II SA/Łd 911/06

Dnia 9 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi D.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odrzucenia zarzutów na tytuł wykonawczy oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...], znak: [...] odrzucające zarzuty D.W. na tytuł wykonawczy nr [...] w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w sprawie doprowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego w B. 8 do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu postanowienia zauważył, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] nakazał D.W. doprowadzenie prowadzonych robót budowlanych przy rozbudowie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] nr [...] projektem budowlanym poprzez wybudowanie ogniomuru od strony sąsiada oraz zamurowanie otworu okiennego w szczycie budynku od strony działki nr ewid. 783, a następnie skutecznie doręczył w dniu [...] upomnienie, zaś w dniu [...] tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] Wskazał nadto na wniesione przez D.W. w dniu [...] zarzuty, w których zobowiązany podniósł, iż organ zastosował "bardzo uciążliwy środek egzekucyjny natychmiastowego wykonania obowiązku"; podczas żniw, zbiorów płodów rolnych niemożliwe było wykonanie obowiązków, był bowiem zaangażowany w prace polowe. Zarzuty te Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem w dniu [...] nr [...], znak: [...] odrzucił jako bezzasadne. W zażaleniu na to postanowienie D.W. wskazał na dalsze trudności w wykonaniu inwestycji, spowodowane prowadzonymi pracami polowymi oraz koniecznością wynajęcia ludzi do pomocy w wykonaniu obowiązku, co z kolei było niemożliwe z uwagi na trudną sytuacją finansową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w uzasadnieniu postanowienia powołał przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.), wywodząc, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powody, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia; o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zauważył nadto, iż organ nadzoru budowlanego - będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym – w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym może zastosować grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze lub przymus bezpośredni. W dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (które w myśl art. 26 § 1 u.p.e.a., uważa się za wszczęte w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]), tj. [...] , nie zostało jednak wydane postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Także wskazany w tytule wykonawczym środek egzekucyjny – grzywna w celu przymuszenia - jest najmniej uciążliwym środkiem wymienionym w u.p.e.a., co pozostaje w zgodzie z wynikającą z art. 7 § 1 tej ustawy zasadą zastosowania najmniej uciążliwego środka. Organ zażaleniowy wyjaśnił nadto, iż podnoszone w zażaleniu kwestie związane z obecnymi zajęciami zobowiązanego, jego sytuacją materialną, pozostają poza katalogiem podstaw do wniesienia zarzutów. Na marginesie sprawy zauważył, iż znaczny upływ czasu, jaki "zaszedł" od wystąpienia przez D.W. do organu I instancji o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego na okres 2 miesięcy, licząc od daty złożenia wniosku w tej sprawie, tj. [...] , do czasu rozpatrzenia niniejszego zażalenia, czyni zadość wskazanemu żądaniu zobowiązanego, mimo że PINB nie podjął działań w tej sprawie. W skardze na powyższe postanowienie D.W. wniósł o jego uchylenie, podnosząc, iż środek przymusu poprzez wystawienie tytułów wykonawczych był odwetem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na złożony przez niego wniosek o przedłużenie terminu wykonania decyzji nr [...] i nr [...]. W wyniku złożenia tego wniosku otrzymał, bowiem tytuł wykonawczy, tymczasem oczekiwał odpowiednio umotywowanej odpowiedzi na ten wniosek. Poza tym podniósł, iż w wyniku suszy osiągnął niskie zbiory; nadal jest zajęty pracami polowymi; żona jest chora; mieszkanie stoi 66 lat i nigdy nie było ogniomuru; okienko w ścianie szczytowej jest od 1966r.; sąsiad złożył "oświadczenie notarialne", iż za murami budynków jest ok. 90 cm działki skarżącego i nie przeszkadzają mu wody opadowe z rynien; podczas budowy spornych budynków dwukrotnie przebywał w szpitalu, a na mieszkaniu sąsiada jest ogniomur. Do skargi załączył kserokopię oświadczenia notarialnego z dnia [...] i zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] W piśmie z dnia 5 stycznia 2007r. podniósł dodatkowo, iż budynek gospodarczy i mieszkalny były budowane przez jego ojca w latach 70 – tych podczas jego pobytu w szpitalu i sanatorium; nikomu dotychczas nie przeszkadzał brak ogniomuru i istniejące okienko; sąsiednia działka nigdy nie była zabudowana. Wskazał też na istniejący konflikt sąsiedzki oraz brak rozgraniczenia (syg. akt [...]) pomiędzy działkami nr 783 i 784. Zauważył nadto, iż pożar w gospodarstwie w 2005r. spowodował dotkliwe straty w hodowli, a tegoroczna susza przyniosła straty w uprawach zbóż, co stawia go w trudnej sytuacji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez D.W. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...], znak: [...] odrzucające zarzuty na tytuł wykonawczy nr [...] w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w sprawie doprowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego w B. 8 do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), zwanej dalej pea. Stosownie do przepisów art. 26 § 1, § 4 i § 5 pkt 1, art. 27 § 1 i § 3 powołanej ustawy egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, przy czym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, zawierającego w przypadku obowiązków o charakterze niepieniężnym oznaczenie wierzyciela; wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny; wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; pouczenie zobowiązanego o skutkach nie zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. W analizowanej sprawie zgodnie z powołanymi przepisami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zasadnie przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie w dniu [...] i doręczonego skarżącemu w dniu [...] tytułu wykonawczego nr [...], a do tytułu tego załączył kopię doręczonego skarżącemu w dniu [...] dowodu potwierdzenia odbioru upomnienia z dnia [...]. W ocenie Sądu, tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, zawiera on, bowiem wszystkie konieczne elementy wymagane przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym przez wskazany przepis art. 27 pea. W sprawie nie zaistniała też żadna z okoliczności, stanowiących podstawę zarzutu, a wymienionych w art. 33 pea. Stosownie, bowiem do tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu; rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; błąd, co do osoby zobowiązanego; niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Także D.W. nie podnosił ani w skardze, ani w piśmie z dnia 5 stycznia 2007r., okoliczności wskazujących na wadliwość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a jego argumentacja sprowadza się bądź to do wskazania okoliczności, które uniemożliwiły mu wykonanie obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] nr [...], bądź zarzutów dotyczących decyzji nakazującej wykonanie robót. Skarżący powołuje się wszak na trudną sytuację spowodowaną pożarem w gospodarstwie w 2005r. i dotkliwe straty w hodowli; niskie zbiory spowodowane suszą; straty w uprawach zbóż; zaangażowanie pracami polowymi; chorobę żony; wybudowanie mieszkania 66 lat temu; brak ogniomuru od początku istnienia obiektu; istnienie okna w ścianie szczytowej od 1966r.; złożone przez sąsiada "oświadczenie notarialne" na okoliczność ok. 90 cm odległości murów jego budynków od działki skarżącego; dwukrotny pobyt w szpitalu podczas budowy spornych budynków; istniejący konflikt sąsiedzki oraz brak rozgraniczenia pomiędzy działkami nr 783 i 784; istnienie na mieszkaniu sąsiada ogniomuru; budowę budynku gospodarczego i mieszkalnego przez jego ojca w latach 70 –tych podczas jego pobytu w szpitali i sanatorium; okoliczność nie przeszkadzania nikomu braku ogniomuru i istnienia okienka; brak zabudowy sąsiedniej działki. Większość z tych zarzutów skarżący mógł podnosić, być może nawet skutecznie, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] nakazującą doprowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym, a stanowiącą podstawę egzekucji. Tylko, bowiem ten tryb jest właściwy do weryfikacji tej decyzji, np. co do osoby zobowiązanego czy zasadności i prawidłowości nałożonego na zobowiązanego obowiązku. W postępowaniu egzekucyjnym tego rodzaju zarzuty, choćby nawet organ egzekucyjny był jednocześnie organem wydającym decyzję stanowiąca później podstawę egzekucji, nie mogą być brane pod uwagę, gdyż organ egzekucyjny nie bada prawidłowości decyzji administracyjnej. Na marginesie zauważyć należy, iż katalog środków egzekucyjnych obowiązków niepieniężnych zawiera art. 1a pkt 12 lit.b powołanej ustawy i są nimi grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. W świetle powołanego przepisu więc tytuł wykonawczy nie jest, jak to podnosi skarżący w skardze, środkiem egzekucyjnym. Nie można, więc uznać, iż w sprawie zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.