II SAB/Wa 86/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Edyta Karwat, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z.K. na bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] zobowiązać Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku Z.K. z dnia [...] września 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2004 r. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Z.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej bezczynność w przedmiocie nierozpatrzenia szeregu jego odwołań, skarg i wniosków kierowanych do tego organu od dnia [...] lipca 2004 r. W związku ze złożeniem przez skarżącego w jednym piśmie skargi na szereg aktów, a także zarzutów dotyczących bezczynności organu, zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozdzielono skargę Z.K.. W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...]. Decyzję tę, wydaną na podstawie art. 160 § 1, 3, 4 w związku z art. 156 § 1 i art. 158 § 2 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Z.K. o orzeczenie odszkodowania z tytułu dokonanego przez Oddział Terenowy WAM w W. przymusowego opróżnienia kwatery przy ul. [...] w W.. W oparciu o decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w W. odmówił przyznania odszkodowania. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 24 maja 2004 r. wraz z pouczeniem, iż od tej decyzji przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu 19 września 2005 r. Z.K. wystąpił do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] maja 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowani. Wniosek ten został złożony za pośrednictwem Oddziału Regionalnego WAM w W.. Pismem z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. przekazał wniosek skarżącego Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu [...] października 2005 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej skierował do skarżącego pismo znak [...], w którym między innymi proponował, z uwagi na mnogość wniosków oraz żądań Z.K., udostępnienie mu akt administracyjnych, celem potwierdzenia jego podpisów na wszystkich złożonych wnioskach. Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący wezwał Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do zaprzestania naruszenia prawa poprzez niewydawanie stosownych rozstrzygnięć od odwołań i wniosków wniesionych przez niego od 14 lipca 2004 r. W dniu [...] lutego 2006 r. Z.K. skierował do Ministra Obrony Narodowej zażalenie w trybie art. 37 kpa. Minister Obrony Narodowej w obszernym piśmie z dnia [...] maja 2006 r., odpowiadając na zażalenie skarżącego, między innymi wskazał, iż korespondencja którą prowadzono ze skarżącym liczy 114 pism i wystąpień, w związku z tym, jeżeli w trakcie postępowania przekroczono któryś z terminów, to za to zdarzenie organ przeprasza. W dniu [...] kwietnia 2006 r. Z.K. złożył za pośrednictwem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, wskazując iż zwłoka w rozpatrzeniu odwołań i wniosków skarżącego spowodowana została działaniami samego skarżącego, który składając do Oddziału Regionalnego WAM w W. różnego rodzaju pisma, sygnował je różnymi podpisami, jak się później okazało – swoimi i swojego brata, J.K.. W tej sytuacji organ I instancji, posiadając w aktach spraw pełnomocnictwa Z.K. dla brata J. z dnia [...] maja 2003 r. i [...] września 2003 r. oraz upoważnienie J.K. dla Z. z dnia [...] maja 2003 r. do podpisywania się "imieniem i nazwiskiem" tego drugiego, powziął (podobnie jak Prezes) wątpliwość co do autentyczności podpisów i skierował wniosek do Prokuratury Rejonowej w W. o wszczęcie postępowania w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk, które to postępowanie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone. W tej sytuacji, ze stosownymi czynnościami wstrzymał się organ II instancji, występując też do skarżącego z określeniem, czy działa samodzielnie, czy przez pełnomocnika i czyje podpisy widnieją na wnioskach, odwołaniach, zażaleniach (pismo Prezesa z dnia [...] marca 2005 r.). W odpowiedzi skarżący wywodzi, iż wszystkie kierowane do Prezesa pisma, począwszy od dnia 23 lipca 2004 r., są podpisywane przez niego osobiście. Miało to zostać potwierdzone przez skarżącego w trakcie przeglądania akt sprawy, co skarżący uczynił (w sposób niedopuszczalny – na dokumentach znajdujących się w aktach) w dniach 18 listopada 2005 r. i 21 grudnia 2005 r., aczkolwiek nie "potwierdził" podpisów na pismach kierowanych do Prezesa, a jedynie na innych pismach znajdujących się w aktach, przy czym "potwierdzenia" te są niewiarygodne. Nadto organ wskazał, iż z uwagi na mnogość żądań strony, która w stosunku do tej samej decyzji wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz o wznowienie postępowania i nie potrafi, jak to określa organ, określić czego naprawdę chce, nie było możliwe prowadzenie jednocześnie postępowania odwoławczego, postępowania wznowieniowego (tryb nadzorujący przy decyzjach ostatecznych). Jednocześnie Prezes WAM wskazał, iż organ nie uchyla się od zakończenia postępowań rozpoczętych, lecz wskazuje na istotne przyczynienie się skarżącego do powstałej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie i mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do dnia rozpoczęcia rozprawy pozostawał w bezczynności, nie rozpoznając wniosku skarżącego z dnia [...] września 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2004 r., którą odmówiono Z.K. przyznania odszkodowania. Należy stwierdzić, że ewentualne zwolnienie organu administracji z zarzutu bezczynności musi mieć charakter prawny, tj. winno znajdować odzwierciedlenie w zastosowanych przepisach proceduralnych. Organ, gdy nie podejmuje żądanych czynności w sprawie z uwagi na to, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tylko wówczas nie pozostaje w bezczynności, gdy zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesi postępowanie. Nie wystarczy w takiej sytuacji samo prowadzenie korespondencji wyjaśniającej przyczyny zwłoki, bez podejmowania czynności proceduralnych (por. wyrok NSA z 21 grudnia 1999 r. sygn. akt V SAB 147/99 LEX nr 50019). Nie może być również przyczyną usprawiedliwiającą bezczynność organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak akt sprawy, czy też konieczność zebrania materiału dowodowego lub mnogość żądań strony w stosunku do tej samej decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).