II SA/Kr 2612/03
WyrokWSA w Krakowie2007-01-12
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Anna Szkodzińska, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem przymuszającym, a nie karą, mającym na celu skłonienie zobowiązanego do określonego zachowania poprzez dolegliwość finansową. Okoliczność zastosowania kar w postępowaniu karnym nie wyłącza zastosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki budynku. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnianie jego sytuacji osobistej i majątkowej oraz fakt bycia karanym w postępowaniu karnym. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji, wskazując na niewłaściwe wyliczenie wysokości grzywny i potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Postanowieniem z [...] .2003r. nr [...] Egz. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powołując art. 80 ust.2 pkt 1; art. 83 ust.1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 1994r. nr 89, poz. 414) w związku z art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, 120 § 1, 121 §2, 122 i 64 "a" § 1 pkt 1 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991r. nr 36, poz.161) nałożył na zobowiązanego A.D. grzywnę w wysokości [...] złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości [...] złotych. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, iż zobowiązany nie wykonał obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, co obliguje organ do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji i zastosowania przewidzianego w ustawie środka w postaci grzywny. Za zastosowaniem grzywny w maksymalnym jej wymiarze przemawia zasada celowości, a tym celem jest doprowadzenie do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Zastosowana grzywna przymusi zobowiązanego do jego wykonania. Na skutek zażalenia A. D. od powołanego postanowienia i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 18.09.2003 roku nr [...] na podstawie art. 138 § 2 i 123 w związku z art. 144 k.p.a oraz w związku z art. 18 i 23 § 4 ustawy z 17.06.19966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Wedle organu odwołującego egzekucja w przedmiotowym postępowaniu dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a ściślej obowiązku przymusowej rozbiórki budynku-co wynika z ostatecznej decyzji wydanej przez organ l instancji. Powyższe ustalenia wyczerpują przesłanki z art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem organ pierwszej instancji stosując art. 121 § 2 wskazanej ustawy niewłaściwie wyliczył wysokości grzywny w celu przymuszenia. Wobec faktu, że zachodzą w związku z powyższym podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, a sprawa przekazana być musi do ponownego rozpatrzenia. Z postanowieniem tym nie zgodził się A.D. składając skargę do tutejszego Sądu i zarzucając, że z treści postanowienia wynika, iż odnosi się ono jedynie do wysokości nałożonej grzywny, a pomija istotę sprawy t.j. zasadność orzeczonej rozbiórki przez pryzmat sytuacji osobistej i majątkowej zobowiązanego. Wedle skarżącego organy nadzoru budowlanego nie przyjmują do wiadomości pism, w których wskazuje on podstawy , w oparciu o które prowadził rozbudowę, a nadto był już karany grzywną orzeczoną w postępowaniu sądowym nakazem karnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę- Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związany granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.). Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy oraz zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, a także przebieg postępowania przed organami administracji publicznej-zarzuty artykułowane w skardze uznać należy za bezzasadne. Sąd nie będąc związany skargą i orzekając w granicach sprawy nie dopatrzył się również żadnych innych, nie podniesionych w środku zaskarżenia uchybień, o jakich mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Pod pojęciem środków egzekucyjnych należy rozumieć zinstytucjonalizowane formy przymusu państwowego stosowanego według ściśle określonej procedury, a skierowane bezpośrednio na wykonanie obowiązku prawnego. Ich zastosowanie ma zatem doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Skuteczność środków egzekucyjnych jest jednym z podstawowych czynników przesądzających o efektywności administracji publicznej. Uregulowanie w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne są środkami zaspakajającymi, z wyjątkiem grzywny w celu przymuszenia, która jest środkiem przymuszającym. Grzywnę w celu przymusza nakłada się w przypadku, gdy ciążący na zobowiązanym, obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego, lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe lub niecelowe. Grzywna nie jest karą, lecz formą nacisku mającego na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Przez przymusową rozbiórkę budynku lub jego części- a zatem obowiązek określony względem skarżącego w tytule wykonawczym - rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z 7.07.1994 roku Prawo budowlane ( Dz. U. z 200or., nr 106, poz. 1126). Niewątpliwie więc grzywna w celu przymuszenia winna być nałożona w realiach niniejszej sprawy w oparciu o reguły określone a art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wedle treści art. 29 § 1 ustawy j. w. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, stąd zarzuty skarżącego dotyczące podstaw, w oparciu o które prowadził rozbudowę budynków nie mogą mieć w sprawie znaczenia. Także okoliczność, iż względem zobowiązanego zastosowane zostały kary w postępowaniu karnym za niewykonywanie obowiązku nie wyłącza zastosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( art. 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie to nie narusza zasady określonej w art. 134 § 2 tejże ustawy zważywszy na kasetoryjny charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło