II SA/Sz 1198/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Dyrektor [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 ust. 1,2,3,4, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) uchylił decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...]. przyznającą P. Ż. świadczenie pielęgnacyjne na córkę N. Ż. , na okres zasiłkowy od dnia [...]r. do dnia [...]r. Organ I instancji wyjaśnił, iż uzyskał informację, że córka P. Ż. od dnia [...]r. rozpoczęła naukę w klasie [...] Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] i przebywa w internacie działającym przy tej placówce od poniedziałku do piątku. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w oparciu o treść art. 17 ust.5 pkt 2 lit."b" ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Organ I instancji stwierdził, iż internat ośrodka szkolno-wychowawczego wyczerpuje znamiona placówki określonej w cytowanym wyżej artykule, który zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i nie ma znaczenia ile dni w tygodniu dziecko w placówce faktycznie przebywa. P. Ż. odwołała się od powyższej decyzji, uzasadniając, iż jest ona dla niej bardzo krzywdząca. Strona uważa, iż stan faktyczny sprawy jest odmienny od ustalonego przez organ, a w szczególności, iż Ośrodek obejmuje dziecko całodobową opieką tylko 3 dni w tygodniu (wtorek środa, czwartek) i tylko częściowo w poniedziałek i piątek. Ponadto w ciągu roku szkolnego jest wiele przerw i córka zabierana jest przez wnioskodawczynię do domu. Odwołująca podkreśla, iż ponosi zarówno koszty utrzymania dziecka w szkole, jaki i w domu, a konieczność opieki nad dzieckiem nie pozwala Jej na podjęcie pracy. Strona zwróciła również uwagę na trudną sytuację materialną rodziny, gdzie jedynym źródłem utrzymania jest pensja męża w kwocie [...] zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania P. Ż, decyzją dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ust 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem nie przysługują, jeżeli osobą wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W ocenie organu z akt sprawy wynika, że dziecko odwołującej przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organ podkreślił jednocześnie, iż nie ma znaczenia ile dni faktycznie dziecko w takiej placówce przebywa, istotne jest, że ma możliwość przebywania w niej przez co najmniej 5 dni w tygodniu. P. Ż. wniosła za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty, stanowiące uprzednio treść odwołania od decyzji I instancji. Skarżąca twierdzi, że w postępowaniu przed organem, wykazała, że jej dziecko nie jest objęte 5-dniową całodobową opieką przez Placówkę Szkolno-Wychowawczą Dzieci [...]. Zdaniem strony wynika to z zaświadczenia wystawionego przez tę Placówkę. Skarżąca wskazała, również, że z uwagi na konieczność dowożenia i odwożenia dziecka do i z Ośrodka (w dni, w których dziecko nie przebywa w tym ośrodku przez pełną dobę), nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę P. Ż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b cytowanej wyżej ustawy, zgodnie z którym świadczenie nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu nie jest istotne ile dni dziecko przebywa w placówce lecz to, czy placówka zapewnia całodobową opiekę nad dzieckiem przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Powyższe oznacza również, ze bez znaczenia jest, czy osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki nie wykorzystuje w pełni możliwości pobytu dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, ponieważ zgodnie z powołanym wyżej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit b ustawy chodzi jedynie o zapewnienie dziecku możliwości opieki przez ten okres, (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lipca 2006r., sygn. akt II SA/Sz 444/06 i z dnia 2 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Sz 404/06). Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt, iż córka skarżącej P. Ż. przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zawierającego między innymi statut i regulamin Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] wynika w opinii Sądu, że Ośrodek zapewnia wychowankom całodobową opiekę w okresie nauki szkolnej, warunki do nauki i wychowania oraz możliwość realizacji celów rewalidacyjnych, a internat Ośrodka czynny jest przez cały rok szkolny. W tych okolicznościach organ prawidłowo uznał, iż Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w [...] spełnia przesłanki wynikające z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy, której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny, mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Wspomniany art. 32 ust. 1 jest przepisem szczególnym, o którym stanowi art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego i jest samodzielną podstawą do uchylenia decyzji Dyrektora [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Organ działał tu zdaniem Sądu w sferze uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały naruszone. Skoro dziecko skarżącej zostało umieszczone w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w [...] zapewniającym opiekę przez okres co najmniej 5 dni w tygodniu, to organ uchylając swoją decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Umieszczenie dziecka w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym zmieniło sytuację dochodową skarżącej, gdyż część kosztów utrzymania dziecka przejął wspomniany ośrodek. Zmiana sytuacji dochodowej może być zaś podstawą uchylenia decyzji w oparciu o wspomniany przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podziela opinię skarżącej o jej trudnej sytuacji materialnej, jednak ograniczone możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej wymuszają ha nich racjonalny podział środków oraz uwzględnienie przesłanek, których wystąpienie powoduje, że świadczenie nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.