II SA/Lu 625/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia maja 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 17 listopada 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami) po ponownym rozpatrzeniu sprawy A. W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia stycznia 2006 r. Nr [...]o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie z mocy orzeczenia ZBOWiD Zarząd Wojewódzki z dnia lipca 1988 r. z tytułu udziału w walkach z bandami reakcyjnego podziemia w ramach służby w LWP, w okresie od 4 maja 1952 r do 31 października 1952 r. Decyzją Kierownika Urzędu z dnia marca 2000 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia stycznia 2001 r. pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 maja 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 196/01 oddalił skargę na powyższe decyzje. Jak wskazano, decyzją z dnia września 2003 r. Kierownik Urzędu działając w trybie przepisu art. 154 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 28 listopada 2003 r. Wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. w sprawie II SA/LU 80/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. W. na tę decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż skarżący w dniu sierpnia 2004 r. wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem o "przyznanie i zachowanie uprawnień kombatanckich". Postanowieniem z dnia lutego 2005 r. organ administracji wznowił postępowanie w sprawie i po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją z dnia sierpnia 2005 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu decyzją z dnia grudnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję własną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak podniesiono, pismem z dnia grudnia 2005 r. organ administracji publicznej wystąpił do skarżącego o wskazanie, w którym z trybów nadzwyczajnych określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego żąda on rozpatrzenia podania z dnia sierpnia 2004 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, iż wnosi o zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której pozbawiono go uprawnień kombatanckich. W związku z tym, iż skarżący wnosił o rozpatrzenie jego podania na podstawie przepisu art. 154 kpa, decyzją z dnia stycznia 2006 r. Kierownik Urzędu w dniu lutego 2005 r. umorzył postępowanie wznowieniowe, jako bezprzedmiotowe. Od decyzji tej odwołał się skarżący. Kierownik Urzędu rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż nie jest on zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano, wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych i może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych przepisami kpa. Przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle pokreślonych sytuacjach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej. Jak wskazano, stosownie do przepisu art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a następuje tylko na żądanie strony. W związku z tym wskazano, iż skoro skarżący, w odpowiedzi na żądanie wskazania trybu właściwego dla rozpatrzenia jego podania z sierpnia 2004 r. wskazał, iż wnosi o zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której pozbawiono go uprawnień kombatanckich organ uznał, iż skarżący nie występował z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, a w sprawie nie wystąpiły też przesłanki uzasadniające wznowienie tego postępowania z urzędu. W związku z tym, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż do wznowienia postępowania doszło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia, co skutkowało umorzeniem postępowania, jako bezprzedmiotowego. Niezależnie od powyższego wskazano również, iż wniosek strony o przywrócenie uprawnień kombatanckich został rozpatrzony odrębną decyzją, od której skarżący złożył również środek odwoławczy. Na decyzję tę A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Kwestionował on zasadność wydanego rozstrzygnięcia podnosząc, iż jest ono niesprawiedliwe i krzywdzące dla niego. Na okoliczność trafności swojego stanowiska, skarżący przywoływał szereg dowodów, w jego przekonaniu świadczących o tym, iż niezasadnie pozbawiono go uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi, odwołując się szeroko w uzasadnieniu swojego stanowiska do argumentacji, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu, kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje uznać, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i brak jest podstaw, aby uczynić zadość żądaniu skargi i zaskarżoną decyzję uchylić. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż istota zagadnienia prawnego sprowadza się do kwestii natury formalnej odnoszącej się do oceny rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego, nie zaś do oceny merytorycznej zasadności decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Jak wynika z akt sprawy, za istotne dla jej rozstrzygnięcia uznać należy następujące niesporne okoliczności faktyczne: 1) wniosek skarżącego z dnia sierpnia 2004 r. o "przyznanie i zachowanie uprawnień kombatanckich"; 2) wznowienie w dniu lutego 2005 r., w rezultacie tegoż wniosku, postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia listopada 2003 r.; 3) uchylenie w dniu grudnia 2005 r. przez Kierownika Urzędu decyzji własnej z dnia sierpnia 2005 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia stycznia 2001 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia marca 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich; 4) wskazanie w uzasadnieniu tej decyzji na dyrektywę wynikającą z przepisu art. 235 § 1 kpa i wystąpienie stosownie do niej do skarżącego pismem z dnia grudnia 2005 r. o wskazanie, w którym z trybów nadzwyczajnych określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego żąda on rozpatrzenia podania z dnia sierpnia 2004 r.; 5) podanie przez skarżącego, w odpowiedzi na wystąpienie organu, iż wnosi on o zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której pozbawiono go uprawnień kombatanckich. Według Sądu, w świetle wskazanych wyżej niespornych okoliczności faktycznych, skoro skarżący wnosił o zmianę decyzji ostatecznej, a nie powoływał się na żadną z podstaw wznowieniowych, to trafnie organ administracji publicznej decyzją z dnia 25 stycznia 2006 r. umorzył postępowanie wznowieniowe, jako bezprzedmiotowe, a wniosek strony w dalszym postępowaniu rozpatrywał w trybie przepisu art. 154 § 1 kpa. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego doszło bowiem w rezultacie wadliwego zakwalifikowania żądania skarżącego zawartego w jego podaniu z dnia sierpnia 2004 r. Nastąpiło to z naruszeniem przepisu art. 235 § 1 kpa, na co organ administracji publicznej zwrócił uwagę w decyzji z dnia grudnia 2005 r. Przywołany przepis stanowi bowiem, iż "Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu." Po wyjaśnieniu więc rzeczywistej treści żądania skarżącego zawartego w jego piśmie z dnia sierpnia 2006 r., zwłaszcza zaś określenia przez A. W trybu postępowania, w którym jego wniosek podlegać miał rozpatrzeniu, okazało się, iż nie było żadnych podstaw, które mogłyby uzasadniać prowadzenie pierwotnie wszczętego postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym, według Sądu, trafnie organ administracji publicznej stwierdził, iż postępowanie to jest bezprzedmiotowe. Z przepisu art. 105 § 1 kpa wynika bowiem, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tym kontekście podkreślić również należy, iż decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zamyka jedynie drogę do konkretyzacji praw i obowiązków strony i kończy bieg postępowania w określonym postępowaniu, w tym przypadku w postępowaniu wszczętym w trybie wznowieniowym (por. np. wyrok NSA z 5 września 2002 r. w sprawie sygn. akt SA/Sz 3020/00). Odwołując się do realiów sprawy niniejszej podkreślić należy więc, iż treść zaskarżonej decyzji ograniczała się tylko i wyłącznie do kwestii natury formalnej, nie zaś merytorycznej oceny zasadności żądania skarżącego. W przedmiocie oceny jego zasadności Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygać bowiem będzie w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisu art. 154 kpa. Jak wynika z akt sprawy rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o przywrócenie uprawnień kombatanckich wydane zostało w dniu stycznia 2006 r., a sprawa w związku z wnioskiem skarżącego o ponowne jej rozpatrzenie, jest w toku. W świetle wyżej przywołanych argumentów, ich oceny i wniosków z niej wypływających, należy stwierdzić, iż brak jest jakichkolwiek podstaw przekonujących o zasadności żądania skargi. Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.