II SA/Lu 833/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...]; II. przyznaje [...] G. C. wynagrodzenie w kwocie 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote, w tym 22% VAT w wysokości 52, 80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – płatne ze środków Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie); III. nakazuje ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 11 ust. 2, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1-2 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. Nr [...] - działającego z upoważnienia Wójta Gminy - odmawiającą jej przyznania zasiłku celowego na remont dachu. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że wniosek strony o przyznanie zasiłku celowego (w kwocie 960 zł) na remont dachu nie mógł być pozytywnie rozpatrzony z uwagi na brak niezbędnej współpracy wnioskodawczyni z organem I instancji, który określił warunki przyznania pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel. W myśl art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z kolei brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym może – w świetle art. 11 ust. 2 ustawy stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W skardze do Sądu T. W. zarzuca, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej wnioskowane świadczenie powinno być jej przyznane. Podnosi również, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie zostały wydane postanowienia o wyłączeniu pracowników orzekających organów – p. S. i p. L.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie ,bowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów procesowych Kodeksu postępowania administracyjnego normujących instytucję wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 czerwca 2006 r. skarżąca T. W. złożyła wniosek o wyłączenie pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej od załatwienia podania o przyznanie jej świadczenia na remont dachu (k.80 akt adm.). W art. 24 § 1 pkt 1-7 Kodeks postępowania administracyjnego wymienia okoliczności skutkujące wyłączeniem pracownika organu administracji publicznej od udziału w toczącym się postępowaniu. Katalog tych okoliczności nie jest wyczerpujący o czym świadczy treść art. 24 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. W świetle powołanych przepisów Kierownik OPS zobowiązany był zbadać i wyjaśnić czy zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie pracownika i w zależności od poczynionych ustaleń wydać postanowienie rozstrzygające w przedmiocie złożonego przez skarżącą wniosku. Stosownie do art. 123 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje postanowienia dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. Wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 24 § 3 kpa następuje w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. W wyroku z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie sygn. P 8/03 (OTKA 2005/3/20) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że instytucja wyłączenia pracownika odgrywa w procedurze istotną rolę i służy przede wszystkim zapewnieniu obiektywizmu postępowania. W rozpoznawanej sprawie wobec złożonego wniosku skarżącej zaniechanie wymaganego trybu postępowania związanego z rozpatrzeniem wniosku stanowi uchybienie procesowe organu I instancji, który przemilczał wniosek i wydaną w dniu [...] decyzją odmówił przyznania zasiłku na remont dachu. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem wniosek dotyczył wyłączenia pracownika rozpatrującego podanie o przyznanie zasiłku. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego akceptujące decyzję organu I instancji naruszało treść przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Powołany przepis upoważnia organ odwoławczy do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia zgodnego z wymogami przepisów prawa. W tym stanie rzeczy zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja wydana z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na remont dachu, podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika skarżącej uzasadniał przepis art. 250 cyt. ustawy. Kosztami postępowania (w wysokości przyznanego wynagrodzenia) obciążono Kolegium na mocy art. 199 tejże ustawy. Ubocznie należy zaznaczyć, że wniosek o wyłączenie p. S. z udziału w postępowaniu administracyjnym miał marginalne znaczenie bowiem w składzie orzekającym Kolegium, który wydał skarżoną decyzję, p. S. nie brał udziału. kg.