IV SA/Wa 2330/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją w sprawie ustania ubezpieczenia społecznego rolników postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 36 i art. 3 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.) stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego od dnia 1 stycznia 1998 roku oraz ubezpieczenia emerytalno - rentowego od dnia 1 stycznia 1998 roku w stosunku do M. M. Pismem z dnia 30 czerwca 2006 roku M. M. wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2002 roku, Nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez M. M. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 roku. Nadto Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pouczył M. M., iż przysługuje jej prawo do wniesienia skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 3 października 2004 roku M. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2006 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga M. M. podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaje decyzje w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 roku wydana została na podstawie tego właśnie przepisu. Z art. 36 ust.3 wymienionej wyżej ustawy wynika, że od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, ze odwołanie wnoszone jest do sądu powszechnego. Zdaniem Sądu ten tryb odwoławczy dotyczy także decyzji wydanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w postępowaniach nadzwyczajnych przewidzianych w kpa w sprawach określonych w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną na podstawie art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Od decyzji tej przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania do sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu nie można przyjąć poglądu, że decyzje wydawane w trybie zwykłym podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego zaś decyzje wydawane w postępowaniach nadzwyczajnych podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mogłoby to prowadzić do oceny rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników przez różne sądy w zależności od tego czy zapadło ono w postępowaniu zwykłym czy też nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie zapadła w postępowaniu wznowieniowym decyzja o charakterze formalnym, to jest decyzja o odmowie wznowienia postępowania. W postępowaniu takim mogą jednak zapadać także decyzje merytoryczne. Jeśli organ administracji ustali, iż zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, wówczas może wydać rozstrzygnięcie w postaci odmowy uchylenia pierwotnej decyzji, rozstrzygniecie w postaci uchylenia pierwotnej decyzji i wydania nowej decyzji oraz rozstrzygnięcie w postaci stwierdzenia, iż pierwotna decyzja wydana została niezgodnie z prawem, ale z uwagi napływ czasu jaki nastąpił od jej wydania nie może być uchylona. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego mógłby wydać w postępowaniu wznowieniowym decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji i wydaniu nowej decyzji stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego z określeniem np. innego terminu od którego ustanie ubezpieczania nastąpiło. Podstawą prawną jej wydania byłby przepis art. 36 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Decyzja stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego wydana w postępowaniu zwykłym też będzie miała tę samą podstawę prawną. Nie ma też zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż wydane w postępowaniu nadzwyczajnym rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, dotyczące decyzji o których mowa w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 wymienionej wyżej ustawy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego zaś rozstrzygnięcia merytoryczne do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie formalne również odnosi się do decyzji wydawanych w oparciu o przytoczoną wyżej podstawę prawną. Tym samym są to rozstrzygnięcia wydawane w sprawach wymienionych w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9, a w konsekwencji odwołania od tych rozstrzygnięć winny być kierowane do sądu powszechnego. Błędne pouczenie strony postępowania o możliwości zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego nie powoduje powstania prawa do wniesienia takiej skargi. Prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikać może bowiem wyłącznie z przepisów prawa. Błędne pouczenie co do środka zaskarżenia może natomiast być podstawą do przywrócenia, na wniosek strony, terminu do wniesienia odwołania do sądu powszechnego. W tym miejscu stwierdzić należy, iż prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego przysługiwało skarżącej od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2006 roku. Brak było, zdaniem Sądu, podstaw do rozpoznawania przez Prezesa wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wynikło to jednak również z błędnego pouczenia strony o środkach odwoławczych. Rozpoznawanie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 roku rażąco naruszało art. 36 ust. 3 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie Sądu Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego winien z urzędu podjąć działania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to jest decyzji z dnia [...] października 2006 roku. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.