IV SA/Gl 590/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-11-27
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel akademicki posiadający dyplom ukończenia studiów wyższych technicznych i tytuł doktora nauk technicznych, który ukończył Studium Doskonalenia Pedagogicznego, spełnia wymogi kwalifikacyjne do nadania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie przepisów obowiązujących w dniu 31 sierpnia 2000 r. i 5 kwietnia 2000 r., w szczególności w zakresie przygotowania pedagogicznego i możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie kwalifikacji pedagogicznych skarżącej oraz możliwości jej zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony. Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące przygotowania pedagogicznego i nie zbadały, czy skarżąca spełniała wymogi na podstawie przepisów obowiązujących w różnych okresach, co naruszało zasady prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania K.S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Organ I instancji odmówił, wskazując na brak odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na przepisy Karty Nauczyciela i rozporządzenia dotyczące kwalifikacji. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnej wykładni prawa, niewłaściwych ustaleń faktycznych oraz naruszenia zasady ochrony praw nabytych, wskazując na posiadane przez siebie kwalifikacje i doświadczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Ś. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Ś. Kurator Oświaty utrzymał
w mocy decyzję wydaną przez Zastępcę Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o odmowie nadania K. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Po rozpoznaniu wniosku K.S. z dnia [...] r. o nadanie jej z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego Zastępca Prezydenta Miasta G. na podstawie art. 28 z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 11, poz. 1194) odmówił nadania wnioskodawczyni stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że strona spełnia następujące warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym przed 5 kwietnia 2000 r.: posiada obywatelstwo polskie, posiada pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta
z praw publicznych, nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne lub
o ubezwłasnowolnienie, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywała nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskała ocenę pozytywną w tym zakresie.
W ocenie organu I instancji strona nie spełnia natomiast wymogu określonego w pkt 5 powołanego przepisu, dotyczącego posiadania kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, gdyż legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na Politechnice Ś. oraz posiada tytuł doktora nauk technicznych bez odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. W tym kontekście organ I instancji wyjaśnił, że kwalifikacje wymagane od nauczycieli określało wówczas rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 września 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach średnich zawodowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. W myśl § 1 cytowanego rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną, w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin.
W terminowo wniesionym odwołaniu od tej decyzji K. S. podniosła, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny dotyczący jej przygotowania pedagogicznego, nietrafnie ocenił jej kwalifikacje zawodowe, a nadto dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Ukończone przez stronę studia są pokrewne z nauczanym przez K. S. przedmiotom, a nadto strona posiada ponad [...] -letnie doświadczenie pedagogiczne, obejmujące prowadzenie wykładów, ćwiczeń i laboratoriów dla nauczycieli na Wydziale [...] Politechniki Ś.w okresie, w którym takie studia były prowadzone na tej uczelni. Strona wskazała również, że w myśl § 1 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz.189) przygotowanie pedagogiczne posiada osoba, która ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich, a zatem strona nabyła kwalifikacje pedagogiczne w zakresie nauczania w szkołach i placówkach oświatowych najpóźniej w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia.
Wobec powyższego odwołująca się stwierdziła, że organ I instancji w ogóle nie ustosunkował się do podnoszonych przez nią kwestii i błędnie założył, że wejście w życie nowych przepisów definiujących przygotowanie pedagogiczne, automatycznie pozbawia kwalifikacji osoby, które uzyskały je pod rządami starych przepisów. Wykładnia ta nie tylko pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią przepisów, które nie pozbawiają kwalifikacji nauczycieli, którzy uzyskali je na mocy uprzednio obowiązującego rozporządzenia, ale także z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych (pozbawienie przedmiotowych uprawnień byłoby możliwe wyłącznie poprzez ustawę). Strona podniosła także, że od początku jej pracy w szkołach średnich była traktowana jako nauczyciel z przygotowaniem pedagogicznym i otrzymywała z tego tytułu stosowny dodatek (aż do czasu usunięcia z tabeli płac grupy zaszeregowania obejmującej "doktorów
z przygotowaniem pedagogicznym").
Postanowieniem z dnia [...] r. Ś. Kurator Oświaty w K. na podstawie art. 7 a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 106 k.p.a. postanowił wydać negatywną opinię w sprawie zwolnienia K. S. z obowiązku odbywania stażu, postępowania egzaminacyjnego i nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] r. K. S. nie spełniała warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania, gdyż nie posiadała przygotowania pedagogicznego w myśl rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. (Dz.U. Nr 98, poz. 433) w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, a nadto nie spełniała również (przewidzianego w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela) wymogu dotyczącego możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, który postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie Ś. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. i umorzył postępowanie I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 1259/04) stwierdził nieważność tego postanowienia w części dotyczącej umorzenia postępowania przed organem I instancji, wskazując, że Minister Edukacji Narodowej Sportu jako organ wyższego stopnia wobec Ś.Kuratora Oświaty nie zajął stanowiska w kwestii niezałatwienia przez ten organ sprawy odwołania wniesionego przez K. S. od decyzji Zastępcy Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., do czego był upoważniony na podstawie art. 37 § 2 k.p.a.
W wykonaniu tego wyroku Minister Edukacji Narodowej i Sportu na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia odwołania K.S. z dnia [...] r. od decyzji Zastępcy Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego w ciągu 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.
Decyzją z dnia [...] r. Ś. Kurator Oświaty utrzymał decyzję Zastępcy Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał na wstępie treść art. 28 ustawy (która weszła w życie z dniem 21.10.2001 r.) o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z tym przepisem "nauczyciele, którzy w dniu
31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. otrzymują
z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli byli zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce oświatowej w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć". Organ II instancji przywołał także treść art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do 5 kwietnia 2000 r. r. i wyjaśnił, że stopnie awansu zawodowego wprowadziła z dniem 6 kwietnia 2000 r. ustawa z dnia 18 lutego 2000 o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239), której przepisy przejściowe stanowiły, że każdy nauczyciel zatrudniony w dniu 6 kwietnia 2000 r. otrzymywał z mocy prawa stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty, nauczyciela kontraktowego lub mianowanego (obowiązek wydania odpowiedniego aktu spoczywał na dyrektorze szkoły do dnia [...] r.). Odnosząc się do wymogu posiadania pełnych kwalifikacji do zatrudnienia na stanowisku nauczyciela organ
II instancji wskazał, że w [...] r., tj. w roku, w którym K. S. podjęła pracę
w szkolnictwie ponadpodstawowym obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. 98, poz. 433 ze zm.), w myśl którego przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Uzyskane przez stronę przygotowanie pedagogiczne dla pracowników naukowo-dydaktycznych nie było równoważne z przygotowaniem pedagogicznym wymaganym określonym powyżej przepisem. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że strona – na dzień [...] r. - nie spełniała wymogu art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela, a także przesłanki określonej w art. 10 ust. 2 pkt 6 tej ustawy, gdyż nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony.
Ś. Kurator Oświaty wskazał także, że przepisem wykonawczym obowiązującym na dzień wydania decyzji organu odwoławczego jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół
i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (DZ.U. Nr 155, poz. 1289). Z zapisu zawartego w § 19 tego rozporządzenia wynika, że wymóg ukończenia posiadania przygotowania pedagogicznego w obowiązującym wymiarze 270 godzin szkolenia i 150 godzin praktyk pedagogicznych nie dotyczy osób, które przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
10 października 1991 r. uzyskały przygotowanie pedagogiczne w formach
i w wymiarze zgodnym z obowiązującymi wówczas przepisami. Strona ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego w [...] r., gdy obowiązywało rozporządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół
i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206), a zatem można by z korzyścią dla strony uznać – w momencie rozpatrywania odwołania na dzień wydania decyzji organu
II instancji - że uzyskane przez K. S. przygotowanie pedagogiczne jako równorzędne z obowiązującymi wówczas przepisami o wymaganych od nauczycieli kwalifikacjach.
W konkluzji organ II instancji stwierdził jednakże, że skoro strona na dzień
[...] r. nie spełniała wymogu określonego w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Karta Nauczyciela, tj. nie posiadała przygotowania pedagogicznego, a także nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze godzin na czas nieokreślony to nie mogła uzyskać mianowania na mocy art. 28 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Powyższą decyzję strona w terminie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca podniosła, że decyzja Ś. Kuratora Oświaty z dnia
[...] r. jest sprzeczna z prawem i oparta na błędnych ustaleniach faktycznych, a w uzasadnieniu skargi odniosła się do twierdzenia organu odwoławczego dotyczącego jej przygotowania pedagogicznego. W tym zakresie strona wskazała, że w [...] r. ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego, które dawało jej w świetle obowiązujących wówczas przepisów przygotowanie pedagogiczne. Okoliczność, iż w okresie późniejszym zmodyfikowano nieco określone stosownymi rozporządzeniami zasady uzyskiwania tego przygotowania nie może pozbawiać strony nabytych już uprawnień zawodowych (mogłoby to bowiem nastąpić jedynie na mocy ustawy lub na skutek orzeczenia sądu). Skarżąca podniosła także, iż w zaskarżonej decyzji nie wskazano podstawy prawnej, w oparciu o którą pozbawiono ją uprawnień zawodowych, a organ II instancji stwierdził nawet, że "można by z korzyścią dla K. S. uznać (... ) ukończone przez nią przygotowanie pedagogiczne jako równoważne z obowiązującymi wówczas przepisami o wymaganych od nauczycieli kwalifikacji z [...] r.". Strona podkreśliła także, że była zawsze zatrudniana w kategorii zaszeregowania "nauczyciel z przygotowaniem pedagogicznym" i nigdy nie kwestionowano jej uprawnień zawodowych.
Skarżąca podniosła również, że organ odwoławczy, przyjmując, że nauczycielem mianowanym może zostać wyłącznie osoba zatrudniona w szkole
w pełnym wymiarze czasu pracy błędnie zinterpretował zapis art. 28 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela. Jedną z przesłanek mianowania według ówcześnie obowiązujących przepisów było nieprzerwane wykonywanie przed mianowaniem pracy dydaktycznej w charakterze nauczyciela akademickiego przez okres minimum 3 lat i uzyskanie oceny pozytywnej w tym zakresie. Wymóg ten strona spełniła z naddatkiem, co potwierdzają dokumenty złożone do akt sprawy. Przytoczony przez Ś. Kuratora Oświaty art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. stanowił, że mianowanie następuje jeżeli nauczyciel "może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony". a nie "jest zatrudniony", jak przyjął organ. Taka interpretacja jest zasadniczo sprzeczna z literalnym brzmieniem analizowanego przepisu i tłumaczy go na niekorzyść strony, a nadto pozostaje w sprzeczności ze znajdującym się w aktach oświadczeniem dyrektora szkoły, kŧóry potwierdził, że istniała możliwość zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze godzin.
W konkluzji skargi strona zaakcentowała, że przedstawiona przez nią argumentacja była podnoszona we wcześniejszych etapach postępowania, jednakże organy obu instancji nie ustosunkowały się do nich merytorycznie. Opisała także swój dorobek zawodowy (wskazując m.in., że jest autorką podręcznika wykorzystywanego w szkołach ponadgimnazjalnych i wyższych do nauki wykładanego przez nią przedmiotu), wobec którego bezpodstawne wydaje się kwestionowanie jej kwalifikacji do wykonywania zawodu nauczyciela.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że skoro strona zawierała kolejne roczne umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy to uznać należy, że nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego
w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Rozpoznanie skargi inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie wymaga zbadania przez Sąd, czy skarżąca K. S. spełniała wymogi określone w art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy i systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawę Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 111. poz. 1194 ze zm.), która weszła w życie z dniem 21 października 2001 r. Powołany przepis, stanowi, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego:
1) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni
w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat
- o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) korzysta z praw publicznych,
4) nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub
o ubezwłasnowolnienie,
5) posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,
6) może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony,
7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną
w tym zakresie.
Istotę sporu stanowi kwestia czy K. S. na dzień [...] r. spełniała wymóg zatrudnienia w Zespole Szkół [...] w G. w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć oraz czy na dzień [...] r. posiadała kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, a także czy spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.).
Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że w dniu
[...] r. K. S. zawarła na okres od [...] r. do [...] r. umowę o pracę w Zespole Szkół [...] w G.w wymiarze 13 (11)/18 zajęć dydaktycznych w tygodniu i powierzono jej obowiązki nauczyciela przedmiotów zawodowych, co nakazuje przyjąć, że z dniem
[...] r. strona spełniała wymóg zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.
Analizując przesłankę określoną w art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. stwierdzić należy na wstępie, że strona legitymuje się zaświadczeniem ukończenia w dniu
[...] r. Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę Ś.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.
w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. 98, poz. 433 ze zm.), które obowiązywało w okresie od
31 października 1991 r. do dnia 7 października 2002 r. w § 1 pkt 2 zawierało zapis, że przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy
i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia o praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin;
o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo placówkę doskonalenia nauczycieli albo inna instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
Ustalenie czy osoba wnioskująca o nadanie tytułu nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw posiadała na dzień [...] r. przygotowanie pedagogiczne musi nastąpić w oparciu o wymogi określone
w przywołanym powyżej § 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, który określa wymagany zakres wiedzy i umiejętności, wymiar czasowy odbywanego szkolenia, podmioty uprawnione do jego prowadzenia oraz dokumenty, które świadczą o posiadaniu przygotowania pedagogicznego.
W ocenie Sądu odmowa nadania tytułu nauczyciela mianowanego z uwagi na stwierdzenie, że K. S. nie posiada wymaganego przygotowania pedagogicznego wymaga w niniejszej sprawie wykazania w pierwszej kolejności, że ukończone przez stronę szkolenie w ramach Studium Doskonalenia Zawodowego organizowanego w Politechnice Ś. nie obejmowało nabycia wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycia pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, a zaświadczenie nr [...] wydane przez Politechnikę Ś. nie jest zaświadczeniem szkoły wyższej świadczącym o posiadaniu przygotowania pedagogicznego.
W razie stwierdzenia, że ustalenia dowodowe w opisanym powyżej zakresie nakazują przyjąć, że strona nie posiada przygotowania pedagogicznego
w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia konieczne jest dokonanie analizy, czy skarżąca spełniała wymagania kwalifikacyjne w zakresie przygotowania pedagogicznego określone rozporządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206), obowiązującym w okresie, w którym strona ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego oraz czy zachowała te kwalifikacje do dnia [...] r. na mocy przepisów przejściowych zawartych w kolejno obowiązujących rozporządzeniach właściwego ministra, regulujących kwestię przygotowania pedagogicznego.
Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela, która stanowi, że stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli może on być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony stwierdzić należy, że organ I instancji, mając na uwadze, że strona nie legitymuje się wymaganym przygotowaniem pedagogicznym pominął jakiekolwiek ustalenia dotyczące wymogu określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela. Organ odwoławczy natomiast ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że strona nie spełnia warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., gdyż nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji pominięto jakiekolwiek rozważania dotyczące kryteriów, jakie muszą być spełnione, aby stwierdzić, że strona spełnia wskazany wymóg. Nie uzasadniono także na podstawie jakich okoliczności ustalono, że strona nie mogła być (na dzień [...] r.) zatrudniona
w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Dyrektora Zespołu Szkół [...] w G. z dnia [...] r., w którym stwierdza on, że K. S. nigdy nie występowała z prośbą
o zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin ze względu na swoje zatrudnienie na Wydziale [...] Politechniki Ś.
Reasumując wskazać należy, że wykonując wyrok Sądu w niniejszej sprawy organ zobowiązany jest zbadać czy szkolenie odbyte przez stronę w ramach Studium Doskonalenia Zawodowego organizowanego w Politechnice Ś.odpowiada wymogom określonym w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia i ustalić czy zaświadczenie nr [...] wydane przez Politechnikę Ś. jest zaświadczeniem szkoły wyższej świadczącym o posiadaniu przygotowania pedagogicznego w rozumieniu tego przepisu. Przyjęte w powyższej kwestii stanowisko organ zobowiązany jest uzasadnić i odnieść do dokonanych ustaleń faktycznych. W razie stwierdzenia, że przygotowanie pedagogiczne strony nie spełnia powyższych wymogów należy dokonać analizy, czy skarżąca spełniała wymagania kwalifikacyjne w zakresie przygotowania pedagogicznego określone rozporządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia oraz czy zachowała te kwalifikacje do dnia [...] r. na mocy przepisów przejściowych zawartych w kolejno obowiązujących rozporządzeniach właściwego ministra, regulujących kwestię przygotowania pedagogicznego. Konieczne jest również przedstawienie przyjętej przez organ wykładni przepisu art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela.(w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.) i odniesienie jej do dokonanych w tym zakresie ustaleń faktycznych.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niedokonanie ustaleń dowodowych dotyczących szkolenia pedagogicznego, które skarżąca odbyła w [...] r., a także pominięcie ustaleń dotyczących zatrudnienia strony na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy stanowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w zw. z art. art. 28 z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw odmówił nadania wnioskodawczyni stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy.
Nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w opisanym powyżej zakresie pozostaje również w sprzeczności z określoną w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). zasadą prawdy obiektywnej i oficjalności, zgodnie z którymi organy administracji publicznej zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Art.
77 powołanej ustawy zobowiązuje natomiast organ administracji publicznej, aby
w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył (z zastosowaniem określonej w art.
80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów) cały materiał dowodowy.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w ocenie Sądu zakażona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższa konstatacja nakazuje – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit. c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono
w sentencji orzeczenia.
Sąd nie zastosował art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż strona na mocy art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Nie zastosowano również art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż orzekanie
o wykonalności decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie nadania stopnia nauczyciela mianowanego uznać należy za bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło