II SA/Bd 1006/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007r. sprawy ze skargi V. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę. II SA/Bd 1006/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2006r. Nr [...] nakazującą V. Ł. doprowadzenie rozbudowanej części pawilonu handlowego przy ulicy H. we W. do stanu zgodnego z projektem stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołał się na ustalenia dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jak wynika za akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" we W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy wskazanego wyżej budynku i przeprowadził jego kontrolę. W wyniku porównania pomiarów z natury z wymiarami rozbudowanej części obiektu w zatwierdzonym projekcie stwierdzono, że szerokość jak i długość dobudowanych elementów budynku została zwiększona. Z uwagi na fakt, iż projekt przewidywał usytuowanie ścian budynku bezpośrednio przy granicy działki, to zwiększenie jego wymiarów spowodowało przekroczenie granicy działki należącej do V. Ł. Ustalono także, iż skarżąca nie posiada dokumentów związanych z dokonaną rozbudową, a nieruchomość przeszła na jej własność w wyniku spadku po ojcu Z. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał od Prezydenta Miasta W. informację, że organ ten zatwierdził plan realizacyjny i udzielił Z. W. pozwolenia na rozbudowę istniejącego pawilonu, nakazując w decyzji obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowy. Oran I instancji w oparciu o powyższe ustalenia stwierdził, że dokonano istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, co zostało odzwierciedlone w wydanej decyzji. V. Ł. złożyła odwołanie od tego rozstrzygnięcia wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego jak również przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Zakwestionowała stanowisko organu, iż to ona winna ponosić odpowiedzialność za uchybienia, które miały miejsce w trakcie budowy. Argumentowała, że budowę prowadził ojciec – Z. W., natomiast właścicielką nieruchomości stała się po jego śmierci jako spadkobierczyni. Zatem, skoro nie była inwestorem, to nie istnieją podstawy do obarczania ją skutkami ewentualnych uchybień. Według wiedzy odwołującej, budowa była prowadzona zgodnie z prawem w oparciu o wszelkie niezbędne pozwolenia i dokumenty. Ponadto, nawet w przypadku zaistnienia jakichkolwiek nieprawidłowości w trakcie prowadzenia budowy, to i tak w ocenie odwołującej, przysługiwałoby jej prawo do legalizacji budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w wydanej decyzji, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, iż podniesiony w nim argument, że skoro V. Ł. nie była inwestorem spornej rozbudowy, to tym samym nie ponosi skutków powstałych w jej trakcie uchybień, jest niezasadny. Odwołująca bowiem przyjmując spadek po zmarłym ojcu przejęła na siebie zarówno prawa jak i obowiązki związane z posiadaniem nieruchomości. Powołując się na przepisy prawa budowlanego wyjaśnił, że nie istnieje instytucja, która pozwalałaby na odstąpienie od prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do osoby, która co prawda jest właścicielem obiektu budowlanego, ale nie była jego bezpośrednim inwestorem. W takich przypadkach bowiem ustawa łączy prawa i obowiązki z niej wynikające z obiektem budowlanym i jego obecnym inwestorem, właścicielem lub zarządcą. W zakresie podnoszonej kwestii, co do możliwości legalizacji odstępstw od projektu dokonanych w trakcie rozbudowy przedmiotowego pawilonu, w ramach wdrożenia procedury naprawczej organ stwierdził, iż w takim przypadku inwestor zobowiązany jest dostarczyć szereg dokumentów m. in. zaświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast w niniejszej sprawie istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegało na zwiększeniu parametrów dobudowanej części budynku i wiązało się z naruszeniem granicy działki sąsiedniej, której właścicielem jest SM "[...]". W tym stanie faktyczno-prawnym jak również w świetle przedłożonych dokumentów i złożonych oświadczeń dokumentem takim V. Ł. nie może się okazać. Oznaczało to zatem, konieczność przeprowadzenia legalizacji w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Na powyższe rozstrzygnięcie V. Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponownie podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz art. 10§1 art.77§1 kpa. W ocenie skarżącej organ w trakcie postępowania przed wydaniem decyzji nie zapewnił jej możliwości zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie braku konieczności ponoszenia skutków działań spadkodawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego. Decyzja o pozwoleniu na budowę obejmująca budowę całości lub części obiektu budowlanego, rozbudowę, nadbudowę czy modernizację w sposób ogólny określa ich zakres. Uszczegółowienie, konkretyzacja robót budowlanych znajduje wyraz w projekcie budowlanym, który określa formę, kubaturę, powierzchnię obiektu i rozwiązania techniczne, wskazuje na umiejscowienie urządzeń technicznych i części budynku. Realizując zamierzoną inwestycję inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić od warunków określonych w tej decyzji. Bezspornym w sprawie pozostaje, że przedmiotowy budynek wybudowany został przez poprzedniego właściciela nieruchomości w warunkach odstąpienia od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę. Ocena tego, czy odstępstwa te były istotne w rozumieniu przepisu art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz.U . z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) była przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji. Jak wynika z porównania zatwierdzonej dokumentacji projektowej z ustaleniami dokonanymi przez organ w trakcie wizji lokalnej, różnica pomiędzy warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, a realizacją inwestycji obejmowała parametry dobudowanej części obiektu- zarówno szerokość jak i długość pawilonu zostały przez inwestora zwiększone. Są to zatem zmiany konstrukcyjne budynku, a skoro tak, to nie sposób uznać dokonanych zmian za nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, że w sprawie zastosowanie znajdzie art. 51 ustawy Prawo Budowlane, który poprzez art.51 ust.7 tej ustawy stosuje się do robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 51 ust.1 pkt1 Prawa budowlanego organ administracyjny jest zobowiązany do podjęcia decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosując ten przepis należy mieć na względzie, że wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w tym trybie jest środkiem doprowadzenia stanu faktycznego do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz z przepisami prawa, w szczególności z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym celu organ winien rozważyć, jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W ocenie sądu organ prawidłowo uznał, że usytuowanie rozbudowanej części budynku poza granicami działki wskazanej w pozwoleniu na budowę narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U Nr 75, poz.690 ze zm.) w zakresie sytuowania obiektów od granicy z sąsiednią działką. Jedyną drogą doprowadzenia zaistniałego stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem jest dostosowanie wielkości rozbudowanej części pawilonu do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] 1994r. Z kolei art. 52 omawianej ustawy stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Z tego względu za chybiony uznać należy zarzut skarżącej wywodzącej, że w przypadku zaistnienia następstwa prawnego o charakterze sukcesji generalnej nie następuje przejęcie przez następcę prawnego obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Kwestia następstwa prawnego, czyli jak w przypadku skarżącej, przejęcie praw i obowiązków w drodze spadkobrania nie ma w tej sprawie żadnego znaczenia, gdyż nie jest źródłem powstania obowiązku usunięcia samowoli. W przypadku obowiązku określonego w art.51ustawy materialnoprawną podstawą do skierowania decyzji wydanej w tym trybie do właściciela obiektu jest dyspozycja art.52 Prawa budowlanego. Powstanie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie ma swojego źródła w konstrukcji odpowiedzialności na zasadzie winy. Wskazanie inwestora jako podmiotu odpowiedzialnego za wybudowanie obiektu w warunkach naruszenia ustaleń decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być zatem okolicznością zwalniającą skarżącą z obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inwestor może być adresatem decyzji wydanej w trybie art.51 prawa budowlanego jedynie w trakcie trwania procesu inwestycyjnego, a po jego zakończeniu obowiązkiem usunięcia samowoli obciążony może być wyłącznie właściciel bądź zarządca nieruchomości, na co wskazuje expressis verbis przepis art.52 omawianej ustawy. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku te argumenty strony skarżącej, które związane są z naruszeniem w postępowaniu administracyjnym przepisu art.10 § 1kpa. Wbrew zarzutom, skarżąca była informowana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszystkich czynnościach procesowych: otrzymała zawiadomienie z dnia 17 maja 2006r. o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o prawie zapoznania się z zebranymi dowodami oraz składania wyjaśnień i dokumentów, a także zawiadomienie z 5 lipca 2006r. wraz z pouczeniem o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 Kpa). W toku postępowania przed organem I instancji pełnomocnik skarżącej składał pisma wyjaśniające i oświadczenia (k.13-15 akt administracyjnych), co pozwala uznać, że strona aktywnie korzystała z prawa czynnego udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).