). Z kolei to, jakie należności mogą być umarzane i na jakich warunkach wynika z art. 28 ust. 1 - ust. 3b, art. 30 i art. 32 u.s.u.s. W kontekście rozpoznanej sprawy należy zatem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek (podkreśl. Sądu) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Należności z tytułu składek (podkreśl. Sądu) mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o czym stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Natomiast w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są "składki oraz odsetki za zwłokę (podkreśl. Sądu), koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata". W takim stanie rzeczy stanowisko Zakładu odnośnie do możliwości umarzania odsetek za zwłokę tylko w przypadku, gdy umorzeniu podlega należność główna jest wprost sprzeczne z normatywnym znaczeniem pojęcia "należności z tytułu składek", użytym w powołanych wyżej przepisach. Podstawą prawną do umarzania w całości lub w części samych odsetek za zwłokę od składek, w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.s.u.s., jest więc art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. oraz, w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia -art. 28 ust. 3a tej ustawy. Oczywiście przy stosowaniu wskazanych przepisów należy mieć na uwadze także treść art. 30 u.s.u.s., który wyłącza stosowanie art. 28 w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, jak również art. 32, który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Słusznie zatem wywodzono w skardze, że art. 28 u.s.u.s. pozwala na umarzanie samych odsetek za zwłokę od wskazanych w nim składek, jak i od składek wskazanych w art. 32 tej ustawy. Wnioskodawca ma przy tym, we wskazanym wyżej zakresie, pełną swobodę w wyborze należności, których umorzenia się domaga; może zatem domagać się umorzenia w całości lub w części niektórych tylko składek, samych odsetek, dodatkowej opłaty, kosztów upomnienia lub kosztów egzekucyjnych, może łączyć swoje żądania w ramach tych należności, przy czym jeśli umorzone zostaną składki to z mocy prawa umorzeniu ulegają również te należności z nimi związane, o których mowa w art. 28 ust. 4 u.s.u.s. (por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III AUa 1581/03, LEX nr 147189). Dodać przy tym należy, że Prezes Zakładu utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie wyraził w powyższym zakresie odmiennej interpretacji, a tym samym podzielił wadliwe zapatrywania prawne tego organu. Co więcej, w sposób nieuprawniony w uzasadnieniu decyzji dokonał także rozszerzenia pola rozważań na ocenę zasadności umorzenia wszelkich należności. Wprawdzie powołał się tu na zakres żądania strony wyrażony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 3 kwietnia 2006 r. Jednakże zważyć należało, że skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 27 stycznia 2006 r. i we wniosku tym strona żądała umorzenia tylko samych odsetek, a ponadto do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji tego żądania nie rozszerzyła na inne należności, to tym samym przedmiotem rozważań przed organem odwoławczym nie można było uczynić niczego innego niż tylko sprawy umorzenia odsetek. W przeciwnym bowiem razie dochodzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), gdyż zmieniony przedmiot sprawy jest rozpatrywany tylko przez jedną instancję. Wniosek strony o umorzenie także pozostałego zadłużenia mógł więc, po wyjaśnieniu ze stroną jej rzeczywistej woli, być potraktowany jako żądanie wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie umorzenia innych niż odsetki należności, a więc jako wniosek uruchamiający nowe postępowanie. Organem właściwym dla prowadzenia tego postępowania w pierwszej instancji byłby przy tym Zakład, a nie Prezesa Zakładu. Organy orzekające błędnie interpretując art. 28 u.s.u.s. nie dokonały zatem właściwego rozważenia sprawy, tj. oceny czy w przypadku Skarżącego wystąpiły przesłanki do umorzenia samych odsetek. Odmowa umorzenia odsetek nie mogła więc nastąpić z tego względu, iż w ocenie organu brak było podstaw do umorzenia należności ze względu na brak przesłanki całkowitej nieściągalności. Sprawą, którą należało rozstrzygnąć, była sprawa umorzenia tylko i wyłącznie samych odsetek, a w konsekwencji tak ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną należało wiązać i odnosić wyłącznie do tych odsetek. W ocenie Sądu wadliwość decyzji z dnia [...] marca 2006 r. przejawiała się także w niedopuszczalnym sposobie sformułowania rozstrzygnięcia (sentencji) tej decyzji. Zakład bowiem "odmówił umorzenia należnych odsetek". Podkreślić natomiast trzeba, że orzeczenie o umorzeniu lub odmowie umorzenia nie może mieć charakteru orzeczenia co do zasady, lecz winno przybierać postać skonkretyzowaną - odnosić się do ściśle określonych należności i to ujętych kwotowo. Tylko wówczas jest możliwe ustalenie zakresu praw i obowiązków o charakterze pieniężnym, które wynikają z wydanej decyzji. Zdaniem Sądu osnowa decyzji (jej sentencja), jako jeden z niezbędnych elementów decyzji (art. 107 § 1 w związku z art. 104 § 2 ab initio Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "k.p.a.") powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. W rozpoznanej sprawie tak się jednak nie stało. Także z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, o jakiej kwocie odsetek organ orzekł. W takim stanie rzeczy za wadliwą należało również uznać decyzję Prezesa Zakładu z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z rozstrzygnięciem naruszającym art. 28 u.s.u.s. w związku z art. 107 § 1 i art. 104 § 2 ab initio k.p.a. W rozpoznanej sprawie Skarżącemu postawiono zarzut nie przedstawienia faktur potwierdzających wydatki na comiesięczne opłaty, co skutkowało wnioskiem o nieuprawdopodobnieniu, że uregulowanie składek pozbawi go możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając to stanowisko organu orzekającego wskazać trzeba, że pismem z dnia 23 lutego 2006 r. wezwano stronę do złożenia, zgodnie z załączonym wykazem, dokumentów obrazujących stan majątkowy i sytuację rodzinną, które uniemożliwiają spłatę należności. W aktach administracyjnych, a przypomnieć należy, że według art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przy wezwaniu tym znajduje się między innymi "Oświadczenie o możliwościach płatniczych", w którym w pkt VI wskazano na wysokość miesięcznych wydatków. Podkreślenia wymaga, że w druku tego oświadczenia brak jest informacji o konieczności dołączenie dowodów potwierdzających te wydatki. Strona wskazane oświadczenie wypełniła. Mogła więc zasadnie przypuszczać, iż w takim stanie rzeczy wystarczające jest samo oświadczenie (podanie określonych danych). Skoro bowiem organ żądał jego złożenia, to tym samym uznawał to oświadczenie za składową materiału dowodowego niezbędną i zarazem wystarczającą do wydania rozstrzygnięcia. Wobec tego wywiedzenie negatywnych skutków dla Skarżącego z faktu nie dołączenia do oświadczenia stosownych faktur narusza w sposób istotny zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez udzielanie jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Naruszenie tych zasad procesowych uznać należało za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie poinformowano strony o konieczności dostarczenia także dodatkowych dokumentów, co trafnie zauważono w zarzutach skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu Zakład, przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej oceny prawnej Sądu, zobowiązany będzie do przeprowadzenia ustaleń faktycznych właściwych i niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy umorzenia samych odsetek i oceny zasadności ich umorzenia w ramach przepisów art. 28 u.s.u.s., opartych na tzw. uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne to przyznana organom administracji możliwość wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi (Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270-271). Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienie odpowiadającego rygorom art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych bądź nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Przed wydaniem decyzji należy umożliwić Skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Instytucja ta nie zwalnia jednak organu od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc zebrania kompletnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), oczywiście przy współudziale strony. Tylko wówczas, gdy mimo wezwania strona nie udokumentuje w sposób wiarygodny danej okoliczności, organ może wyciągnąć z tego faktu negatywne dla niej konsekwencje nie dając wiary podnoszonym przez nią twierdzeniom. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a. W myśl natomiast dyspozycji art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ze względu na wskazane wyżej naruszenia prawa uchyleniu musiała podlegać także decyzja wydana w pierwszej instancji. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny rozpoznanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W skardze Skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając ten wniosek Sąd wziął po uwagę, że Skarżący był zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Stawił się przy tym na rozprawie i okazał Sądowi bilet autobusowy na przejazd do Sądu w jedną stronę na kwotę 14 zł. Sąd zatem w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od Prezesa Zakładu na rzecz Skarżącego kwotę 28 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło