II FSK 426/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia WSA del. Teresa Porczyńska (spr.), Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 713/06 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 1 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. (I SA/Lu 713/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 1 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. Sąd ten ustalił, iż w dniu 3 października 2006 r. skarżący otrzymał wskazaną wyżej decyzję, na którą wniósł skargę, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w dniu 31 października 2006 r. Z uwagi na powyższe, pismo strony zostało przesłane według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Z. w dniu 6 listopada 2006 r. Odwołując się do treści art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż skargę do sądu administracyjnego składa się w terminie 30 dni, liczonym od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem. Dalej zaznaczono, iż dla skarżącego termin ten upływał 2 listopada 2006 r. Mimo, iż decyzja organu odwoławczego zawierała błędne pouczenie o prawie złożenia skargi bezpośrednio do sądu, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, okoliczność ta nie mogła wywołać skutku w postaci przedłużenia ustawowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., mogła natomiast stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu Sąd również podkreślił, że w sytuacji, gdy strona składa skargę bezpośrednio do sądu, datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień wysłania skargi przez sąd do organu, którym w niniejszej sprawie był 6 listopada 2006 r. W świetle przedstawionych powyższej okoliczności faktycznych oraz obowiązującego stanu prawnego Sąd pierwszej instancji ocenił, iż skarga została złożona z uchybieniem terminu, co powodowało konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. Zaprezentowane orzeczenie stało się przedmiotem skargi kasacyjnej, którą skarżący oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegającym na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu. W związku z tak sformułowanym zarzutem strona domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu argumentowano, iż skarżący zastosował się do pouczenia zamieszczonego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wobec czego, zgodnie z art. 112 k.p.a., nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji procesowych wywołanych błędem organu. Zdaniem skarżącego, upływ terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wykluczył możliwość skutecznego wystąpienia z takim żądaniem. W konkluzji stwierdzono, iż Sąd pierwszej instancji dokonał niekorzystnej dla strony wykładni art. 112 k.p.a. i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. czym naruszył art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż skarżący odebrał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 3 października 2006 r., w której został nieprawidłowo pouczony o prawie wniesienia skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego - OZ w Lublinie w terminie 30 dni, a następnie złożył skargę, z pominięciem organu, wprost do Sądu, mieszcząc się w tym terminie. Niekwestionowanym jest też i to, że Sąd pierwszej instancji przesłał organowi pismo S. G. po upływie 30 dni od daty otrzymania przez skarżącego decyzji, co stało się podstawą do jego późniejszego odrzucenia zaskarżonym postanowieniem. Kwestię sposobu i terminu składania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z powyższych unormowań wynika, iż datą miarodajną dla oceny tego, czy skarga została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, jest dzień jej wniesienia do właściwego organu administracji publicznej (osobiście lub za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego, ewentualnie polskiego urzędu konsularnego). Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie organem, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia i za pośrednictwem którego powinna być wniesiona skarga do sądu administracyjnego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. Zgodnie więc z powołanymi wyżej uregulowaniami za datę złożenia skargi należało uznać dzień 6 listopada 2006 r., w tym bowiem dniu skarga została wysłana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie do organu. Skoro tak, to termin do jej wniesienia, jak wynika z akt sprawy, upłynął w dniu 2 listopada 2006 r. Konsekwencje procesowe wniesienia skargi po terminie normuje art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowiąc, iż w takiej sytuacji sąd skargę odrzuca. Należy przy tym w pełni podzielić pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym złożenie skargi bezpośrednio do sądu nie wstrzymuje biegu terminu 30-dniowego i w razie przekazania przez sąd skargi po jego upływie, strona nie może bronić się argumentem, iż dochowała terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się również ze stanowiskiem, iż zastosowanie się przez stronę do zawartego w decyzji wadliwego pouczenia co do sposobu jej zaskarżenia stanowi okoliczność, która może być podnoszona jedynie we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jako uzasadnienie braku winy w niezachowaniu terminu. Warto tu również zwrócić uwagę, iż w dacie doręczenia stronie zaskarżonego orzeczenia Sądu ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi i rozpoczął swój bieg, wynoszący 7 dni, okres na zgłoszenie żądania w przedmiocie przywrócenia terminu. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżący nie skorzystał z możliwości wystąpienia z takim wnioskiem. Podobne stanowisko prezentowano już w orzecznictwie NSA przy interpretacji art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego, powołanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (por. postanowienia NSA w Warszawie : z dnia 1 lipca 1998 r. sygn. akt III SA 230/97 Lex Nr 38205, z dnia 30 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1537/97 Lex Nr 48676). W takim stanie faktycznym zarzut skargi kasacyjnej, kwestionujący zasadność odrzucenia skargi z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu, nie mógł odnieść skutku. Podnieść również wypada, iż z uwagi na przedmiot sprawy postępowanie przed organami toczyło się według przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) tym samym, jako nieporozumienie traktować należy uwagi autora skargi dotyczące niezastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona powinna wskazać art.214 ustawy Ordynacja podatkowa, w którym ustawodawca stwierdził, podobnie jak w art.112 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, że nie może szkodzić stronie między innymi błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania. Na mocy art.219 Ordynacji podatkowej, art.214 tej ustawy ma zastosowanie także do postanowień. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.