II SA/Wa 2311/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-25

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Rady Ministrów odmawiająca przyznania renty specjalnej z uwagi na brak wystąpienia jednocześnie trudnej sytuacji bytowej i szczególnych okoliczności sprawy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja Prezesa Rady Ministrów odmawiająca przyznania renty specjalnej z art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest prawidłowa, jeśli organ wykazał przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy jej wydaniu. Renta specjalna ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny. Organ musi rozważyć zarówno sytuację bytową wnioskodawcy, jak i szczególne okoliczności sprawy, a obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. W przypadku, gdy sytuacja bytowa wnioskodawcy nie jest zła, a organ to uzasadni zebranym materiałem dowodowym, odmowa przyznania świadczenia jest zasadna.
Stan faktyczny
Pani T. G. złożyła wniosek o przyznanie renty specjalnej, który został odrzucony przez Prezesa Rady Ministrów z powodu braku wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia, mimo trudnej sytuacji bytowej. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na dobrą sytuację finansową rodziny skarżącej. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że organ błędnie ocenił jej sytuację materialną i że bezspornym jest szczególny charakter jej sytuacji ze względu na opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz ( spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - II SA/Wa 2311/04 UZASADNIENIE Prezesa Rady Ministrów działając na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353 ze zm.) odmówił decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. przyznania pani T. G. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż świadczenie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być przyznane tylko osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie inne okoliczności wskazują na jej szczególny charakter. Jednak zdaniem organu z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów takie szczególne okoliczności nie występują. W dniu 11 sierpnia 2004 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła pani T. G. Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis ten nie określa warunków, jakie powinny być spełnione, aby uzasadnione było przyznanie świadczenia. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie renty socjalnej brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie wystąpią inne okoliczności wskazujący na jej szczególny charakter. Z akt sprawy wynika, że pani T. G. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w latach 1980-1990, z czego od 1984 r. przebywała na urlopach wychowawczych. Następnie w 1991 r. zwolniła się z pracy, a w chwili wydawania decyzji podlegała ubezpieczeniu rolniczemu. W 1996 r. wnioskodawczyni urodziła córkę z wrodzoną [...]. W 2002 r. pani T. G. wystąpiła o wcześniejszą emeryturę, ale otrzymała decyzję odmowną, utrzymaną wyrokiem sadu powszechnego. Z informacji otrzymanej przez organ z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż sytuacja finansowa rodziny państwa G. jest dobra. Dochód wynosi obecnie [...] zł miesięcznie, a na przestrzeni kilku lat rodzina otrzymała 3 specjalne zasiłki celowe na częściowe pokrycie kosztów związanych z rehabilitacją córki oraz pomoc ze środków samorządowych na leczenie operacyjne i [...] córki. Tak więc wobec powyższych okoliczności brak jest możliwości przyznania pani T. G. renty specjalnej z art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 6 października 2004 r. skargę na powyższą decyzję złożyła pani T. G. Skarżąca podniosła, że córka jest niepełnosprawna od urodzenia, wymaga stałej opieki, a ona sama do końca 1998 r. spełniała warunki do otrzymania emerytury z tytułu wychowania niepełnosprawnego dziecka, ale nie otrzymała świadczenia, ponieważ była ubezpieczona w KRUS. Skarżąca podkreśliła, że posiada bardzo długi staż ubezpieczenia, a opisana przez Gminy Ośrodek Opieki Społecznej sytuacja bytowa nie odpowiada prawdzie. Skarżąca wskazała, że bezspornym jest szczególny charakter jej sytuacji. Opiekuje się, bowiem niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga stałej opieki, ale także stałych nakładów na rehabilitację i leczenie. Koszty są więc duże, ale są tego efekty bowiem córka dobrze się uczy i uczęszcza do szkoły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nie określa przesłanek przyznania świadczenia, decyzja w tej sprawie podejmowana przez Prezesa Rady Ministrów ma charakter uznaniowy. "Uznaniowość" decyzji nie oznacza jej dowolności. Organ każdorazowo ma przedstawić przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podjęciu decyzji. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów wskazał, że wziął pod uwagę dwie okoliczności: • sytuację bytową strony • szczególne okoliczności sprawy uzasadniające przyznanie świadczenia. Organ wskazał także, iż dla przyznania świadczenia obie te okoliczności muszą wystąpić łącznie. Organ wskazał jednak, iż ze względu na dochód w rodzinie sytuacja bytowa wnioskodawczyni nie jest zła. Udowadniając to twierdzenie Prezes Rady Ministrów powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ wyjaśnił, więc w sposób przekonywujący powody podjęcia przez niego decyzji odmownej oraz wskazał także na zebrany materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Decyzja jest, więc prawidłowo uzasadniona i nie podjęto jej w sposób dowolny. Także sposób przeprowadzenia postępowania nie zawiera błędów, które sankcjonowałby uchyleniem decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło