III SA/Łd 359/06

WyrokWSA w Łodzi2006-11-29

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, będąca właścicielem budynku, może zostać zobowiązana do doprowadzenia do właściwego stanu sanitarnego lokalu mieszkalnego, który jest używany przez członka spółdzielni posiadającego spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, mimo braku możliwości wejścia do lokalu i braku jego udostępnienia przez użytkownika?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły prawo materialne i procesowe, błędnie nakładając na spółdzielnię mieszkaniową obowiązek doprowadzenia do właściwego stanu sanitarnego lokalu mieszkalnego, który jest używany przez członka spółdzielni posiadającego spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Obowiązek ten spoczywa na użytkowniku lokalu, a organy powinny zbadać, czy użytkownik lokalu jest stroną postępowania i czy nie naruszono przepisów postępowania, w tym obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej doprowadzenie do właściwego stanu sanitarnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w P., stwierdzając nagromadzenie odpadów, fetor, obecność owadów i ich odchodów, co stanowiło zagrożenie sanitarne. Spółdzielnia odwołała się, wskazując, że użytkownikiem lokalu jest W. G., posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a obowiązek utrzymania stanu sanitarnego spoczywa na użytkowniku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i brak uwzględnienia argumentacji dotyczącej braku możliwości wejścia do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Alberciak /spr./, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 roku sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu do właściwego stanu sanitarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...], 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. kwotę 455(czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. III SA/Łd 359/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...], wydaną na podstawie art. 4, art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998r Nr 90, poz.575 ze zm.), art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. Nr 126, poz.1384 ze zm.) oraz protokołu z kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 11 kwietnia 2006r. w mieszkaniu nr [...] przy ul. A w P., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. doprowadzenie do właściwego stanu sanitarnego pomieszczenia lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w P. przy ul. A. Termin wykonania ustalił się do dnia 30 maja 2006r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż w dniu 11 kwietnia 2006r. na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w P. oraz przy udziale upoważnionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. pracownika, dokonano wizji lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym w budynku przy ul. A w P. Na podstawie wyjaśnień pracownika [...] Spółdzielni Mieszkaniowej ustalono, że ww. lokal mieszkalny należy do W. G. w ramach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, natomiast budynek, w którym ten lokal jest usytuowany stanowi własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, która jest jednocześnie administratorem. W wyniku przeprowadzonej wizji w ww. mieszkaniu stwierdzono naruszenie podstawowych wymagań sanitarnych. W mieszkaniu nagromadzone były papiery, szmaty, śmieci oraz kocie odchody. W całym mieszkaniu panował fetor kocich odchodów oraz rozkładających się różnych nagromadzonych odpadów. Na ścianach, sufitach ślady odchodów owadów, których roje fruwały w powietrzu i biegały po podłodze. Organ I instancji wskazał, że stawonogi przenoszą lub stanowią rezerwuar czynników chorobotwórczych i zaliczane są do szkodników sanitarnych. Poza przenoszeniem patogennych mikroorganizów: wirusów, bakterii, grzybów i pierwotniaków mogą powodować alergie i dermatozy. Rozwój stawonogów, zwłaszcza owadów, może odbywać się w opadach, zwłaszcza żywnościowych, a także w odchodach zwierzęcych. Zdaniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. stwierdzony podczas kontroli ww. lokalu stan sanitarnohigieniczny stwarza warunki na bytowanie i rozmnażanie szkodników i stanowi potencjalne zagrożenie dla zdrowia współmieszkańców tegoż budynku, gdyż stawonogi mogą się rozprzestrzenić między innymi przewodami wentylacyjnymi po całym budynku. W celu ochrony pomieszczeń mieszkalnych kontrolowanego budynku winny być zastosowane metody zapobiegawcze tj. doprowadzenie do właściwego stanu sanitarnohigienicznego i technicznego pomieszczeń mieszkalnych nr [...] mieszczących się przy ul. A i przeprowadzenie skutecznej dezynsekcji. Organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach obowiązek ten spoczywa na [...] Spółdzielni Mieszkaniowej będącej właścicielem budynku mieszkalnego przy ul. A, a mieszkanie nr [...] jest w jej zasobach. Od powyższej decyzji odwołała się [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. Spółdzielnia zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w P. naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także, wskazanych w komparycji zaskarżonego orzeczenia, przepisów ustaw: o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz o chorobach zakaźnych i zakażeniach - w szczególności zaś art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, a to poprzez przyjęcie, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jest użytkownikiem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy A w P., gdy tymczasem użytkownikiem tego lokalu jest W. G., do której to należy spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Wniosła o 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. do niezwłocznego wydania decyzji administracyjnej nakazującej użytkownikowi lokalu, tj. W. G., doprowadzenie tegoż lokalu do właściwego stanu sanitarnego, albo 2. zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez cofnięcie nakazu wobec [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i poprzez nakazanie W. G. doprowadzenie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w P. do właściwego stanu sanitarnego. Odwołująca się Spółdzielnia podała, iż lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku, którego właścicielem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, przy ul. A w P. jest używany przez W. G., legitymującą się spółdzielczym własnościowym prawem do tego lokalu ( dowód- przydział lokalu mieszkalnego nr [...] z 31 grudnia 1992 r. – odpis). Zdaniem strony odwołującej art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, obowiązkiem utrzymywania w należytym stanie sanitarnym obciąża użytkowników nieruchomości, a więc także użytkowników lokali, w tym także użytkowników nieruchomości lokalowych. Tak więc sam tylko tytuł prawny w postaci prawa własności nie daje jeszcze wystarczającej podstawy do nakazania właścicielowi wykonania obowiązku utrzymywania lokalu (nieruchomości) w należytym stanie sanitarnym, a to wówczas, gdy właściciel ten nie jest równocześnie użytkownikiem lokalu (nieruchomości). [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podała, iż nie uchyla się od utrzymywania w należytym stanie sanitarnym budynków będących w jej zasobach, ale w tych częściach, do których ma ona prawo dostępu, a więc w pomieszczeniach technicznych i administracyjnych oraz w pomieszczeniach wspólnych, takich np. jak klatki schodowe i korytarze. W żadnym jednak razie zobowiązanie to nie może dotyczyć pomieszczeń, do których nie ma ona dostępu, tj. w szczególności lokali mieszkalnych. Ponadto [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podała, iż powołując się na zaskarżoną decyzję, a także na przepisy prawa spółdzielczego, oraz obowiązujące w spółdzielni regulaminy - wezwie W. G., aby doprowadziła lokal do właściwego stanu sanitarnego, a nawet zaoferuje jej pomoc w tym zakresie. Udzielenie tej pomocy będzie jednak możliwe jedynie w razie udostępnienia lokalu. Jeżeli jednak W. G. sama nie doprowadzi lokalu do należytego stanu sanitarnego, a także nie udostępni go spółdzielni, to wówczas przymusowe wejście do tego lokalu będzie mogło nastąpić jedynie w ramach procedur prawnych, po uzyskaniu wyroku sądowego. Zaskarżona decyzja administracyjna nie daje bowiem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej jakichkolwiek możliwości przymusowego wykonania zobowiązania w trybie postępowania administracyjnego (na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), jak też w drodze samopomocy (jedyny przepis, który zezwala spółdzielni na wejście do lokalu w razie odmowy lokatora i bez wyroku sądowego, to art. 61 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, który obejmuje jednakże tylko awarie wywołujące szkodę, lub zagrażające bezpośrednio powstaniem szkody). Spółdzielnia podniosła, iż wobec powyższego zaskarżoną decyzję uznać należy za niewykonalną, co w pełni uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Stroną postępowania administracyjnego, wszczętego zawiadomieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., winna być przede wszystkim W. G., gdyż jedynie ona może być uznana za użytkownika lokalu, a tym samym adresata zobowiązania z art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach. Decyzja administracyjna zobowiązująca W. G. do doprowadzenia lokalu do należytego stanu sanitarnego mogłaby być wykonana w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podała, iż wielokrotnie - jak dotąd bezskutecznie - wzywała W. G. do doprowadzenia lokalu do należytego stanu sanitarnego. O sprawie informowane były właściwe organy, w tym także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998 roku Nr 90 poz. 575 ze zm.) oraz z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż odwołanie od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] znak [...] wpłynęło w ustawowym terminie. Organ odwoławczy wskazał, iż kontrolę lokalu mieszkalnego przeprowadzono na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Ponadto Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wskazał, iż wszczął postępowanie uzupełniające i wystosował pismo w dniu 1 czerwca 2006 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z zapytaniem, czy przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] uwzględniono przepisy dotyczące spółdzielni mieszkaniowych i otrzymał odpowiedź potwierdzającą, iż PPIS w P. uwzględnił wszystkie aspekty prawne wynikające z prawa spółdzielczego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż dobro społeczne oraz przepisy ogólne stanowią iż celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uznał, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek prawnych, by przy wydawaniu decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. zostało naruszone prawo. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P., podobnie, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzuciła Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Ł. naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach, poprzez przyjęcie, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, a nie W. G., do której to należy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu - jest użytkownikiem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w P. i w konsekwencji nakazane spółdzielni doprowadzenie tego lokalu do właściwego stanu sanitarnego. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazując na powyższe podstawy skargi [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż argumentację prawną odwołania organ odwoławczy skwitował stwierdzeniem, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. uwzględnił wszystkie aspekty prawne wynikające z prawa spółdzielczego. Zdaniem zaś Spółdzielni organ odwoławczy nie uwzględnił aspektów prawnych sprawy, w tym także aspektu wynikającego z prawa spółdzielczego i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organ odwoławczy zignorował fakt, że wykonanie nałożonego na spółdzielnię zobowiązania możliwe jest jedynie w razie uzyskania na to zgody osoby zajmującej lokal i posiadającej do niego tytuł prawny, której to zgody osoba ta odmawia. Obowiązujące przepisy prawa pozwalają spółdzielni mieszkaniowej na zastosowanie samopomocy jedynie w sytuacji określonej w art. 61 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W pozostałych przypadkach przymusowe wejście do lokalu możliwe jest jedynie w ramach procedur prawnych, po uzyskaniu wyroku sądowego. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podała, jak w odwołaniu, że nie uchyla się od utrzymywania budynków w należytym stanie sanitarnym, ale w tych częściach, do których ma ona dostęp. Organy inspekcji sanitarnej stwierdziwszy, że stan sanitarny lokalu nr [...] stwarza zagrożenie zdrowia mieszkańców budynku, winny wydać więc decyzję administracyjną, której adresatem byłby, jak nakazuje to art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, użytkownik lokalu, którym jest W. G. Decyzja taka podlegałaby wykonaniu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co umożliwiałoby niezwłoczne jej wykonanie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 126, poz. 1384 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy użytkownicy nieruchomości obowiązani są utrzymać je w stanie sanitarnym nienaruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych, w tym w szczególności niestwarzającym zagrożenia przeniesienia chorób zakaźnych i zakażeń. W przedmiotowej sprawie [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. wystąpiła do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w związku z podejrzeniem choroby zakaźnej i zagrożenia zdrowia czynnikami środowiskowymi, której źródłem jest stan sanitarny lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w P., należącego do zamieszkałej w nim W. G. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości. Państwowy inspektor sanitarny ma prawo wstępu do mieszkań w razie podejrzenia lub stwierdzenia choroby zakaźnej, zagrożenia zdrowia czynnikami środowiskowymi, a także jeżeli w mieszkaniu jest lub ma być prowadzona działalność produkcyjna lub usługowa (art. 26 ust. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W niniejszej sprawie została przeprowadzona w dniu 11 kwietnia 2006 r. kontrola sanitarna lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., który to lokal w dniu 31 grudnia 1992 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. przydzieliła W. G. na warunkach własnościowego prawo do lokalu. W wyniku kontroli stwierdzono, iż stan sanitarnohigieniczny tego mieszkania stanowi zagrożenie dla zdrowia mieszkańców lokali sąsiadujących. Organy administracji prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie całkowicie zaniechały zbadania, czy W. G. ma przymiot strony w tym postępowaniu. Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa stanowisko, iż członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, lecz podmioty te reprezentowane są przez statutowo właściwe organy spółdzielni, jednakże w pewnych sytuacjach dopuszcza się udział członka spółdzielni jako strony postępowania administracyjnego. Wynika to z różnorodności prawnej spraw, które mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że W. G. legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Nie można więc uznać, że W. G. nie jest stroną w postępowaniu, w którym zapadła decyzja nakładająca na właściciela przedmiotowego budynku - [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w P., obowiązek doprowadzenie do właściwego stanu sanitarnego lokal znajdujący się w tym budynku, a zajmowany przez osobę, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, czyli na normie, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach nakłada na użytkowników nieruchomości obowiązek utrzymania ich w odpowiednim stanie sanitarnym. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) przez umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania. Z materiału dowodowego wynika, że W. G. używa lokal nr [...] mieszczący się w budynku przy ul. A w P. A zatem jest użytkownikiem tego lokalu, czyli tej części nieruchomości, która nie spełnia wymogów sanitarnych, powinna więc również być stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego. Skoro, w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, obowiązek utrzymania we właściwym stanie sanitarnym nieruchomości nałożony został na użytkowników nieruchomości, to przyjąć należy, że w budynkach wielorodzinnych obowiązek ten dotyczy wszystkich jego użytkowników. Zastosowanie w cytowanym przepisie określenia użytkownik oznacza, że gdyby ustawodawca zakładał nałożenie obowiązku utrzymania nieruchomości w stanie sanitarnym nienaruszającym wymogów higienicznych i zdrowotnych wyłącznie na właścicielu nieruchomości, wskazałby to wprost. Organy administracji wadliwie więc przyjęły, że w sytuacji występującej w niniejszej sprawie tylko na Spółdzielni, jako właścicielu nieruchomości ciążą obowiązki wynikające z art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach. Zauważyć należy, iż [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w P., jak wskazała w odwołaniu, nie uchyla się od utrzymania w należytym stanie sanitarnym budynków będących w jej zasobach, w tych częściach, do których ma prawo dostępu oraz oferuje pomoc W. G. w razie udostępnienia lokalu. Organ odwoławczy jednak nie wyjaśnił i nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji, naruszając art. 107 § 3 k.p.a., do podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu zarzutów, w tym dotyczących braku możliwości wejścia do przedmiotowego lokalu. Obowiązek członka spółdzielni mieszkaniowej udostępnienia spółdzielni zajmowanego lokalu określają przepisy prawa lub postanowienia statutu, wyznaczające granice korzystania przez spółdzielnię z przysługującego jej prawa własności (por. wyrok SN z dnia 20 czerwca 2002 r. I CKN 746/00 OSNC 2003/12/163). Art. 61 powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych daje uprawnienie spółdzielni do żądania od osób korzystających z lokalu jego udostępnienie, ale tylko w razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody, w celu dokonania przeglądu stanu technicznego lokalu oraz ustalenia niezbędnych prac i ich wykonania, a także w celu wykonania koniecznych robót, gdy lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię, przebudowy lub przeprowadzenia modernizacji. Prowadzi to do wniosku, że Spółdzielnia pozbawiona jest żądania udostępnienia lokalu w innym celu aniżeli określony w tym przepisie. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej maja obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. To na organie administracji publicznej, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., ciąży ciężar dowodu, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Rządząca postępowaniem zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, LEX nr 50114). Zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie, jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, zdaniem organów wyłącznie przedmiotowy lokal stanowi zagrożenie dla zdrowia mieszkańców sąsiadujących lokali. Skoro jednak stwierdzony stan sanitarnohigieniczny tegoż lokalu ma miejsce od kilku lat, to organy winny dodatkowo zbadać, czy cały budynek nie stwarza takiego zagrożenia. Należy przy tym wskazać, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby organy administracji ustaliły zakres ciążącego na Spółdzielni obowiązku zarządzania przedmiotową nieruchomością. Brak jest także dokumentu potwierdzającego, że nieruchomość przy ul. A w P. stanowi mienie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1, i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uzupełnić postępowanie uwzględniając powyższe uwagi oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. Uwzględniając treść art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło