II SAB/Bk 50/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch. w przedmiocie niewydania zaświadczenia o stanie zdrowia 1. zobowiązuje Dyrektora Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch. do załatwienia w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku wniosku skarżącego J. B. z dnia 2 marca 2006r. dotyczącego wydania zaświadczenia w sposób przewidziany przepisami działu VII kodeksu postępowania administracyjnego, 2. zasadza od Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 103, 39 złotych (sto trzy złote i trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą złożoną w dniu 28 marca 2006r. J. B. zarzucił Samodzielnemu Publicznemu Psychiatrycznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Ch. bezczynność polegającą na braku załatwienia w sposób prawem przewidziany jego wniosku z dnia 2 marca 2006r. o wydanie zaświadczenia o jego stanie zdrowia. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch. w odpowiedzi na skargę podał, że jest ona skutkiem "pobudek chorobliwo- urojeniowych" skarżącego. Dodatkowo w piśmie z dnia 31 lipca 2006r. wyjaśniono, że następnego dnia po wpłynięciu wniosku o wydanie zaświadczenia Ordynator Oddziału Obserwacji Sądowych ustnie poinformował pacjenta, że zaświadczenie o żądanej treści nie może mu być wydane albowiem nie odpowiada stanowi faktycznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skardze na bezczynność organu nie można odmówić słuszności, albowiem sprawa nią opisana mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika, że sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 § 2 art. 3 tj. w takich przypadkach, w których istnieje obowiązek zakończenia postępowania administracyjnego decyzją, zaskarżalnym postanowieniem bądź innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Problematykę wydawania zaświadczeń przez organy mieszczące się pod pojęciem "organów administracji publicznej" regulują przepisy działu VII - go kodeksu postępowania administracyjnego, zawarte w art. 217 - 220. Samo zamieszczenie przepisów regulujących instytucję wydawania zaświadczeń w kodeksie postępowania administracyjnego dowodzi, że postępowanie to jest postępowaniem administracyjnym. Przepisy art. 217 - 220 kpa określają tryb wszczęcia postępowania (art. 217 § 1 kpa), termin wydania zaświadczenia (art. 217 § 3 kpa), przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego (art. 218 § 2 kpa) oraz formę odmowy wydania zaświadczenia i środek zaskarżenia (art. 219 kpa). Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia kończy bądź wydanie zaświadczenia bądź zaskarżalne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, służy skarga do sądu administracyjnego (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 26 marca 1997 r,, sygn. III RN 9/97 - OSNP 1997 r. Nr 20, póz. 395). Powyższe przesądza także o dopuszczalności skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia. Skoro odmowa wydania zaświadczenia winna nastąpić w formie zaskarżalnego postanowienia, a w stosunku do postępowań zakończonych takim rozstrzygnięciem można wnosić skargi na bezczynność (zgodnie z zapisem art. 3 § 2 pkt 8 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to skargę niniejszą też należałoby uznać za dopuszczalną. Wskazać przy tym należy, iż zakład opieki zdrowotnej, a w szczególności publiczny zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym - który ze względu na unormowania stanowiące postawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów - wykonuje pewne funkcje z zakresu administracji publicznej. Publiczny zakład opieki zdrowotnej udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej). Z tej ustawy oraz aktów wykonawczych do niej, wynikają określone relacje pomiędzy zakładem opieki zdrowotnej a osobą korzystającą ze świadczeń zakładu ( pacjentem) o cechach materialnego stosunku administracyjnego o bardzo zróżnicowanych postaciach. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że administracja publiczna może być także podmiotem realizującym zadania zaspokajania potrzeb społecznych przez tak zwaną administrację świadczącą w formie zakładów administracyjnych albowiem w ramach działalności takiego zakładu nawiązują się swoiste stosunki między organami zakładu a użytkownikami, oparte na zasadzie władztwa zakładowego, a charakterystyczną cechą zakładu jest jego prawo do nawiązywania stosunków administracyjno - prawnych z jego użytkownikami ( Z. Leoński: Zarys prawa administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 2000, s. 70-72; E. Ochendowski: Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1998, s. 224-225). Jako, że zakres podmiotowy postępowania objętego przepisami działu VII - go kodeksu postępowania administracyjnego jest bardzo szeroki, obejmuje bowiem wszystkie organy wymienione w art. 5 § 2 pkt 3 kpa tj. ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich imieniu lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolone i niezespolone), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne organy państwowe i inne podmioty, gdy są powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do wydawania zaświadczeń, to wśród tak rozumianych organów administracji publicznej mieszczą się także zakłady administracyjne. Takimi zakładami administracyjnymi, są jak wykazano powyżej publiczne zakłady opieki zdrowotnej. W sprawie niniejszej Dyrektor Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch. nie załatwił wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia w formie przewidzianej przepisami działu VII-go kodeksu postępowania administracyjnego tzn. nie wydał żądanego przez J. B. zaświadczenia bądź w przypadku braku podstaw do wydania zaświadczenia postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Powyższe okoliczności wskazują w oczywisty dla sądu sposób stan bezczynności Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ch., nie usunięty do momentu wyrokowania w skardze na bezczynność. Sąd uznał przy tym, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał środek odwoławczy służący do zwalczania bezczynności na etapie postępowania administracyjnego poprzez wystosowanie w dniu 10 marca 2006r. zażalenia do Marszałka Województwa P., pomimo tego, że nie został nadany dalszy bieg temu zażaleniu. W tej sytuacji przyjęcie przez sąd braku wyczerpania przez skarżącego toku zażaleniowego, byłoby równoznaczne z przerzuceniem na stronę skutków nieprawidłowości pracy zakładu administracyjnego, co kłóciłoby się z zasadą praworządności. Z tych przyczyn na mocy art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) zobowiązano organ do załatwienia wniosku strony o wydanie zaświadczenia w terminie 7 dniu od uprawomocnienia się wyroku (tj. w terminie wynikającym z art. 217 § 3 kpa) i w formie przewidzianej przepisami działu VII kodeksu postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.