II SA/Rz 742/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-01-10
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Maria Zarębska-Kobak, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania kserokopii dokumentu potwierdzającego datę sporządzenia protokołu, jeśli strona nie domaga się wydania zaświadczenia o sfałszowaniu dokumentu, a jedynie potwierdzenia daty jego sporządzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając wniosek strony, ma obowiązek w pierwszej kolejności wyjaśnić jego zakres. Jeśli strona nie domaga się wydania zaświadczenia, lecz jedynie kserokopii dokumentu potwierdzającego konkretną datę, organ powinien rozpoznać taki wniosek w trybie art. 73 § 2 KPA, a nie odmawiać wydania dokumentu, powołując się na brak właściwości do badania sfałszowania dokumentów. Niewłaściwe rozpoznanie wniosku strony stanowi naruszenie przepisów KPA.Stan faktyczny
Skarżący R. S. domagał się od organów administracji wydania kserokopii dokumentu potwierdzającego datę sporządzenia protokołu z 1973 r. Organy obu instancji odmówiły wydania żądanych dokumentów, uznając, że skarżący domaga się zaświadczenia o sfałszowaniu dokumentu, a organy nie są właściwe do badania takich kwestii. Skarżący konsekwentnie twierdził, że nie żąda zaświadczenia, lecz kserokopii dokumentu potwierdzającego datę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak NSA Jerzy Solarski Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] czerwca 2006 r. nr[...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. S. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
do wyroku z dnia 10 stycznia 2007 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 144 KPA po rozpatrzeniu zażalenia R. S. na postanowienie Starosty K. z dnia [...].06.2006 r., Nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia, że data sporządzenia protokołu ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. złożonego w aktach uwłaszczeniowych [...] została sfałszowana lub podrobiona zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W jego uzasadnieniu podano, że organ I instancji przedmiotowym postanowieniem wydanym na podstawie art. 219 Kpa odmówił R. S. wydania zaświadczenia o wskazanej wyżej treści. Uzasadnił to tym, że nie jest organem właściwym do badania czy doszło do sfałszowania dokumentów.
R. S. postanowienie to zaskarżył zażaleniem zarzucając, że jest ono "nie na temat", gdyż nie żądał wydania zaświadczenia, lecz wydania kserokopii pisma Starosty potwierdzającego datę sporządzenia wymienionego protokołu, to jest dzień [...].08.1973 r.
Organ II instancji uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaświadczenie, zgodnie z art. 217 § 2 Kpa wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu ma swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast według art. 73 § 2 Kpa uprawnienie do uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy lub wydania potwierdzonych odpisów przysługuje stronie wówczas, gdy uzasadnia to jej ważny interes.
Jak wynika z akt sprawy R. S. otrzymał uwierzytelnioną kserokopię Protokołu Nr [...] ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych spisanego z M. S. w dniu [...] sierpnia 1973 r., stanowiącego podstawę do wydania aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...].03.1974 r. potwierdzającego M. S. własność gospodarstwa rolnego o pow. 4,57 ha wraz z zabudowaniami położonego w W., składającego się z określonych tam działek. Wymieniony akt własności ziemi wydany został na podstawie art. l ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 4 listopada 1971 r. i nabycie własności na jej podstawie następowało według stanu faktycznego istniejącego na gruncie w dniu 4 listopada 1971 r., to jest w dacie jej wejścia w życie. Zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz. 464 z późn. zm.) która weszła w życie z dniem l stycznia 1992 r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie wyżej cytowanej ustawy z 1971 r. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w wymienionych sprawach podlega umorzeniu. Zatem organy administracji rządowej nie są już właściwe do rozpatrywania jakichkolwiek spraw z tego zakresu. W tej sytuacji wszelkie spory dotyczące własności lub naruszenia posiadania mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze postępowania sądowego. Brak jest zatem podstaw prawnych do wydawania jakichkolwiek zaświadczeń.
Podnoszone przez stronę zarzuty i oskarżenia o podrobienie dokumentu urzędowego jakim jest wymieniony wyżej Protokół Nr [...] ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych z dnia [...].08.1973 r. nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu administracyjnym, a tylko w postępowaniu przed organami ścigania do których zainteresowany może złożyć stosowny wniosek.
Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył R. S. domagając się "zobowiązania obydwu urzędów do wydania kserokopii pisma z którego został potwierdzony rok sporządzenia protokołu na rzecz M. S.".
Uzasadniając skargę R. S. podał, że wydane postanowienia nie dotyczą jego wniosku. W dniu [...].05.2006 r. zwrócił się "do urzędu w R." aby zobowiązał Starostę Powiatu do wydania kserokopii pisma z którego został potwierdzony przez Starostę rok sporządzania protokołu ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych na rzecz M. S. znajdujący się w aktach Starostwa. Starosta odmówił wydania kserokopii pisma stwierdzając, że wnioskodawca żąda wydania zaświadczenia, iż protokół został podrobiony i sfałszowany, co nie ma miejsca. W piśmie z dnia [...].02.2006 r. skarżący zwrócił się do Starosty aby wydał mu kserokopie pisma z którego potwierdzał datę sporządzenia protokołu tj. [...].08.1973 r. i do dnia dzisiejszego takiej kserokopii pisma nie otrzymał. Rozpatrując zażalenie na postanowienie organu I instancji Wojewoda utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy uzasadniając to tym że nie jest organem właściwym do badania czy doszło do sfałszowania dokumentów. Skarżący podkreślił, że nie domagał się do Wojewody aby badał czy dokumenty są sfałszowane, prosił aby zobowiązał Starostę Powiatu do wydania kserokopii pisma z którego Starosta potwierdzał datę sporządzenia protokołu [...].08.1973 r. W aktach Starostwa nie ma pisma które potwierdzałoby że protokół został sporządzony w dniu [...].08.1973 r., dlatego organy obu instancji uchlają się od wydania kserokopii pisma bo takiego pisma i dokumentu nie posiadają.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
R. S. wnioskiem z dnia [...].02.2006 r. domagał się "potwierdzenia i wydania kserokopii dokumentu lub pisma z którego została przez Starostę potwierdzona dokładna data sporządzenia protokołu tj. [...] sierpnia 1973 r. ustalenia potrzeb i uprawnień własnościowych nr [...] zalegających w aktach uwłaszczeniowych". Wnosił także o potwierdzenie "czy w dniu w którym pan potwierdził tj. [...].11.2005 r. protokół ten był poprawiony i podrobiony, czy też nie".
Skarżący złożył następnie kolejne pisma w sposób podobnie nieczytelny formułując swoje żądanie. Wreszcie w dniu [...].05.2006 r. zwrócił się do Wojewody, by ten spowodował wydanie żądanych dokumentów.
Wojewoda w dniu [...].05.2006 r. przekazał przedmiotowy wniosek Staroście, wskazując na potrzebę rozpoznania go w trybie art. 73 § 2 KPA.
Starosta wydał R. S. kserokopię protokołu Nr [...] ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych spisanego w dniu [...] sierpnia 1973r.
W związku z twierdzeniami skarżącego, że data sporządzenia protokołu została sfałszowana, bo w rzeczywistości był on sporządzony w dniu [...] sierpnia 1974 r. w dalszej korespondencji domagał się on "potwierdzenia" wskazywanych przez siebie pism. Wreszcie pismem z dnia [...].03.2006 r. zażądał "wydania kserokopii oryginału dokumentu i potwierdzenia za zgodność z oryginałem z którego został sporządzony odpis dwukrotnie potwierdzony przez urząd Gminy z oryginałem".
W odpowiedzi na to ostatnie żądanie Starosta przesłał R. S. w dniu [...].03.2006 r. kserokopię aktu własności ziemi [...]. Mimo otrzymania wskazanego wcześniej dokumentu skarżący w pismach z dnia [...].03.2006 r. i [...].05.2006 r. w dalszym ciągu twierdził, że nie otrzymał żądanych dokumentów, w związku z tym Starosta postanowieniem z dnia [...].06.2006 r. odmówił mu wydania zaświadczenia, że data sporządzenia protokołu ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. złożonego w aktach uwłaszczeniowych [...] została sfałszowana lub podrobiona.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący podkreślił, że nie żądał wydania mu zaświadczenia o sfałszowaniu lub podrobieniu daty sporządzenia protokołu ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych, lecz prosił aby wydano mu kserokopię pisma z którego potwierdzono datę sporządzenia protokołu tj. dzień [...].08.1973 r. Rozpatrując zażalenie na postanowienie Wojewoda utrzymał je w mocy podając, że Starosta nie jest uprawniony do wydania zaświadczenia o sfałszowaniu lub podrobieniu daty na przedmiotowym protokole.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. S. stwierdził w dalszym ciągu, że nie domaga się wydania zaświadczenia o sfałszowaniu protokołu, lecz wydania kserokopii pisma potwierdzającego datę sporządzenia protokołu z dnia [...].08.1973 r.
Podczas rozprawy w dniu 10.0L2007 r. R. S. podał Sądowi, że domaga się wydania kserokopii aktu własności ziemi znajdującego się na stronie 9 akt administracyjnych i kserokopii protokołu nr [...] w zakresie stron 1-4. Podał, że otrzymał kserokopię protokołu nr [...] w zakresie stron 5-8 oraz nie otrzymał wskazanej w poprzednim zdaniu kserokopii AWZ.
Mając na uwadze wskazany wyżej stan faktyczny sprawy Sąd uznał, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 KPA.
Obowiązkiem organów było w pierwszej kolejności wyjaśnić zakres żądania R. S. Trzeba podkreślić, że składane przez niego kolejne pisma nie określają w sposób jednoznaczny zakresu jego żądania. Wskazać jednak należy, że przez cały czas trwania postępowania skarżący nie domagał się wydawania mu jakiegokolwiek zaświadczenia. Wprost przeciwnie. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji podkreślił, że nie domaga się wydania zaświadczenia, lecz wydania mu kserokopii dokumentów. W takiej sytuacji obowiązkiem organów było wezwanie R. S. do wskazania w sposób jednoznaczny, wydania których dokumentów domaga się i rozpoznania tego wniosku w trybie art. 73 § 2 KPA. Wytknąć należy organom, że przecież taki sposób rozpoznania wniosku R. S. wskazał Wojewoda w piśmie z dnia [...].05.2006 r., Nr [...].
Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu I instancji Wojewoda nie odniósł się w żaden sposób do twierdzenia żalącego się, że nie żąda on wydawania zaświadczenia. Fakt taki stanowi o naruszeniu przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 KPA.
Odnosząc się do stwierdzenia organu złożonego do protokołu rozprawy w dniu 10.01.2007 r., że protokół nr [...] liczy sobie tylko 4 strony, które otrzymał skarżący stwierdzić należy, że R. S. najprawdopodobniej otrzymał przedmiotowy protokół w całości, jednak w sposób ewidentny ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu wynika, że widnieją na nim numery stron od 5 do 8, dlatego Sąd nie dysponując aktami sprawy w której przedmiotowy protokół znajduje się nie potrafi ustosunkować się do żądania R. S. w zakresie żądania stron 1-4.
Rozpoznając ponownie sprawę organy po sprecyzowaniu w sposób jednoznaczny przez R. S. zakresu jego żądania rozpoznają je w trybie przepisu art. 73 § 2 KPA.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło