I OSK 235/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.) Leszek Włoskiewicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 549/04 w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. odstępuje od zasądzenia od T. J. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sad stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę dopuściło się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W wydaniu zaskarżonej decyzji udział brali członkowie Kolegium, których podpisy widnieją zarówno na decyzji z dnia [...] wydanej w I instancji, jak i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. W myśl art.127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy; do wniosku tego stosuje się przepisy dotyczące odwołań. Tego rodzaju postępowanie, mimo braku w nim elementu dewolutywności, nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym, podlega jednak ogólnym regułom określonym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania odwoławczego. Do tego postępowania ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 kpa według którego osoba która brała udział w wydaniu decyzji organu administracji pierwszej instancji, podlega wyłączeniu od udziału w całości postępowania odwoławczego, począwszy od wpływu odwołania aż do aktu wydania decyzji organu odwoławczego. Naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika, polegające na wydaniu decyzji przez członków składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] – pracowników, którzy podlegali wyłączeniu na podstawie art.24 § 1 pkt 5 kpa stanowi przesłankę do wznowienia postępowania co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne uznanie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, - naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art.27 § 1 i art. 127 § 3 kpa, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że członkowie samorządowego kolegium odwoławczego orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu gminy są wyłączeni od udziału w wydaniu decyzji na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, podczas gdy przepis art.24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu wywołanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd błędnie przyjął, iż zaskarżona Kolegium dotknięta jest wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. W konsekwencji, poprzez zastosowanie przepisów postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit.b), który w sprawie nie powinien być stosowany, doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium podniosło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o jakim jest mowa w art. 127 § 3 kpa, nie spełnia podstawowego warunku środka odwoławczego jakim jest dewolutywność oraz ,że konstrukcja normatywna omawianego wniosku odpowiada instytucji remonstracji. Skoro w odniesieniu do postępowania przed ministrem lub samorządowym kolegium odwoławczym nie ma mowy o istnieniu wyższej i niższej instancji, to wykluczyć należy możliwość odpowiedniego stosowania art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Dodatkowo podniesiono, że brak jest podstaw, aby samorządowe kolegia odwoławcze, wymienione równorzędnie w przepisie art. 127 § 3 kpa traktować inaczej niż organy monokratyczne. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkiem nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, co w niniejszej sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art.127 § 3 kpa Sąd uznał za trafny. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można zaliczyć wprost do środków odwoławczych, a to z tego względu, że nie spełnia podstawowego warunku – uruchomienia toku instancji. Istotną cechą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jego niedewolutyność. Wniesienie takiego środka nie powoduje przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz ponownie powierza ją temu samemu organowi. Brak cechy dewolutywności powoduje określone konsekwencje w zakresie odpowiedniego stosowania do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Wymóg odpowiedniego ich stosowania oznacza, że do wniosku i wywołanego nim postępowania nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego, które związane są z cechą dewolutowności odwołania. Należą do nich art. 129 § 1, art.132, 133, 136, 138 § 2 kpa. W przypadku podejmowania decyzji w trybie art.127 § 3 kpa nie ma również zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem mówić o "niższej" i "wyższej" instancji , gdyż obie decyzje zostają wydane przez ten sam organ. Kompetencja do ponownego rozpatrzenia sprawy jest powierzona temu samemu organowi. Do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który jest mowa w art. 127 § 3 kpa uprawniony jest minister jako organ monokratyczny lub samorządowe kolegium odwoławcze, w zakresie swojej właściwości. W przypadku uznania, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma odpowiednie zastosowania także w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy, to minister jako organ jednoosobowy byłby pozbawiony możliwości rozpoznania tego wniosku we własnym imieniu, zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami. Jednocześnie brak jest podstaw by odmiennie traktować organy kolegialne i organy jednoosobowe wymienione w art. 127 § 3 kpa.Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w treści art.127 § 3 kpa organ kolegialny jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze został z równany z prawami organu monokratycznego. Z tych względów za niezasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bowiem w jej wydaniu brali udział członkowie, którzy brali również udział w wydaniu decyzji wydanej w I instancji z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniając powyższe rozważania winien merytorycznie rozpoznać skargę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Sad odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, ponieważ Sąd I instancji wyszedł poza granice skargi i uwzględnił ją z innych przyczyn, niż zarzuty podniesione w skardze. Naczelny Sąd administracyjny uznał to za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art.207 § 2 p.p.s.a.