II SA/Rz 660/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-12-14
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Małgorzata Wolska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność § 13 ust. 3 uchwały Rady Miasta w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania nauczycieli, dotyczące sposobu wypłaty dodatku za trudne warunki pracy nauczycielom pełniącym funkcje kierownicze, narusza przepisy prawa, w tym art. 32 Konstytucji RP i art. 42a ust. 2 Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy Miejskiej, uznając, że stanowisko Wojewody w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym jest prawidłowe. Sąd stwierdził, że art. 42a ust. 2 Karty Nauczyciela, który stanowi, że obniżenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie może spowodować zmniejszenia wynagrodzenia nauczyciela, ma zastosowanie do wszystkich nauczycieli, którym obniżono wymiar godzin dydaktycznych. W związku z tym, nauczyciele pełniący funkcje kierownicze i pracujący w trudnych warunkach mają prawo do dodatku za warunki pracy w pełnej wysokości, a nie proporcjonalnie do faktycznie zrealizowanych godzin, jak przyjęła Rada Miasta. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP, wskazując, że Wojewoda nie stosował tego przepisu, a zasada równości nie została naruszona, gdyż nie wszyscy nauczyciele pracują w trudnych warunkach.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta dotyczącej regulaminu wynagradzania nauczycieli, w tym § 13 ust. 3, który określał sposób wypłaty dodatku za trudne warunki pracy dla nauczycieli pełniących funkcje kierownicze. Gmina Miejska zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze w części dotyczącej § 13 ust. 3, zarzucając naruszenie przepisów prawa i Konstytucji RP. Sąd administracyjny rozpoznał skargę Gminy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy Miejskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia regulaminu wynagradzania nauczycieli -skargę oddala-
II SA/Rz 660/06
U Z A S A D N I E N I E
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2006 r., [...] Wojewoda stwierdził nieważność § 9 ust. 4 i § 13 ust. 3 uchwały Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania oraz kryteriów i trybu przyznawania nagród dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach, dla których organem prowadzącym jest Miasto. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że § 9 ust. 4 uchwały Rady Miasta jest sprzeczny
z dyspozycją § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy /Dz. U. nr 22, poz. 181, ze zm./.
Z kolei § 13 ust. 3 Regulaminu ukształtował sposób wypłaty dodatku za trudne warunki pracy nauczycielom, którym powierzono funkcje kierownicze od faktycznie zrealizowanych godzin w tych warunkach, z pominięciem wypłaty takiego dodatku za liczbę godzin objętych tzw. obniżeniem tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin, która przysługuje ustawowo nauczycielom pełniącym obowiązki kierownicze.
Wskazując taki stan przyznawania dodatku Wojewoda stwierdził, że narusza on przepisy prawa, gdyż prowadzi do obniżenia wynagrodzenia nauczycieli pracujących w trudnych warunkach i pełniących funkcje kierownicze. Działanie takie zdaniem Wojewody jest niezgodne z przepisami ustawowymi, gdyż objęci kwestionowaną regulacją nauczyciele prowadzą zajęcia bezpośrednio
z wychowankami i na ich rzecz, a to spełnia warunki wskazane w art. 34 ust. 2 Karty Nauczyciela i nie może prowadzić do obniżenia wynagrodzenia.
Z rozstrzygnięciem nadzorczym nie zgodziła się Gmina Miejska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zakwestionowała rozstrzygnięcie Wojewody w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 13 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...]. Wskazała, że w tej części rozstrzygnięcie narusza art. 32 Konstytucji RP, art. 42a ust. 2 Karty Nauczyciela oraz § 8 pkt 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia ... /Dz. U. nr 22, poz. 181, ze zm./.
Ze względu na te naruszenia Gmina Miejska wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części stwierdzającej nieważność § 13 ust. 3 uchwały Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji
i stosują prawem przewidziane środki. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargę w granicach danej sprawy.
Odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że nie znajdują one potwierdzenia w obowiązującym prawie, zatem skarga nie mogła być uwzględniona.
Naruszenie § 8 pkt 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli... /Dz. U. nr 21, poz. 181, ze zm./ ma polegać, zdaniem skarżącej strony, na przyjęciu przez organ nadzoru, że praca w trudnych warunkach nauczycieli pełniących funkcje kierownicze nie może obejmować tych zajęć, które nie są związane z bezpośrednim świadczeniem pracy w trudnych warunkach w rozumieniu prawa, a odnoszą się do zajęć innych niż edukacyjne. Zdaniem Gminy Miasto [...] trudne warunki pracy mogą dotyczyć tylko zajęć edukacyjnych, gdyż te bezpośrednio związane są z prowadzeniem zajęć wynikających z kierowania placówką realizowanych w ramach pełnienia funkcji kierowniczej w czasie wynikającym z obniżonego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych.
Sąd nie podziela argumentacji przyjętej jako uzasadnienie skargi
i stwierdza, że w tym zakresie poprawne jest stanowisko Wojewody zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Stosownie do treści art. 42a ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /Dz. U. nr 97, z 2006 r., poz. 674/ obniżenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie może spowodować zmniejszenia wynagrodzenia nauczyciela.
Zważyć należy, że art. 42a ust. 2 Karty Nauczyciela ma zastosowanie do wszystkich nauczycieli, którym zostaje obniżony tygodniowy wymiar godzin dydaktycznych. Wniosek taki płynie wprost z wykładni językowej przepisu, który nie wskazuje w swojej dyspozycji, jakich pomiotów dotyczy posługując się jedynie opisem ogólnym sytuacji w jakiej nauczyciele się znajdują, tzn. obniżeniem wymiaru godzin dydaktycznych. Taki sposób rozumienia wskazanego przepisu potwierdza wykładnia art. 42a ust. 3 Karty Nauczyciela regulującego sprawę nadgodzin nauczycieli korzystających z obniżki pensum. Przepis ten wskazuje, że nadgodzin nie mogą mieć tylko nauczyciele, którzy korzystają z obniżki na ich wniosek za zgodą dyrektora szkoły.
Konsekwencją takiego stanu prawnego jest przyjęcie, że każdy nauczyciel, który świadczy pracę w trudnych warunkach w rozumieniu przepisów prawa jest uprawniony do otrzymania stosownego dodatku. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela wynagrodzenie nauczycieli składa się m. in. z wynagrodzenia zasadniczego, dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy. Przepisy prawa – art. 30 ust. 2 Karty Nauczyciela – warunkują tylko wysokość wynagrodzenia zasadniczego od wymiaru zajęć obowiązkowych. Wysokość dodatków uzależniona jest tylko od pojawienia się okoliczności uzasadniających ich wypłatę m. in. np. okresu pracy, albo trudnych, uciążliwych lub szkodliwych warunków pracy. Ustawa nie daje w tym zakresie możliwości wprowadzania innych kryteriów, choćby uzależniania wypłaty dodatku z tytułu trudnych warunków pracy proporcjonalnie do faktycznie realizowanych zajęć, jak przyjęła to Rada Miasta w zaskarżonym regulaminie.
Z tego powodu Sąd przyjmuje, że nietrafne są wywody skargi wskazujące na naruszenie § 8 pkt 15 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2005 r. i wiązanie dodatku z tytułu warunków pracy z faktycznym świadczeniem pracy przez osoby pełniące kierownicze funkcje w trudnych warunkach, czyli bezpośrednio i na rzecz wychowanków w jednostkach, czy placówkach, w których praca daje podstawę do przyznania dodatku z tytułu warunków pracy.
Przyjęcie poglądu prezentowanego w skardze prowadziłoby faktycznie do obniżenia wynagrodzenia dla nauczyciela pełniącego funkcję kierowniczą ze względu na trudne warunki.
Nie jest przekonywające stwierdzenie uzasadnienia skargi, że w takich przypadkach nauczycielowi kierującemu placówką utratę dodatku z tytułu warunków pracy rekompensuje dodatek funkcyjny. Nauczyciel taki ma otrzymywać zarówno dodatek z tytułu warunków pracy jak i funkcyjny i to w pełnej wysokości, gdyż przy przyjęciu stanowiska Rady Miasta należałoby nauczycielom pełniącym funkcje kierownicze również nie wypłacać pełnego dodatku funkcyjnego, bo jeżeli realizują zajęcia w obniżonym pensum, za które mogą mieć przyznany dodatek za warunki pracy to nie pełnią wtedy funkcji kierowniczych. Takie byłyby konsekwencje poglądu strony skarżącej, a one oczywiście nie byłyby możliwe do akceptacji.
Sąd nie podziela także zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Jest tak z dwóch powodów. Po pierwsze, Wojewoda nie stosował tego przepisu, zatem nie mógł go naruszyć. Po drugie, sugestia strony skarżącej, że rozwiązanie wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym narusza zasadę równości podmiotów wychodzi z założenia, że wszyscy nauczyciele w Gminie Miejskiej powinni być równo traktowani w zakresie dodatków za warunki pracy. Jednak założenie takie jest o tyle chybione, że nie wszyscy z nich pracują w trudnych warunkach.
Sąd podziela pogląd skarżącej w tym zakresie, który odnosiłby się od konieczności równego traktowania podmiotów będących w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej. Tylko w takich warunkach można by przyjąć, że doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji RP. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd taka sytuacja nie zachodziła.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło