I SA/Wa 1435/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.L., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy Al. [...], lok. [...] – kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], mocą której odmówiono S.W. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat bieżących za energię elektryczną i wodę. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wskazało, że organ pierwszej instancji odmówił S.W. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat bieżących za energię elektryczną i wodę. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta R. przedstawił cele na jakie w szczególności należy przeznaczyć zasiłki celowe oraz podniósł, że S.W. oraz jego żona, jako pomoc w utrzymaniu mieszkania otrzymują już dodatek mieszkaniowy. Wnioskodawcy przyznano ponadto zasiłki celowe na dofinansowanie zakupu żywności, leków i środków czystości. Odwołanie od tej decyzji złożył S.W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając odwołanie stwierdziło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie w całości lub w części kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych napraw i remontów w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z tego – zdaniem Kolegium – wynika, że finansowanie rachunków za światło i wodę przekracza zakres cytowanego przepisu. Ponadto wskazano, że opłaty za mieszkanie, w tym opłaty za wodę i energię elektryczną, pokrywa regularnie żona skarżącego, a zatem nie istnieje potrzeba zaspokojenia potrzeb skarżącego w tym zakresie. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący nie jest pozbawiony pomocy ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. i korzysta systematycznie zarówno z pomocy celowej jak i okresowej. I tak, decyzjami z dnia [...] maja 2006 r. przyznano już S.W. zasiłki celowe na zakup gorącego posiłku oraz na żywność, leki i środki czystości uznając, że należą one do niezbędnych potrzeb bytowych. W okresie od maja do września 2006 r. skarżący pobiera także zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznało, że brak jest podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.W. podnosząc, że organy "złamały art. 67 Konstytucji RP". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2006 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zaznaczyć trzeba, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspakajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powołanego przepisu wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania zasiłku celowego zasiłek ten otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też zasiłek celowy zostanie przyznany w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o to świadczenie. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ rozpoznający wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi natomiast mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Podnieść należy, że nie ma racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. twierdząc, że pomoc finansowa ze strony gminy na dofinansowanie opłat za wodę i energię elektryczną nie mieści się w katalogu tych potrzeb, na pokrycie których przyznawany może być zasiłek celowy. Zauważyć bowiem należy, że przepis art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zawiera wyliczenie przykładowe tych potrzeb, na które zasiłek celowy może zostać przyznany. Wskazuje na to użyte w tym przepisie określenie "w szczególności". Przy czym, podkreślić należy, że z istoty tego zasiłku wynika, że jest to świadczenie o charakterze jednorazowym dla osób i rodzin, mające na celu zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej, a nie - stałych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Uchybienie Kolegium polegające na niewłaściwej interpretacji przepisu art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie miało jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że opłaty za wodę i energię elektryczną, których pokrycie jest obowiązkiem skarżącego, są regularnie opłacane. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Tę normę Konstytucji RP precyzuje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, której jak wykazano wyżej organ nie naruszył. Rozpoznając przedmiotowa sprawę sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji wskazanego przepisu art. 67 Konstytucji RP. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.