III SA/Wa 3062/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec,, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Zakład [...]z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie uzgodnienia salda przysługującego dofinansowaniu za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące marzec/kwiecień 2005 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej PFRON, na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanej dalej k.p.a., zawiesił postępowanie prowadzone w stosunku do Zakładu [...], zwanego dalej Z., w sprawie uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące marzec - kwiecień 2005r. W uzasadnieniu wskazano, iż Z. wnioskiem z dnia 12 maja 2005 r. zwrócił się do PFRON o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres marzec- kwiecień 2005 r. W dniu [...] lipca 2005 r. Prezes PFRON wydał decyzję odmawiającą wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z powodu istnienia zaległości w wymagalnych zobowiązaniach wobec PFRON. W dniu 5 sierpnia 2005 r. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Minister Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i ustalono, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. PFRON wydał decyzję określającą wysokość zaległości będącej przedmiotem odmowy wypłaty dofinansowania za okres listopad – grudzień 2004 r. Na powyższą decyzję strona złożyła odwołanie. W ocenie organu wystąpiła zatem przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uprawniająca do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia drugiej instancji uzależniona jest kwestia posiadania przez Z. zaległości wobec PFRON. Pismem z dnia 14 listopada 2005 r. Z. złożył zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowaniu, podnosząc, iż Minister Polityki Społecznej uznał jej argumentację wydając decyzję z dnia [...] września 2005 r., a PFRON nie chce wypłacić jej dofinansowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia drugiej instancji uzależniona jest kwestia posiadania przez Z[...] zobowiązań wobec Funduszu. Kwestię ustalenia, czy Z. posiada zaległości, należy potraktować jako zagadnienie wstępne, od którego zależy możliwość udzielenia dofinansowania dla pracowników. Na powyższe postanowienie Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż zawieszenie postępowania jest niezasadne, gdyż nie posiada zaległości wobec PFRON. Podkreślił, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wyjątkowo przewlekle. W odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasową argumentację i wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów wymienionych w skardze. Na wstępie trzeba zauważyć, iż na podstawie art. 45 ust 1. pkt 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o Rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( DZ. U. Nr 123, poz. 776), przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez PFRON, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie art. 49 ww ustawy do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem art. 49a i 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) zwanej dalej Ordynacją podatkową z tym, że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z tym, że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. Od decyzji Prezesa Zarządu Funduszu dotyczących wpłat, o których mowa w ust. 1, pracodawcy przysługuje odwołanie do Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego i Prezes Zarządu Funduszu mogą wydawać decyzje, o których mowa w art. 48 lub art. 67 Ordynacji podatkowej. Należy zatem stwierdzić, iż w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zawieszenie postępowania, należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a organem właściwym do orzekania jest Prezes PFRON. Przepis artykułu 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 419). W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. Z akt sprawy wynika, iż ten sam organ był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia zaległości podatnika, jak i możliwości udzielenia dofinansowania dla pracowników podatnika. Nie zmienia tego okoliczność, iż decyzja co do ustalenia zaległości nie była prawomocna. Nie każda bowiem kwestia prejudycjalna skutkuje zawieszeniem postępowania, ale tylko kwestia zależna od rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Stąd też, gdy ten sam organ rozpatruje dwie związane ze sobą sprawy, nie może zawieszać postępowania. Najpierw organ powinien rozpatrzyć tę sprawę, od której jest uzależnione wydanie innej decyzji. Zawieszenie postępowania w sytuacji, rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do tego samego organu, stanowi istotne naruszenie prawa procesowego, mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - stosownie do art. 100 § 1 k.p.a. - powinno zawierać rozstrzygnięcie o wystąpieniu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwanie strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Artykuł 100 § 1 k.p.a. ma zastosowanie zawsze, gdy w sprawie występuje zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz, gdy następuje zawieszenie postępowania w związku z koniecznością jego rozstrzygnięcia. Postanowienie o zawieszeniu postępowania powinno zatem zawierać rozstrzygnięcie co do tego, kto wystąpi o rozstrzygnięcie występującego w sprawie zagadnienia wstępnego - sam organ, o czym orzeknie w tym postanowieniu, czy strona, którą ten organ zobowiąże do tego. Oznacza to, że określone w art. 100 § 1 k.p.a. obowiązki są elementem koniecznym postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodów określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Niedopełnienie tego obowiązku w niniejszej sprawie stanowi także istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.