I OSK 627/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II SA/Rz 731/06 w sprawie ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego o rozgraniczeniu nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], sygn. akt: SKO [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego o rozgraniczeniu nieruchomości. Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wójt Gminy N. umorzył wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie rozgraniczeniowe, albowiem strony postępowania zawarły ugody przed biegłym geodetą, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr [...]. Skarga na decyzję organu II instancji została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 marca 2004 r., sygn. akt: SA/Rz 2397/01. Pismem z dnia 2 maja 2003 r. F. T. skierował do Wójta Gminy N. podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...]. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wójt Gminy N. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia działki nr [...] położonej w miejscowości N. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr SKO [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji wskazując, że organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Decyzją z dnia [...], Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w K. z dnia [...], znak: SKO [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...], znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia działki. W wyniku wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r., sygn. akt: II SA/Rz 59/05 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w K. z dnia [...], Nr SKO [...]. W uzasadnieniu nakazał organowi dokonanie ponownej oceny prośby skarżącego o wznowienie postępowania i ewentualnego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a po przejściu do fazy rozpoznawczej – rozstrzygnięcia przy zastosowaniu reguł, zawartych w art.151 kpa. Decyzją z dnia [...]., Nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w K. z dnia [...], znak: SKO [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...], znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, położonych w N., w związku z zawarciem ugody. W ocenie organu podanie z dnia 2 maja 2003 r., nadane w Urzędzie Pocztowym S. I w dniu 4 maja 2003 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 upłynął bowiem w dniu 10 sierpnia 2001 r. Według organu wnioskodawca będąc uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego dowiedział się o wydanej decyzji w dniu 10 lipca 2001 r., kiedy to doręczono mu tę decyzję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], sygn. akt: SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że powołana przez wnioskującego decyzja SKO z dnia [...], doręczona została wnioskodawcy w dniu 21 września 2001 r. i nawet jeśli przyjąć, iż data ta wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania to i tak wniosek ten został złożony po terminie, jako, że został on nadany w Urzędzie Pocztowym S. I w dniu 4 maja 2003 r Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że nie podziela stanowiska skarżącego, iż zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przesądzone zostało w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2005 r., ponieważ w orzeczeniu tym wskazano jedynie, iż organ zobowiązany jest do ponownej oceny wniosku o wznowienie postępowania i po dokonaniu tej oceny ewentualnie zobowiązany jest do wznowienia postępowania. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, iż żądanie wznowienia wniesione zostało z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 kpa. Nadmienił też, że skarżący nie wskazał, by któryś z dowodów dopuszczonych przez organ orzekający w sprawie o rozgraniczenie był fałszywy. W ocenie Sądu I instancji sporządzenie nowego opracowania geodezyjnego nie stanowi wcale nowego dowodu w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przesłankę określoną we wspomnianym pkt.5 stanowią bowiem nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, które wyszły na jaw, a nie były znane organowi. A zatem jeśli powstanie tych okoliczności, czy dowodów nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji, to mogą one stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, ale nie są podstawą do wznowienia postępowania. Sąd I instancji wywiódł, iż na podstawę wznowienia, określoną w art.145§1pkt.4 kpa może powoływać się strona , która nie brała udziału w postępowaniu, tymczasem F. T. brał udział w każdym stadium postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zarzucając zaskarżanemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a w szczególności: 1. art 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. przewidującego uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie przez Sąd braku takiej podstawy ustalonej przez organy administracji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2005 r., Nr 78, poz. 682). 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez sąd stanu faktycznego ustalonego z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, 3. art. 135 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie przewidzianych ustawą środków mając na uwadze cały materiał dowodowy zgromadzony we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że organ administracyjny obowiązany jest ustalić w toku postępowania wyjaśniającego, czy nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania istnieje. Zdaniem skarżącego we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, nie wyjaśniono czy te nowe okoliczności występują, a skoncentrowano się na kwestii czy został zachowany termin określony w art. 148 kpa. Skarżący podniósł, że nie wyjaśniono zarzutów dotyczących zawiadomień stron, które brały udział w podpisaniu ugody, a także innych wskazanych w opinii naruszeń ustalenia stanu prawnego spornej granicy. Zdaniem skarżącego sąd I instancji w zaskarżanym wyroku przyjął za podstawę orzekania stan faktyczny ustalony przez organy administracji z naruszeniem w szczególności art. 7 w zw. z art. 145 i art 148 kpa. Organy w sprawie nie podjęły wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoncentrowały się tylko na naruszeniu terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania. Na podstawie zaś art. 77 § 1 oraz 80 kpa organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na tej podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie skarżącego naruszenie powyższych przepisów przez organy administracji miało wpływ na wynik postępowania sądowo-administracyjnego, ponieważ gdyby okoliczności stanowiące podstawę wznowienia zostały prawidłowo ustalone i uwzględnione to sąd i instancji na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. zapewne uchyliłby decyzję stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W pismach z dnia 25 kwietnia 2007 r., 12 lutego 2008r., a także w oświadczeniu złożonym na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U.Nr153poz.1270 ze zm), określanej dalej jako p.p.s.a. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183§1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutów naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności Sąd rozpoznał sprawę w granicach zarzutów, które jednak nie zasługiwały na uwzględnienie. W istocie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 145§1pkt.1lit.b) p.p.s.a. poprzez przyjęcie z naruszeniem art. 145§1pkt.5 i 148 kpa legalności ustaleń dokonanych przez organy administracji o braku podstaw do wznowienia. Przepis art.145§1pkt.1lit.b) p.p.s.a. stanowi bowiem podstawę do ingerencji sądu wojewódzkiego o ile stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia objętego kontrolą postępowania administracyjnego ( tu: postępowania zakończonego decyzją o odmowie wznowienia ). Tymczasem skarżący dopatrując się naruszenia cytowanych norm wskazywał jedynie na występowanie przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Skoro zatem zarzut ze skargi kasacyjnej wbrew wymogom art.145§1pkt.1lit.b) p.p.s.a nie dotyczył w istocie naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] brak zatem było podstaw do ingerencji Sądu I instancji w trybie wskazywanego przez skarżącego przepisu. Nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141§4 p.p.s.a. Powyższa norma stanowi o koniecznych elementach uzasadnienia wyroku. Tymczasem skarżący uzasadniając naruszenie nie wskazał w istocie wadliwości dotyczących uzasadnienia wyroku. Wywiódł zaś, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu poprzez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organ z naruszeniem art. 7, 77, 80 kpa. Zatem istota błędu Sądu w ocenie skarżącego polegała na przyjęciu błędnego stanu faktycznego, który w postępowaniu administracyjnym został ustalony z naruszeniem procedury. Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej, iż organy nie podjęły wszelkich kroków by dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w szczególności zaś występowanie wskazanych podstaw wznowienia, tylko skoncentrowały się na naruszeniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Tego rodzaju zarzut nie może być uznany za słuszny. Przedmiotem oceny legalności była bowiem jedynie decyzja odmawiająca wznowienia postępowania, wydana wobec niezachowania terminu, o którym mowa w art.148 §1kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie uznał, ze skarżący nie zachował terminu jednomiesięcznego , zakreślonego w tym przepisie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W istocie bowiem o wskazywanych w żądaniu podstawach wznowienia postępowania skarżący dowiedział się z chwilą wydania decyzji przez organ w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wtedy bowiem najpóźniej powziął wiadomość o wszystkich faktach będących podstawą rozstrzygnięcia, w tym o zawartych ugodach. Tymczasem podanie o wznowienie wniósł po upływie dwóch lat, licząc nawet od doręczenie decyzji organu II instancji. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art.148§1 kpa. Stąd też termin do wniesienia podania o wznowienie nie mógł być liczony od daty otrzymania przez skarżącego prywatnej opinii geodety A. K., w której wskazano na istniejące zdaniem sporządzającego opinię wadliwości postępowania rozgraniczeniowego. Złożenie żądania o wznowienie po ustaniu terminu stanowi zaś jedną z przesłanek, która musi skutkować odmową wznowienia postępowania w myśl art. 149§3kpa Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a., który to przepis daje uprawnienie Sądowi Wojewódzkiemu do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest konieczność usunięcia naruszeń prawa dokonanych w innych postępowaniach w granicach danej sprawy i ze względu na niemożność końcowego załatwienia danej sprawy, w której została wniesiona skarga do Sądu. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, a więc zastosowanie wskazanego art.135 tylko wtedy byłoby możliwe, gdyby do końcowego załatwienia tej sprawy istniała konieczność usunięcia naruszenia prawa w innych postępowaniach, nie zaskarżonych do Sądu. Taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie. Sąd I instancji mógł dokonać bowiem oceny legalności zaskarżonej decyzji o odmowie wznowienia postępowania i nie było potrzeby dokonywać oceny innych nie zaskarżonych w ustawowym trybie do Sądu postępowań. Z tych względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.