II SA/Lu 967/06
WyrokWSA w Lublinie2007-01-16
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Joanna Cylc-Malec, Maciej Kierek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma podstawę prawną do nakazania zwrotu zasiłku okresowego, jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek potrącić tę kwotę z przyznanej renty?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma podstawy prawnej do nakazania zwrotu zasiłku okresowego od świadczeniobiorcy, gdy przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 99) nakładają na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek potrącenia tej kwoty z przyznanej renty i przekazania jej na rachunek ośrodka pomocy społecznej. W takiej sytuacji postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie zwrotu jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, która nakazywała A. V. zwrot zasiłku okresowego w kwocie 900 zł wypłaconego w okresie styczeń-marzec 2006 r. i umorzyło postępowanie. Kolegium uznało, że ZUS powinien samodzielnie potrącić tę kwotę z przyznanej skarżącej renty inwalidzkiej, zgodnie z art. 99 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz niesprawiedliwość przepisów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. V. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie żądania zwrotu wypłaconego zasiłku okresowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 i 105kpa oraz art. 99 i 106ust.5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. V. uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia [...] w L , na podstawie której organ nakazał jej zwrot kwoty 900zł stanowiącej wypłacony w miesiącach od stycznia do marca 2006r. zasiłek okresowy, a jednocześnie wystąpił do ZUS o zwrot tej kwoty i umorzyło postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium ustaliło, że skarżąca za okres od stycznia do marca 2006r. pobierała zasiłek okresowy w wysokości 300zł miesięcznie, a następnie na podstawie decyzji ZUS pobierała również rentę inwalidzką z wyrównaniem za ten sam okres tj. od 1 stycznia do 31 marca 2006r.
Powołując się na art. 99 ustawy o pomocy społecznej Kolegium stwierdziło, że na podstawie tego przepisu ZUS samodzielnie potrąci z przyznanego skarżącej świadczenia rentowego kwotę 900zł wypłaconą jej przez organ pomocy społecznej i kwotę tę przekaże na rachunek bankowy Ośrodka. Zdaniem Kolegium w tej sytuacji organ I instancji nie miał podstawy prawnej do nakazania skarżącej zwrotu należnej kwoty, a jedynie powinien był poprzestać na poinformowaniu ZUS o przyznaniu i wypłaceniu jej zasiłku okresowego /co też uczynił w pkt.2 decyzji/.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. V . domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego.
Skarżąca kwestionując rozstrzygnięcie podniosła, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a "zabranie" przez ZUS części pieniędzy jeszcze bardziej pogorszyło tę sytuację. Jej zdaniem obowiązujące przepisy są niesprawiedliwe i nie chronią ludzi starszych, ciężko chorych i samotnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że nie odstąpił od żądania zwrotu, ponieważ skarżąca nie złożyła o to wymaganego na podstawie art. 104ust.4 ustawy o pomocy społecznej wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd rozumie ciężką sytuację życiową skarżącej, jednak jego kompetencje ograniczają się - zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) –do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
Zdaniem Sądu stanowisko prawne Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowe.
W stanie sprawy bezprzedmiotowym jest żądanie zwrotu zasiłku okresowego od skarżącej.
Po pierwsze decyzja ustalała określony termin i materialne uprawnienie do zwrotu wygasło, a po drugie brak jest podstaw do żądania zwrotu w sytuacji regulowanej przepisem art. 99 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.)
Przepis ten wprowadził bowiem zasadę potrącalności, zobowiązując Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę do wypłaty tego świadczenia pomniejszonego o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten sam okres zasiłków stałych lub okresowych i przekazania tych kwot na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej.
Ten obowiązek wynika z mocy ustawy, a więc brak jest podstaw prawnych do zobowiązywania do tego ZUS-u i skarżącej w formie decyzji.
W związku z powyższym tego typu decyzja winna być wyeliminowana z obrotu prawnego i to prawidłowo uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Odrębnie należy podnieść, że skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu w trybie art. 104 ust.4 cyt. ustawy o pomocy społecznej.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło