II FSK 1402/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Zofia Przegalińska (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." Spółka z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 517/02 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." Spółka z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 stycznia 2002 r., (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2000-2001 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." Spółka z o.o. w B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 450 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." Spółka z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000r i 2001 r. oddalił skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 18 grudnia 2001 r. Burmistrz Miasta B. określił "A." Spółce z o.o. w B. wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2000 r. w kwocie 754,40 zł, za okres od stycznia do grudnia 2001 r. w kwocie 2.027,89 zł oraz odsetki za zwłokę od określonych zaległości w kwocie 718,20 zł. W uzasadnieniu do decyzji organ podatkowy wskazał, że podatnik utracił status zakładu pracy chronionej i począwszy od dnia 1 sierpnia 2000 r. ciąży na nim obowiązek podatkowy od nieruchomości położonej w N. W związku z tym, iż Spółka traktowana jest jako przedsiębiorca zastosowano wobec niej podwyższone stawki podatku od nieruchomości. Opodatkowaniem objęto tylko grunty traktując je za grunty związane z działalnością gospodarczą. Organ ponadto uznał, że obiekty położone na działce nie podlegają podatkowi od nieruchomości, ponieważ nie są zadaszone. W uzasadnieniu wyjaśniono również, że trudna sytuacja podatnika /wszczęcie postępowania układowego i upadłościowego/ nie ma wpływu na określenie statusu prawnego podatnika - podatnik jest przedsiębiorcą. W odwołaniu od decyzji podatnik zarzucił organowi wydającemu decyzję nieprawidłowe zastosowanie stawki w podatku od nieruchomości przewidzianej dla działalności gospodarczej w sytuacji, w której Spółka istnieje tylko "na papierze", bowiem nie prowadzi działalności, ponieważ faktycznie upadła, a jedynie zapisy prawa upadłościowego powodują, że nie ogłoszono jej upadłości z powodu braku pieniędzy na postępowanie sądowe. Tym samym z powodu braku pieniędzy nie nastąpiło wykreślenie z rejestru przedsiębiorców. Zdaniem odwołującego się opodatkowanie gruntów jest tylko próbą mechanicznego zastosowania przepisów bez merytorycznego przeanalizowania istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 30 stycznia 2002 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r: grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi wart. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. W sytuacji w jakiej się znajduje obecnie podatnik nie można zakwestionować faktu, że w dalszym ciągu jest przedsiębiorcą bowiem nie istnieje pojęcie faktycznej upadłości która skutkowałaby utratą przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością statusu przedsiębiorcy. Okolicznością taką może być wykreślenie przedsiębiorstwa z rejestru. Organ wskazał, że wątpliwości związane ze stosowaniem art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyjaśniła uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/00, gdzie stwierdzono, że wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za grunty związane z działalnością gospodarczą, i wyjaśnił dalej, że podatek od nieruchomości nie nawiązuje w swej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma tu bowiem to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie wykorzystywanie tych nieruchomości i efekty tego działania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca nie zgodziła się na ustalenie jej podatku jak dla przedsiębiorcy w sytuacji, gdy nie prowadzi faktycznie żadnej działalności gospodarczej. Spółka istnieje bez swojej woli /brak środków nawet na upadłość/, a zaskarżona decyzja prowadzi jedynie do generowania zobowiązań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wiosło o oddalenie skargi, podkreślając, że nie istnieje pojęcie "faktycznej upadłości", która skutkowałaby utratę przez Spółkę statusu przedsiębiorcy. Efekt taki wywołuje dopiero wykreślenie przedsiębiorstwa z rejestru. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że przedmiotem sporu jest opodatkowanie gruntu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy. Ustawowa definicja gruntów związanych z działalnością gospodarczą znajdowała się w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Były to grunty zabudowane i nie zabudowane znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy. Skoro zatem strona skarżąca - bez względu na powody - była przedsiębiorcą, to. była też zobowiązana do opłacania podatku od nieruchomości w zwiększonej wysokości. Bez znaczenia jest fakt czy dany podmiot rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to czy przynosi ona dochody, czy też na tą nieruchomość należy ponosić jedynie nakłady w celu jej utrzymanie /por. wynik NSA z dnia 9 marca 1994 r. SA/Gd 1200/93 - Wspólnota 1994 nr 35 str. 18/. jak podkreślił Sąd nie może nasuwać wątpliwości trafność uchwały 5 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/00 /ONSA 2001 Nr 14 poz. 150/, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi wart. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy. Skargę kasacyjną wniosła Spółka z o.o. "A." opierając się na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ polegającą na przyjęciu, że Spółka z o.o. "A." była przedsiębiorcą zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. oraz za okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. według stawek podatkowych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy w sytuacji gdy wobec niewykonywania w tym okresie działalności gospodarczej, nie miała przymiotu przedsiębiorcy tj. na przesłance wymienionej w art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędna wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych miała wpływ na wynik sprawy, gdyż była podstawą do oddalenia skargi wobec uznania, iż nieruchomości będące w posiadaniu Spółki są związane z działalnością gospodarczą wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stwierdzenie Sądu o posiadaniu przez Spółkę z o.o. "A." przymiotu przedsiębiorcy na potrzeby podatku od nieruchomości jest błędne podobnie jak nie można uznać za niewątpliwą trafność uchwały NSA. Niewykonywanie działalności gospodarczej w ocenie strony skarżącej powinno być podstawą do uznania, że nie jest on przedsiębiorcą dla celów podatku od nieruchomości. Autor skargi kasacyjnej powołał się na pogląd P. Bielskiego /"Prawo firmowe w Kodeksie Spółek Handlowych cz. I - Prawo Spółek 2004 nr 2 str. 2 - t.2/, że brak (...) podstaw prawnych do twierdzenia, że każda Spółka handlowa jest przedsiębiorcą z mocy prawa bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą. Podobny pogląd, jak podaje autor skargi kasacyjnej, wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2004 r. III SA 306/03, gdzie stwierdzono, że skoro Spółka będąca podatnikiem nie podjęła i nie wykonywała faktycznie działalności gospodarczej, to nie można jej przypisać przymiotu bycia przedsiębiorcą dla celów wyboru stawki w podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, skarga kasacyjna może być oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Uchybienie prawu materialnemu przez błędną wykładnię tego prawa polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie subsumcji co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej /postanowienie SN z 15 października 20001 r. I CKN 102/99 - Lex Polonica. Jak wynika ze skargi kasacyjnej, postawiono w niej zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Uzasadniając ten zarzut autor skargi kasacyjnej stwierdził, że powyższa postać naruszenia prawa była skutkiem przyjęcia przez Sąd, że Spółka z o.o. "A." był przedsiębiorcą mimo, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, a jednocześnie z uwagi na brak środków finansowych nie mogła być wykreślona z rejestru sądowego. Wobec takiego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzenie, że nie jest trafne twierdzenie w niej zawarte, iż Sąd pierwszej instancji mylnie rozumie treść art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierającego ustawową definicję gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Stosownie do tej definicji były to grunty zabudowane i niezabudowane znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy. Z opisu zagadnienia będącego przedmiotem sporu, a także wskazania w skardze, że naruszenie prawa materialnego nastąpiło przez błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z racji uznania, że Spółka "A." jest przedsiębiorcą mimo, że nie prowadziła działalności gospodarczej wynika wyraźnie, że zarzut strony skarżącej dotyczy wyłącznie tego, że Spółka "A." wbrew faktom i poglądom zaprezentowanym przez autora skargi kasacyjnej została uznana przez Sąd za przedsiębiorcę. Zagadnienie to należy do kategorii ustaleń faktycznych, których jednak nie zakwestionowano adekwatnymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do treści art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada ta oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej, które determinują kierunek kontroli kasacyjnej. Rozpoznając skargę w granicach postawionego zarzutu należy stwierdzić, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw z podanych wyżej powodów. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie art. 204 tej ustawy orzekł jak w sentencji.