II SA/Bd 774/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających 4,5 % do 18 % alkoholu 1. oddala skargę, 2. umarza postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, 3. zwraca skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 7.800 zł. (siedem tysięcy osiemset złotych) , tytułem nadpłaconego wpisu. II SA/Bd 774/06 UZASADNIENIE Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] cofnął zezwolenie, wydane S. na sprzedaż w sklepie spożywczym Nr [...] "P." w T. przy ul. G. napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W motywach decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia [...]2004 r. Komenda Straży Miejskiej powiadomiła go o stwierdzonym przez patrol straży miejskiej fakcie zakupu alkoholu (0,5 l wódki czystej 40 %) przez osobę nietrzeźwą w wyżej wymienionym sklepie. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...]2005 r., sygn. akt [...], który stał się prawomocny w dniu 14.10.2005 r., B. M. – ekspedientka tegoż sklepu, została uznana winną popełnienia czynu określonego w art. 43 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 147, poz. 1231, ze zm.). Ponieważ fakt sprzedaży napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej jest bezsporny, organ uznał, iż wyczerpane tym samym zostały przesłanki uzasadniające cofnięcie zezwolenia określone w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W odwołaniu od powyższej decyzji S. zarzuciła jej naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez jego bezpodstawne zastosowanie. Wskazała bowiem, iż organ stwierdził zaistnienie jednostkowego przypadku naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a wyżej wymieniony przepis ustanawia obowiązek cofnięcia zezwolenia wyłącznie w przypadku wielokrotnego naruszenia zasad sprzedaży alkoholu. Na słuszność takiej interpretacji art. 18 ust. 10 pkt 1, wskazuje, jej zdaniem, fakt iż w przepisie tym mowa o sprzedaży napojów alkoholowych "osobom nietrzeźwym", a nie "osobie nietrzeźwej". Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, iż zaskarżona decyzja dotyczy cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18 % alkoholu, podczas gdy stwierdzone naruszenie dotyczyło wódki tj. napoju sprzedawanego na podstawie zezwolenia dotyczącego napojów zawierających ponad 18 % alkoholu. Podniosła również, iż cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku jednokrotnego naruszenia zasad sprzedaży tych napojów, byłoby rażąco wysoką karą. "Społem" Powszechna Spółdzielnia Spożywców wskazała przy tym, iż dołożyła należytej staranności, aby w możliwie największym stopniu wyeliminować możliwość sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym, a wina jej w niniejszym przypadku polegać mogła jedynie na złym wyborze pracownika. Skarżąca dodała, iż wszyscy pracownicy zostali ponownie przeszkoleni z zakresu obowiązujących zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a pracownik, który dopuścił się sprzedaży napoju alkoholowego wbrew obowiązującym zasadom, został ukarany karą porządkową – karą nagany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż okolicznością bezsporną jest fakt sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Zdaniem organu odwoławczego przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dotyczące cofnięcia udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy interpretować zgodnie z ich wykładnią funkcjonalną, gdyż wykładnia językowa może prowadzi do różnorakich wniosków. Jak wskazał organ, ustawodawca wprowadzając niniejsze przepisy chciał zobowiązać przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą napojów alkoholowych do dołożenia należytej staranności przy ich sprzedaży. Sam tytuł ustawy, zdaniem organu, może bezpośrednio przemawiać za rygorystyczną wykładnią przepisów dotyczących możliwości cofnięcia zezwolenia w przypadku nie przestrzegania przepisów ustawy, gdyż jej celem wynikającym z tytułu jest przeciwdziałanie alkoholizmowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, iż nie ma możliwości interpretowania przepisów dotyczących cofnięcia zezwolenia przy uwzględnieniu stopnia winy przedsiębiorcy, a także jego późniejszych działań zmierzających do wyeliminowania w przyszłości sprzedaży napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż wystarczy jednokrotna sprzedaż napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej, aby ziściła się przesłanka cofnięcia udzielonego zezwolenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na powyższą decyzję S. zarzuciła jej naruszenie przepisu art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez dokonanie błędnej interpretacji tegoż przepisu. Zdaniem strony skarżącej powyższy przepis ma bowiem zastosowanie do sytuacji w których kilkukrotnie zostaną naruszone zasady sprzedaży napojów alkoholowych przez podmiot posiadający zezwolenie na ich sprzedaż, czego potwierdzeniem mają być użyte w tymże przepisie przez ustawodawcę zwroty w liczbie mnogiej "napojów", "osobom nieletnim", "nietrzeźwym". Za taką interpretacją przepisu ma również przemawiać fakt użycia słowa "nieprzestrzegania", którego tryb niedokonany, jak wskazuje skarżąca, świadczy o tym, iż przepis dotyczy kilkukrotnego zachowania. Strona skarżąca wskazała również, iż organ administracji nie powinien był dokonywać wykładni funkcjonalnej art. 18 ust. 10 pkt 1 ponieważ przepis ten, jednoznaczny językowo, stanowi normę kompetencyjną. Wynik wykładni przyjęty przez Kolegium jest sprzeczny z założeniem, iż ustawodawca w sposób prawidłowy posługuje się językiem przy tworzeniu aktów prawnych. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ pominął systemowe reguły wykładni art. 18 ust. 10 pkt 1 pomimo stwierdzenia jego wieloznaczności. Wywiodła przy tym, iż taka interpretacja wyżej wspomnianego przepisu jest niezgodna z szeregiem norm wyższego rzędu ustanowionych przepisami Konstytucji. Restrykcyjne i surowe normy umożliwiające pozbawienie osób prawnych istotnych praw ekonomicznych w przypadku stwierdzenia jednokrotnego naruszenia przez zatrudniane osoby fizyczne ustawowych obowiązków przeczą urzeczywistnianiu zasad sprawiedliwości społecznej, o którym mowa w art. 2 Konstytucji. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, taka interpretacja art. 18 ust. 10 pkt 1 jest sprzeczna z art. 7 Konstytucji. Skarżąca wskazała również, iż dokonana przez organ wykładnia jest sprzeczna z art. 7 k.p.a., prowadzi bowiem do załatwienia niniejszej sprawy w sposób naruszający ważny interes ekonomiczny skarżącego, a także jest niezgodna z art. 8 k.p.a. nakazującym organom prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do nich. S. zarzuciła również organowi naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. przez nie zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, iż zarzut naruszenia przepisów art. 10 § 1 nie znajduje uzasadnienia, bowiem organ ten nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, zaś strona mogła się zapoznać z aktami sprawy, gdyż poinformowano ją o przekazaniu sprawy organowi odwoławczemu przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. Nr 147, poz. 1231 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust 10 pkt 1 lit a tejże ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym lub pod zastaw. Głównym zarzutem podnoszonym przez stronę skarżącą jest błędna wykładnia wyżej wspomnianego przepisu dokonana przez organy administracji. Jej zdaniem bowiem przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach kilkukrotnego naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Podstaw do akceptacji takiego stanowiska nie daje żaden z rodzajów wykładni, poczynając od wykładni językowej. Przepis art. 18 ust 10 pkt 1 lit a cyt. ustawy ma zastosowanie w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych, by zaś mówić o nieprzestrzeganiu jakiejś zasady wystarczy jej pojedyncze naruszenie. Przy tym użycie zwrotu "nieprzestrzeganie zasad" nie oznacza, iż przepis ma zastosowanie dopiero w przypadku naruszenia kilku z nich, a wskazuje jedynie na ich wielość. Również użycie w liczbie mnogiej słów "napój", osoba nietrzeźwa", nie świadczy o słuszności twierdzeń skarżącej. Zastosowanie formy pojedynczej tych słów w omawianym przepisie stanowiłoby błąd językowy. Ponadto należy wskazać, iż gdyby wolą ustawodawca było cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dopiero w przypadku dopuszczenia się kilkukrotnego naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych, to wynikałoby to wprost z art. 18 ust 10 pkt 1 lit a cyt. ustawy, tak jak to mam miejsce w przypadku art. 18 ust. 10 pkt 3 cyt. ustawy. Ponieważ wykładnia językowa art. 18 ust 10 pkt 1 lit a cyt. ustawy prowadzi do jednoznacznych wniosków, zatem nie ma potrzeby odwoływania się do wykładni systemowej i funkcjonalnej. Dodać należy jednak, iż rygoryzm znaczenia uregulowania przedmiotowego przepisu, odczytanego na podstawie wykładni językowej jest, zdaniem Sądu, założony przez ustawodawcę i całkowicie odpowiada celom ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Na uwzględnienie nie zasługuje również podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. art. 10 k.p.a., bowiem strona została poinformowana o fakcie przekazania sprawy organowi odwoławczemu przez organ I instancji, miała zatem zapewnione warunki do podejmowania czynności procesowych. Organ odwoławczy nie przeprowadzał zaś dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Ponieważ fakt naruszenia zasad sprzedaż napojów alkoholowych w niniejszej sprawie nie budził wątpliwości, trzeba podnieść, iż organ prawidłowo uznał, iż zaistniały przesłanki do cofnięcia S. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oddalił.