II FSK 1705/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 287/06 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje adwokatowi A. T. od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Pani J. S. wnioskiem z dnia 22 września 2005 r., wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn ustalonego decyzją Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 kwietnia 2000 r. na kwotę 7.896,30 zł. Przedmiotem opodatkowania był spadek po J. S. w postaci udziału w - części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w G., którego wartość - za zgodą strony - ustalono w kwocie 128.480 zł. We wniosku skarżąca zażądała zwrotu podatku od wartości przekraczającej 100.500 zł, powołując się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt VII Ns 2220/00 oraz treść decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 sierpnia 2005 r., którą określono zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia w drodze działu spadku udziału w prawie własności powyżej opisanej nieruchomości. Podstawę opodatkowania organ określił w oparciu o wycenę szacunkową sporządzoną przez biegłego sądowego przyjmując wartość udziału podatniczki w wysokości 100.500 zł. Podatniczka oświadczyła, że wniosek związany jest z "wyjściem na jaw" - nieznanych poprzednio - "okoliczności dotyczących wyceny (...) w postępowaniu sądowym w dziale spadku, tj. prawomocnej wyceny - spadku na 100.500 zł". Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. a następnie decyzją z dnia 18 listopada 2005 r. - na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej Ord. pod.), odmówił uchylenia decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., z uwagi na brak przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o zmianę i uchylenie decyzji ostatecznej ustalającej podatek od spadków i darowizn w kwocie 7.896,30 zł i zwrot nadpłaconego podatku, uwzględniając zmianę wartości dziedziczonego udziału w przedmiotowej nieruchomości do kwoty 100.500 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w G., decyzją z dnia 10 lutego 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że decyzja z dnia 28 kwietnia 2000 r. ma przymiot rozstrzygnięcia ostatecznego w rozumieniu art. 128 Ord.pod. bowiem strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 220 Ord. pod. Wobec tego wzruszenie takiego rozstrzygnięcia może nastąpić w trybie wznowienia postępowania, ale przy zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w ustawie przesłanek (art. 240 § 1 Ord. pod.). Powołany przez stronę dokument w postaci operatu szacunkowego nieruchomości, wobec tego, że został sporządzony w czerwcu 2001 r., nie mógł być uznany za spełniający w/w przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. W dacie wydania ostatecznej decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn nie istniał dowód, który organowi podatkowemu pierwszej instancji nie byłby znany. Organ odwoławczy potwierdził także prawidłowość trybu ustalenia przez organ I instancji podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r., o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.). Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zawnioskowała zmianę tej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn, ustalonego ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. Skarżąca podniosła, iż zwrot uiszczonego podatku jest uzasadniony, skoro wartość jej udziału w prawie własności nieruchomości została w postępowaniu o dział spadku ustalona przez biegłego sądowego na kwotę 100.500 zł. W decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., przyjęto zawyżoną wartość tego udziału. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn.akt I SA/Gd 287/06, oddalił skargę. Badając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, przepisów prawa procesowego ani też nie stwierdził wad będących przyczynami wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Skład orzekający w sprawie podzielił pogląd organów podatkowych, że powołany przez skarżącą operat szacunkowy sporządzony przez biegłego sądowego w czerwcu 2001 r., odnośnie nieruchomości, w prawie własności, której skarżąca odziedziczyła udział w - części, nie stanowił dowodu, o którym mowa w art. 240 pkt 5 Ord. pod. Sąd podkreślił, że aby wzruszyć decyzję ostateczną muszą zaistnieć kumulatywnie przesłanki podane w art. 240 § 1 pkt 5 Ord.pod. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 15, poz. 1270 ze zm., dalej, p.p.s.a.), polegające na oddaleniu skargi mimo, iż organ wadliwie zastosował art. 240 § 1 pkt 5 Ord.pod., co mogło mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego. Wskazując powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. zdaje się abstrahować od faktu, iż to, co skarżąca utożsamia z ujawnieniem nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji i nieznanej organowi jest niczym innym jak nową oceną wynikającą z opinii biegłego sporządzonej po wydaniu decyzji ostatecznej (operat szacunkowy dotyczący nieruchomości sporządzony został ponad rok od wydania decyzji – w czerwcu 2001 r.; decyzję wydano 28 kwietnia 2000 r.). Sam autor skargi kasacyjnej nie jest zresztą do końca konsekwentny w swoich twierdzeniach, bowiem podnosi on, iż wniosek w sprawie wznowienia postępowania "oparty był na ujawnieniu się zarówno nowych okoliczności faktycznych, jak i nowych dowodów" (s. 1 skargi kasacyjnej). Uznał on następnie, iż potwierdzenie zasadności wysuniętego przez skarżącą zarzutu uzasadniałoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy odróżnić każdy z tych przypadków, łącząc wyjście na jaw nowej okoliczności z konkretnym zdarzeniem (faktem), a nie jego oceną dokonaną po wydaniu decyzji ostatecznej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Uwzględniając wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kierowano się treścią § 6 pkt 3 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).