I SA/Wa 1695/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-28
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze może wydać decyzję odmienną od poprzedniej w tej samej sprawie, bez wyjaśnienia zmiany stanowiska prawnego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję odmienną od poprzedniej w tej samej sprawie i przy tym samym stanie faktycznym, bez wyjaśnienia zmiany swojego stanowiska prawnego, narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Takie postępowanie podważa zaufanie obywateli do organów państwa i wpływa negatywnie na świadomość prawną obywateli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej. E. K. odwołała się od decyzji organu I instancji, kwestionując wysokość wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, opierając się na przepisach ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. E. K. wniosła skargę do WSA, wskazując, że w tej samej sprawie zapadły dwie różne decyzje SKO, z czego jedna była dla niej korzystniejsza, i domagała się rozstrzygnięcia, która z nich jest prawidłowa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Monika Nowicka /spr./ Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1695/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję – działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W. – Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej na małoletniego J. K.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Decyzją - działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W. – Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] marca 2006 r. przyznano wnioskodawczyni E. K. zaliczkę alimentacyjną na małoletniego syna J. K. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Od powyższej decyzji E. K. złożyła odwołanie podnosząc, iż organ
pierwszej instancji błędnie ustalił wysokość wyegzekwowanych od ojca jej dziecka świadczeń alimentacyjnych, co znalazło odzwierciedlenie w wysokości przyznanej zaliczki.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że - zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.) - zaliczka alimentacyjna przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki – 170 zł. dla osoby uprawnionej.
Stosownie do art. 10 ust. 6 wymienionej ustawy, prawo do zaliczki alimentacyjnej ustala się w wysokości, o której mowa w art. 8, na okres zasiłkowy.
W myśl zaś art. 10 ust. 7 tejże ustawy, organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym, natomiast wg art. 10 ust. 8 ustawy – wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym, albo kwotami, o których mowa w art. 8 a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego.
Zdaniem Kolegium, powyższe oznaczało, że prawo do zaliczki alimentacyjnej zawsze określa się w wysokości ustalonej w art. 8 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej; kwota ta zaś może ulec zmianie, jednak niewcześniej niż po upływie kwartału, o ile w ciągu owego kwartału egzekucja świadczenia alimentacyjnego od dłużnika była choć w części skuteczna.
Jak wynikało ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, kwota wyegzekwowanych od dłużnika ( w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej ) wyniosła łącznie [...] zł, tj. po [...] zł miesięcznie;kwota ta została ( zgodnie z treścią zaświadczenia komornika przy Sądzie Rejonowym w B. ) przeznaczona dla wierzyciela jako alimenty bieżące.
Ponieważ wysokość zasądzonych na rzecz J. K. alimentów wynosiła [...] zł miesięcznie, tym samym zaliczka alimentacyjna na rzecz w/w powinna wynieść początkowo [...] zł, tj. tak, jak ustalone to zostało w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że powyższe nie stoi na przeszkodzie późniejszej zmianie tej wysokości zaliczki. Jeśli bowiem organ I instancji ustali i odpowiednio te ustalenia udokumentuje, że w okresie po złożeniu wniosku egzekucja świadczenia alimentacyjnego od T. K. była nieskuteczna w całości lub w części, to powinien okoliczność tę uwzględnić i ustalić - stosownie do art. 10 ust. 7 i 8 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - nową wysokość należnej J. K. zaliczki alimentacyjnej.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. K. Skarżąca podniosła, że w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz J. K. zostały wydane dwie decyzje tj. decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia oraz decyzja Kolegium nr [...], która była dla niej korzystna. Decyzją tą bowiem Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji przyznającą skarżącej tytułem zaliczki alimentacyjnej kwotę [...] zł za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Skarżąca zatem w skardze wnosiła o rozstrzygnięcie która z w/w decyzji była prawidłową.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca nie podniosła w swej skardze żadnej nowej okoliczności, która mogłaby wpłynąć na zmianę stanowiska organu a która nie została uwzględniona przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji publicznej - w toku rozpoznawania sprawy - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Za usprawiedliwione należy uznać wyżej przytoczone wątpliwości skarżącej. W sytuacji bowiem, w której w tej samej sprawie, w tym samym stanie faktycznym i na podstawie tych samych dowodów zostały jedna po drugiej wydane, całkowicie różne decyzje organu odwoławczego, bez wyjaśnienia takiego stanu rzeczy, strona rzeczywiście może nie mieć przekonania do prawidłowości zapadłego ostateczne rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy, który po raz drugi rozpoznaje w danej sprawie odwołanie ma oczywiście prawo do odmiennej oceny prawnej niż ta, która została wyrażona przezeń poprzednio, ale powinien wyjaśnić stronie dlaczego obecnie zajmuje inne stanowisko. Zatem w tej sytuacji organ winien odnieść się w uzasadnieniu decyzji do swojego pierwotnego stanowiska, czego w tej sprawie nie uczynił.
Wydanie nowej decyzji, w której wyrażono pogląd całkowicie odmienny od poprzedniego, bez rzetelnego uzasadnienia takiego stanu rzeczy musi być potraktowane jako wydanie decyzji naruszającej prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1985 r. sygn. akt SA/GD 487/85 zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach odwoławczych, na tle tego samego stanu faktycznego w tej samej sprawie, bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany powoduje, że może nastąpić uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz wpływa na świadomość i kulturę prawną obywatela.
Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja narusza przepis art.8 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło