I OSK 248/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia WSA del. Monika Nowicka Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Ol 801/06 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 28 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Ol 801/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: Decyzją z dnia [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Wójta Gminy P., przyznał K. S. zasiłek stały na okres od [...] maja 2006r. do [...] maja 2006r. w kwocie 61,10 zł oraz na okres od [...] czerwca 2006r. w kwocie 30 zł. Organ wskazał, że w trakcie postępowania ustalono, iż źródło dochodu rodziny K. S. stanowi emerytura matki. Od tej decyzji K. S. złożył odwołanie, kwestionując kwotę przyznanego świadczenia, wskazując, że wysokość zasiłku nie wystarcza na dojazdy do szpitala (dwa razy w miesiącu) oraz zakup leków i żywności. Wskazał, iż wcześniej uzyskiwał inne świadczenia z pomocy społecznej w kwocie przewyższającej obecny zasiłek. Wyjaśnił, iż zamieszkał u matki po tym, jak się rozwiódł i nie miał gdzie się podziać. W związku z tym zakwestionował fakt wliczenia emerytury matki do jego dochodów. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 37 ustawy z dnia 12 kwietnia 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu wskazując, że decyzja została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a okoliczności podniesione przez odwołującego się mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniesiono, że w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest wcale oczywiste, iż zainteresowany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, przy czym okoliczność ta w ogóle nie była badana, gdyż organ przyjął z góry takie założenie, nie żądając w tej kwestii żadnych oświadczeń od osób zainteresowanych. Wyjaśniono, iż zgodnie z ustawą, pojęcia wspólnego gospodarowania nie można utożsamiać ze wspólnym zamieszkiwaniem. Za rodzinę zaś uważa się osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zatem udowodnienia wymaga fakt wspólnego gospodarowania. Dopiero wtedy można przystąpić do ustalenia wysokości zasiłku stałego, różnej dla osób samotnie gospodarujących i pozostających w rodzinie. Na powyższą decyzję skargę wniósł K. S., ponownie kwestionując fakt uwzględniania dochodów matki i podając, iż brakuje jej środków nawet na własne utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej odrzucenie, wskazując, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a decyzja zawierała jasne i wyczerpujące pouczenie co do tego trybu. Wskazano, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem została skierowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W ocenie Kolegium brak było podstaw do przekazania jej organowi jako mylnie skierowanej do Sądu, a w związku z tym skarga nie została wniesiona skutecznie i winna być odrzucona jako niedopuszczalna. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Ol 801/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Sąd wskazał, że słuszny jest pogląd Kolegium, iż z dniem 1 stycznia 2006r. przestała obowiązywać regulacja zawarta w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), zgodnie z którą skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie podzielił poglądu Kolegium, iż skarga wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego i przesłana przez ten sąd w terminie do jej wniesienia do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, jest nieskuteczna, a tym samym podlega odrzuceniu. Wskazać bowiem należy, iż powołane przepisy nie wymagają, aby skarżący osobiście musiał oddać skargę w urzędzie pocztowym lub doręczyć ją właściwemu organowi. W opinii Sądu, jeśli skarga została błędnie przesłana bezpośrednio do sądu administracyjnego, a następnie sąd odesłał ją do organu właściwego, to dla zachowania terminu do wniesienia skargi, miarodajnym jest dzień nadania przesyłki w urzędzie pocztowym przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że podobny pogląd wielokrotnie wyrażał Sąd Najwyższy Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarga nie podlega odrzuceniu, bowiem wprawdzie wpłynęła bezpośrednio do sądu administracyjnego, jednakże 5 września 2006r. (data nadania w urzędzie pocztowym) sąd przesłał ją do Kolegium. Natomiast termin do wniesienia skargi upływał dopiero w dniu 28 września 2006r. Jednak Sąd jednocześnie wskazał, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem oraz podniósł, że organ pierwszej instancji nie zbadał kwestii prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z matką i bratem, przyjmując a priori, iż sam fakt wspólnego zamieszkiwania przesądza też kwestię wspólnego gospodarowania. Ustalenie to jest istotne, gdyż ma wpływ na wysokość przyznanego zasiłku, w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.). Sąd podkreślił, że okoliczność ta była podnoszona przez samego skarżącego, a wywiedziona skarga wynika, w ocenie Sądu, jedynie z niezrozumienia treści rozstrzygnięcia. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 132 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na merytorycznym rozpoznaniu sprawy oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać odrzucona, jako niedopuszczalna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie Kolegium skarga wniesiona przez K. S. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie była prawnie skuteczna, bowiem po dniu 1 stycznia 2006r. sąd administracyjny nie może przekazać skargi wniesionej bezpośrednio do sądu administracyjnego organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 ustawy, w związku z czym Sąd powinien odrzucić skargę w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej powołane przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia Sądu Najwyższego nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zostały wydane na potrzeby postępowania cywilnego, a w procedurze cywilnej brak jest odpowiednika przepisu art. 98 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt złożenia skargi przez K. S. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a nie za pośrednictwem właściwego organu administracji publicznej ( w niniejszej sprawie - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.), o czym stanowi art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie stanowi podstawy, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, do uznania tej skargi za podlegającą odrzuceniu. Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w okresie dwóch lat poczynając od dnia 1 stycznia 2004r, to jest od dnia wejścia w życie powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 przywołanej ustawy, sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jest równoznaczne z tym, jakby była wniesiona za pośrednictwem organu. Oznacza to, że termin złożenia skargi do sądu był początkiem terminu o którym mowa w art. 53 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od dnia 1 stycznia 2006r. sytuacja uległa zmianie. Wniesienie pisma zawierającego skargę do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że to sąd powinien ją przekazać, zgodnie z treścią art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do właściwego organu administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (który w tym wypadku zastępuje działanie skarżącego) do właściwego organu administracji publicznej. Inaczej mówiąc, od dnia 1 stycznia 2006 roku następują inne skutki co do terminu dotyczącego wniesienia skargi, ponieważ termin jest liczony od daty przesłania skargi do właściwego organu administracji przez Sąd. Na marginesie należy wskazać, że podobne poglądy były formułowane również odnośnie wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Sądu Najwyższego, z pominięciem sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.