II SA/Rz 420/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-01-16

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Ryszard Bryk, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, jeśli jego kierowca nie posiadał wymaganego dokumentu podczas kontroli, mimo że dokument ten został później przedstawiony w formie kserokopii i istniały wątpliwości co do jego prawidłowego wypełnienia oraz okoliczności kontroli?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za brak wymaganego dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, nawet jeśli dokument ten został przedstawiony później w formie kserokopii. Kluczowe jest posiadanie dokumentu przy sobie i okazanie go na żądanie organu kontroli w momencie kontroli. Oświadczenie kierowcy o braku dokumentu w protokole kontroli, podpisane bez zastrzeżeń, jest wiążące. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, a naruszenie tego obowiązku podlega karze pieniężnej zgodnie z art. 92 ust. 1 tej ustawy.
Stan faktyczny
Wójt Placówki Straży Granicznej nałożył na przedsiębiorcę D. D. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie obowiązku posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca przedsiębiorcy podczas kontroli nie okazał wymaganego dokumentu, co zostało potwierdzone w protokole kontroli podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń. Przedsiębiorca w odwołaniu podniósł, że kierowca posiadał kartę opłaty, lecz była ona błędnie wypełniona, a ponadto kwestionował swoją odpowiedzialność za działania pracownika oraz okoliczności przeprowadzenia kontroli. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez opłaty po drogach krajowych skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej po rozpatrzeniu odwołania D. D. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000,00 zł, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z akt administracyjnych Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył na przedsiębiorcę D. D. właściciela firmy Usługi [...] z siedzibą w I. karę pieniężną przewidzianą w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. Nr 204 poz. 2088/ w kwocie 3 tys. zł z powodu naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust. 1 cyt. ustawy. Jak ustalono w protokole kontroli nr [...] z 11 grudnia 2005 r., której poddano kierowcę M. K. oraz pojazd przedsiębiorcy D. D. marki SCANIA nr rej. [...] wraz z przyczepą, kierowca przedsiębiorcy wykonywał transport drogowy bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty na przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od decyzji podniesiono, iż kierowca w trakcie przeprowadzania kontroli pojazdu posiadał dowód uiszczenia opłaty na przejazd po drogach krajowych w postaci karty opłaty drogowej błędnie wypełnionej i dlatego nie przedstawił dokumentu do kontroli. Poza tym właściciel firmy nie może ponosić odpowiedzialności na działania swojego pracownika. Po jego rozpoznaniu organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W trakcie kontroli kierowca oświadczył, że nie ma zastrzeżeń co do sposobu kontroli, a sporządzony protokół kontroli osobiście podpisał. Ustawa z dnia 6.IX.2001 r., o transporcie drogowym w art. 42 – nakłada na podmiotowy wykonujące na terenie RP przewóz drogowy obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych szczegółowo określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 14.XII.2001 r. Zgodnie z art. 87 ust. 1 cyt. ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu stosowne dokumenty m.in. kartę opłaty drogowej. Zaś przedsiębiorca zgodnie z treścią art. 87 ust. 3 jest odpowiedzialny na wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Kontrolowany w przedmiotowej sprawie – kierowca nie przedstawił do kontroli wymaganej karty opłaty drogowej, a do protokołu kontroli, który podpisał oświadczył iż stosownej karty nie posiada, a opłata za przejazd nie została uiszczona. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przedsiębiorca D. D. przesłał kopię karty drogowej seria i nr [...], którą rzekomo kierowca miał w pojeździe lecz do jej posiadania się nie przyznał ponieważ obawiał się konsekwencji związanych z jej błędnym wypełnieniem tj. w polach "ważna od" wpisano 9.20.2005 godz. 11 lub 14 /wpis niewyraźny/ zaś "ważna do" wpisano – 10.12.2005 godz. 2459, a powinno być 2359 lub 24. Zdaniem organu przedstawiona kserokopia wpłaty nie może stanowić dowodu w sprawie i nie może skutkować zmianą rozstrzygnięcia organu. Kierowca w chwili kontroli winien posiadać w pojeździe kartę opłaty i na żądanie organu ją okazywać. Bez znaczenia jest również argument strony, iż kierowca długo oczekiwał na przekroczenie granicy. Decyzją tą zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi D. D. naprowadził, iż w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszono art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. oraz art. 42 Konstytucji RP, poprzez nałożenie kary na przedsiębiorcę gdy faktycznie uchybienie popełnił kierowca. Poza tym organ w uzasadnieniu nie napisał dlaczego nie może być dowodem w sprawie nadesłany przez niego dowód uiszczenia opłaty drogowej. Organ pominął również fakt, iż kontrola została przeprowadzona w momencie gdy kierujący oczekiwał na przejściu granicznym a nie poruszał się po drogach krajowych. Poza tym nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania w charakterze św. A. O. na okoliczność, iż czas oczekiwania na przejściu granicznym był dłuższy niż pisze organ w swym uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż argumentację swojego rozstrzygnięcia zawarł w zaskarżonej decyzji, zaś skarga nie zawiera nowych elementów, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że w dniu 11 grudnia 2005 r. o godz. 1415 podczas kontroli dokumentów uprawniających do wykonywania transportu drogowego na drogach krajowych, kierowca skarżącego przedsiębiorcy M. K. kierujący pojazdem m-ki SCANIA nr rej. [...] oświadczył "stosownej karty opłaty za przejazd po grogach krajowych nie posiadam". Taka informacja została wpisana do protokołu kontroli, który bez zastrzeżeń podpisał kierowca. Do odwołania od decyzji organu I instancji D. D. dołączył kserokopię dobowej karty opłaty drogowej wystawionej na pojazd m-ki SCANIA nr rej. [...] z wpisami w rubryce ważna od "dzień 09, miesiąc 20, rok 2005, godzina 11 /lub 14 – wpis poprawiony/, zaś ważna do odpowiednio "10, 12, 2005, 2459". Wg zapisów w raportach postój kierowców przekraczających w tym dniu granicę trwał od 3 do 4 godzin. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 180, poz. 1497/, która weszła w życie z dniem 21 października 2005 r. oraz art. 92 zmienionej od dnia 21 grudnia 2005 r. Kontrolę przeprowadzono w dniu 11 grudnia 2005 r. zatem w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy zastosowanie ma ustawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych – przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Definicję pojęć zawartych w ustawie zawiera przepis art. 4 ustawy będący tzw. słowniczkiem. Przewóz drogowy – transport drogowy – art. 4 pkt 6a, zaś transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju – art. 4 pkt 1. Skarżący D. D. jest przedsiębiorcą i właścicielem firmy Usługi [...] z siedzibą w I. Kierowcą pojazdu poddanego kontroli był jego pracownik M. K. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) kartę opłaty drogowej – art. 87 ust. 1 ustawy. Do kontroli zaś dokumentów, o których mowa w art. 87 (...) uprawnieni są funkcjonariusze straży granicznej – art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy. Bezspornym jest, że skarżący D. D. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, a więc jest podmiotem wykonującym na terenie RP transport drogowy w rozumieniu ustawy. Zatem obowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd samochodem po drogach krajowych. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, zaś kontrolowany może wnieść do niego zastrzeżenia – art. 74 ustawy. W załączonym do akt protokole kontroli przeprowadzonej przez uprawniony organ widnieje zapis "stosownej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych nie posiadam". Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. "Kto wykonuje przewóz drogowy naruszając obowiązki wynikające z ustawy (...) podlega karze pieniężnej – art. 92 ust. 1 ustawy. Ponadto wykaz naruszeń obowiązków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy – art. 91 ust. 4 zaś wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze 3.000 zł. Nadesłana przez skarżącego dobowa karta opłaty drogowej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organów obu instancji. Wystawiona została w dniu 9 prawdopodobnie grudnia 2005 r. przyjmujemy, że od godziny 14 i była ważna do 10 grudnia godzina 1400. Nawet uwzględniając, że kierowca oczekiwał przed przekroczeniem granicy, na pewno czas oczekiwania nie trwał dobę. Stosowne zapiski mówią o oczekiwaniu 3 – 4 godzin. Zatem decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego. Podniesiona w skardze okoliczność, iż kara winna być nałożona na kierowcę bo to na nim ciąży taki obowiązek nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych ustawodawca nakłada na podmioty wykonujące przejazd po drogach krajowych. Przepis art. 92a, dodany ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy obowiązujący od 21 grudnia 2005 r. stanowi "w przypadku gdy podczas kontroli stwierdzone zostaną naruszenia (...) obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 87 kierowca podlega karze grzywny, na zasadach określonych w kodeksie postępowania w sprawie o wykroczenia. Zaś wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy – art. 92a ust. 1 pkt 1 ust. 2 i 3. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło