II SA/Gl 95/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu. W piśmie z dnia[...]r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. A. W. domagał się m.in. skontrolowania legalności budowy garaży przez jego sąsiada B. W., realizowanej wzdłuż granicy działek przy jego "obórce". Po przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania i dokonaniu w dniu [...]r. oględzin oraz wstrzymaniu postanowieniem z dnia [...]r. prowadzonych robót budowlanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) nakazał B. W. – właścicielowi nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...], doprowadzić zlokalizowany na tej nieruchomości niewykończony budynek gospodarczy o wymiarach [...] x [...]m do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem na jego budowę, zarejestrowanym w Starostwie Powiatowym w K. pod nr [...] w dniu [...]r., przez zmniejszenie jego wymiarów oraz doprowadzenie lokalizacji do stanu zgodnego z projektem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający stwierdził, że objęty postępowaniem parterowy budynek gospodarczy z dachem jednospadowym o wymiarach [...]m x [...]m został wybudowany niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem na jego budowę. Zgodnie z tym zgłoszeniem budynek miał być zlokalizowany w innym miejscu i jego powierzchnia miała wynosić [...]m2. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez B. W. odwołania została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...]. W orzeczeniu tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wykonanie decyzji organu I instancji prowadzi w praktyce do rozbiórki objętego postępowaniem obiektu. Wtedy zaś podstawę wydania nakazu rozbiórki powinien stanowić art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Co do zasady legalizacja obiektu jest zaś możliwa po wcześniejszym wydaniu decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 3 tego Prawa. Zdaniem organu II instancji należy też wyjaśnić czy aktualna lokalizacja budynku spełnia wymogi warunków technicznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych) nakazał B. W. dokonać rozbiórki spornego budynku gospodarczego zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków dokonanego zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu decyzji zaś stwierdził, że budynek ten jest dobudowany do budynku mieszkalnego sąsiada A. W., co narusza unormowanie § 12 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym budynki gospodarcze ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi nie mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego, albo dla którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę na sąsiedniej działce. W odwołaniu od tej decyzji B. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zaprzeczając aby objęty nakazem rozbiórki budynek przylegał do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. Jest on bowiem oddalony od tego budynku 12 m. Przylega zaś do betonowych przęseł ogrodzenia działek, o wysokości 2,5 m, wybudowanego przez sąsiada A. W.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że lokalizacja objętego postępowaniem budynku narusza treść § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Budynek ten jest bowiem usytuowany przy granicy posesji, przylegając na swojej długości do ogrodzenia z prefabrykowanych płyt betonowych. Nie przylega zatem całą długością ściany do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Z tego też względu nie istnieje możliwość jego legalizacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego B. W. wniósł o legalizację spornego budynku, który jego zdaniem przylega całą długością ściany do budynku gospodarczego A. W. usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki. Podał także, że rozebranie budynku narazi go na straty materialne zaś jego przestawienie w miejsce wskazane w zgłoszeniu pozbawi go dojazdu do dalszej części jego posesji. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Stwierdził, iż znajdujący się w aktach materiał fotograficzny wskazuje, że sporny budynek przylega do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej jedynie na odcinku około 0,7 m, zaś na odcinku około 6,6 m przylega do ogrodzenia z prefabrykowanych płyt betonowych. Uczestnik postępowania A. W. w pismach procesowych z dnia [...],[...]i z dnia [...]r. zaprzeczył aby obiekt nie mógł zostać zlokalizowany zgodnie ze zgłoszeniem i zgodnie z określonymi w tym zgłoszeniu wymiarami. Stwierdził, że był on budowany pomimo wstrzymania robót budowlanych oraz jest usytuowany 7-10 cm od ściany jego budynku. Na rozprawie sądowej w dniu 11 stycznia 2007 r. B. W. oświadczył, że sporny obiekt przylega do betonowego ogrodzenia, do którego przylega również z drugiej strony budynek gospodarczy kryty papą, także wykonany z przęseł betonowych, niewidoczny na znajdujących się w aktach fotografiach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie mogła albowiem wydana została zdaniem sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że z naruszeniem treści art. 7, art. 67 § 1 i § 2 pkt 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa nie ustalono zdaniem Sądu w dostateczny i przekonywujący sposób usytuowania spornego obiektu z punktu widzenia unormowań zawartych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tym względzie organy obu instancji powołały się na znajdującą się w aktach dokumentację fotograficzną, która zdaniem Sądu nie jest jednak wystarczająca. Nie obrazuje ona bowiem mającego znaczenie w sprawie odcinka terenu po stronie działki sąsiedniej tj. A. W.. Dokładne zagospodarowanie na tym odcinku obu działek powinno być zaznaczone i opisane na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r., którego to szkicu (pomimo powołania się na niego w tym protokole), w aktach brak (w szczególności nie wynika z akt o jaki szkic mogłoby chodzić). W przedmiotowym protokole nie opisano też zagospodarowania terenu po stronie działki sąsiedniej. Dodatkowe wątpliwości wprowadza w tym względzie treść dołączonego do akt administracyjnych przez skarżącego, planu zagospodarowania jego działki do projektu budynku mieszkalnego, z którego wynika, że na przedmiotowym odcinku usytuowane są po stronie działki A. W. budynki gospodarcze. W konsekwencji stanowisko organu odwoławczego, że objęty postępowaniem obiekt przylega jedynie do betonowego ogrodzenia budzi zasadnicze wątpliwości, zwłaszcza w sytuacji gdy zarówno w skardze jak i na rozprawie sądowej skarżący stwierdził, że do przedmiotowego ogrodzenia przylega budynek gospodarczy A. W.. Stwierdzenie takie zostało też zawarte w zalegającej w aktach administracyjnych notatce urzędowej z dnia [...]r. Z uwagi na omówione wyżej braki w materiale dowodowym, które zostaną uzupełnione w pierwszej kolejności przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym, kwestii tej Sąd nie był w stanie przesądzić. Ma ona zaś istotne znaczenie w sprawie z punktu widzenia ewentualnej możliwości dokonania legalizacji spornego obiektu budowlanego. W tym przedmiocie należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że nie zostało dotychczas w sprawie rozważone, czy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym (w zakresie w którym jest on bezsporny) mamy do czynienia z wybudowaniem obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na jego budowę, tj. z sytuacją o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też z wybudowaniem obiektu na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust.1 Prawa budowlanego (w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 tego Prawa). Ma to istotne znaczenie dla przesądzenia czy ewentualna legalizacja takiego obiektu może być dokonana w trybie art. 48 i 49, względnie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zastosowania w swoich orzeczeniach podstawy prawnej z art. 51 ust. 1 pkt 1 organy orzekające z naruszeniem treści art. 107 § 3 kpa w ogóle nie rozważyły i omówiły, gdy tymczasem przyjęcie tej podstawy budzi zdaniem Sądu zasadnicze wątpliwości. Należy bowiem zważyć, że skarżący zaczął budowę obiektu budowlanego (jednego a nie dwóch jak to wynikało z przyjętego zgłoszenia), usytuowanego nie tylko w innym miejscu, ale i o innych parametrach, o innej funkcji i z innym usytuowaniem wjazdu. Należało zatem rozważyć, czy mamy tu do czynienia z obiektem realizowanym z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia czy też z zupełnie innym obiektem budowlanym. W tym drugim przypadku należało odpowiedzieć zaś w pierwszej kolejności na pytanie czy w dacie rozpoczęcia jego budowy wymagał on pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia. W zależności od tego w sprawie miałaby zastosowanie procedura z art. 48 i 49, względnie z art. 49 b Prawa budowlanego. Wtedy też należałoby stosować treść § 12 warunków technicznych w brzmieniu wynikającym ze zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1156 – w zw. z § 2 tego rozporządzenia, jakkolwiek kwestia ta nie może mieć w niniejszej sprawie większego znaczenia – z uwagi na zbliżoną treść istotnych w tej sprawie uregulowań tego przepisu). Wtedy również należałoby ocenić lokalizację takiego obiektu z punktu widzenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W obu sytuacjach oceniając możliwość legalizacji obiektu z punktu widzenia obowiązujących warunków technicznych istotne byłoby zaś ustalenie zabudowy na działce sąsiedniej (o czym była wyżej mowa). Legalizacja tego obiektu byłaby bowiem możliwa jedynie gdyby przylegał on ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych do ściany budynku na działce sąsiedniej (istniejącego lub objętego pozwoleniem na budowę). Zdaniem Sądu chodzić może w takim przypadku jedynie o budynek na działce sąsiedniej istniejący legalnie. Gdyby zatem ustalono, że istotnie jak twierdzi skarżący, na działce A. W. usytuowany jest w tym miejscu budynek gospodarczy (niewidoczny na fotografiach), to należy ustalić czy istnieje on tam legalnie. Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wytyczne co do dalszego postępowania organu odwoławczego wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu. Ustali też ten organ czy istotnie jak to odnotowano w notatce służbowej z dnia [...]r. A. W. nie jest właścicielem sąsiedniej działki. Wówczas udział w postępowaniu należy zapewnić jego następcy prawnemu, jako stronie postępowania. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.