II SA/Bd 996/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Kuratora Oświaty w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie oceny dorobku zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w T. z dnia [...] 2006 r. (bez numeru), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w T. działając na podstawie art. 9e ust. 6 i 8 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela pismem z 3 lipca 2006 r. ustalił D. W., nauczycielce ubiegającej się o awans zawodowy na stopień nauczyciela kontraktowego, negatywną ocenę dorobku zawodowego. W uzasadnieniu podniesiono, iż D. W. otrzymała negatywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu gdyż nie spełniała wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, na stopień nauczyciela kontraktowego, a w szczególności: § 6 ust. 1 p 1, § 6 ust. 2 pkt 2-4, to jest: ← brak dowodów na zapoznanie się z podstawową dokumentacją, w oparciu o którą funkcjonuje szkoła, ← nie posiadała umiejętności prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację zadań statutowych szkoły, ← nie wykazała się wiedzą ani zainteresowaniem, a tym samym nie uwzględniała w swojej pracy znajomości problemów wychowawczych i dydaktycznych uczniów oraz ich sytuacji zdrowotnej i rodzinnej, ← dopuszczanie na lekcji do bójek między uczniami oraz zniszczenia sprzętu, ← nie posiadła umiejętności współpracy z domem rodzinnym dziecka, ← nie opanowała umiejętności omawiania i wyciągania wniosków z prowadzonych i obserwowanych lekcji, ← nie wdrażała uwag i zaleceń pohospitacyjnych opiekuna stażu oraz dyrekcji szkoły. W odwołaniu od oceny dorobku zawodowego D. W. ustosunkowując się do naruszenia § 6 wyjaśniła, iż: ← prowadziła lekcje w czterech poziomach nauczania, w ośmiu oddziałach, w czasie stażu odbyły się trzy hospitacje, z czego jedna zapowiedziana, na jedną z niezapowiedzianych hospitacji nie posiadała konspektu, konspekt ten dostarczyła następnego dnia, ← kryteria oceniania uczniów według zasad zawartych w WSO były jej znane i stosowane, ← charakter lekcji języka obcego (np. częsta praca w grupach) powodował pewne rozluźnienie dyscypliny, jednak nie wpływało to na realizację treści programowych zajęć, ← szkoła posiada dobrze wyposażoną salę językową, jednak jej rozmiary i ilość stanowisk pracy są niewystarczające w stosunku do ilości uczniów na zajęciach. Jeśli z planu lekcji wynikała potrzeba skorzystania z nowoczesnego sprzętu do nauki języków obcych, stosowała go. Często zamieniała się z innymi nauczycielami na sale lekcyjne, aby móc skorzystać z tego sprzętu. Ponadto używałam przenośnego sprzętu audio-video (również podczas hospitacji). Opiekunka stażu pozytywnie oceniła wykorzystanie nowoczesnego sprzętu w czasie lekcji, które prowadziła, podczas gdy ocena dyrekcji powstała w oparciu o hospitacje, które odbyły się poza gabinetem do nauki języków obcych, ← tempo pracy było dostosowywane do poziomu wiedzy i umiejętności uczniów i było wystarczające do bieżącej i semestralnej oceny stopnia opanowania przez uczniów materiału. D. W. ustosunkowując się do kolejnego zarzutu wynikającego z naruszenia § 6 ust. 2, pkt 3 czyli braku znajomości środowiska uczniów, ich problemów oraz umiejętności współpracy ze środowiskiem uczniów stwierdziła, że ujęła to w "Planie rozwoju zawodowego" i stosowała go poprzez udział w konsultacjach z rodzicami, stały kontakt z wychowawcami klas i pedagogiem szkolnym, czytanie fachowej literatury, np. "Mowa dziecka. Wychowanie dwujęzykowe dziecka niesłyszącego", jak również udział w szkoleniach organizowanych przez CKU i innych. Jako początkującemu nauczycielowi nie powierzono jej funkcji wychowawcy klasy, dlatego nie miała możliwości tak częstego pozalekcyjnego kontaktu z uczniami i ich rodzinami, jaki jest udziałem wychowawcy klasy. D. W. podniosła również, iż w trakcie odbywania stażu brała udział w wielu szkoleniach wewnątrz szkoły oraz szkoleniach i konferencjach metodycznych poza nią, jak również zrealizowała wiele zadań wykraczający poza jej "Plan rozwoju zawodowego". Kuratorium Oświaty w B. rozpoznając odwołanie D. W. ustaliło w dniu [...] 2006 r. negatywną ocenę dorobku zawodowego. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji a nadto dodał, iż D. W. podczas stażu nie wykazała się umiejętnością formułowania jasnych dla uczniów poleceń, określania celów zajęć, stosowania aktywizujących metod nauczania, rytmicznością oceniania i uwzględniania wymagań na poszczególne stopnie i realizacji treści programowych. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nauczycielka nie potrafiła zainteresować uczniów swoimi zajęciami, a brak dyscypliny na lekcjach spowodował liczne problemy wychowawcze. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. W. wniosła o rozsądzenie czy pismo Kuratorium Oświaty z [...] 2006 r. znak: [...] posiada moc prawną w świetle Ustawy Karta Nauczyciela. Ponadto wniosła wobec niedotrzymania terminu rozpatrzenia jej pisma z 13 lipca 2006 r. przez Kuratorium Oświaty o wyegzekwowanie art. 9 c ust. 10 Ustawy Karta Nauczyciela. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) zgodnie, z którym czynności podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego podjęte z naruszeniem postanowień Karty Nauczyciela, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593) są nieważne o czym stwierdza w drodze decyzji administracyjnej odpowiedni organ sprawujący nadzór podległościowy lub właściwy minister. Oznacza to, że czynności podejmowane w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie szeroko rozumianego awansu zawodowego nauczycieli mają miejsce w ramach postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem stosownej decyzji administracyjnej (Podobnie między innymi wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 r., sygn. II SA/Wa 1289/04, LEX nr 164729; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2004 r., sygn. II SA 4048/03, LEX nr 160331). Oznacza to, iż postępowanie prowadzone w tej kategorii spraw (w tym również w przedmiocie oceny dorobku zawodowego) powinno spełniać wymagania formalne wynikające z Karty Nauczyciela; aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie ale także Kodeksu postępowania administracyjnego znajdującego zgodnie z postanowieniami jego art. 1 zastosowanie we wszystkich sprawach administracyjnych prowadzonych przez organy administracji, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Obowiązywanie tego ostatniego aktu prawnego nie zostało bowiem wyłączone a skoro tak w przypadkach nie uregulowanych w przepisach szczególnych będzie on znajdował zastosowanie również w sprawach szeroko rozumianego awansu zawodowego. Uwagi te są o tyle istotne, że w tej kategorii spraw Sąd kontroluje jedynie czy zaprezentowane przez organy stanowisko w przedmiocie oceny dorobku zawodowego nie jest obarczone wadą formalną, która mogłaby podważać trafność wydanych rozstrzygnięć. Aby jednak taka ocena mogła być dokonana, w aktach sprawy przedłożonych Sądowi powinny znajdować się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie czynności wyjaśniających uzasadniających stanowisko organu administracji. W tym konkretnym przypadku merytorycznie oceniając dorobek zawodowy D. W. organy administracji powołały się na nieprawidłowości w pracy osoby ocenianej (szczegóły wymienione wyżej). W aktach sprawy brak jest jednak protokołów np. przeprowadzonych wizytacji, uwag zgłaszanych przez uczniów, innych nauczycieli, czy konsultanta. W związku z tym ocena prawidłowości zaskarżonych rozstrzygnięć wymyka się z pod kontroli gdyż Sąd nie ma możliwości oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego co stanowi istotnie naruszenie obowiązujących standardów procesowych. Również rozstrzygnięcia organów obu instancji, nie spełniają wymagań formalnych wynikających z art. 107 Kpa określającego w § 3, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów. W rozpatrywanym przypadku organy administracji w żadnym zakresie nie odniosły się do dowodów przedstawionych przez D. W. w ramach prowadzonego postępowania, nie ustosunkowały się również do zgłoszonych przez nią zarzutów co do przewlekłości przebiegu postępowania. Nie przytoczono również treści przepisów stanowiących podstawę prawną orzekania oraz nie wyjaśniono dlaczego w tej konkretnej sprawie znajdują one zastosowanie. Dlatego też należy stwierdzić, że postępowanie w którym podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji obarczone są wadami, które mogły mieć wpływ na prawidłowość podjętych decyzji, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie z zastosowaniem przedstawionych wyżej reguł, a następnie od tego uzależnić przebieg dalszego postępowania. Z uwagi na skutki prawne jakie mogła wywołać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawie art. 152 cytowanej ustawy stwierdził, że nie może ono być wykonane.