I SA/Wa 1688/04
WyrokWSA w Warszawie2005-11-07
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nabyła roszczenia odszkodowawcze od byłych właścicieli gruntów zajętych pod drogi publiczne w drodze cesji, jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne są wyłącznie właściciele nieruchomości. Inne podmioty, w tym następcy prawni właścicieli czy podmioty, na rzecz których dokonano cesji roszczeń, nie są uprawnione do zgłoszenia takiego żądania. W związku z tym, spółka nieposiadająca praw do własności przedmiotowych działek, a jedynie nabywająca roszczenia w drodze cesji, nie mogła skutecznie domagać się odszkodowania, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania i jego umorzeniem.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną, powołując się na umowy cesji praw odszkodowawczych zawarte z byłymi właścicielami. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie jest właścicielem gruntów i nie przysługuje jej prawo do odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 73 ust. 4 ustawy reformującej administrację, argumentując, że umowa cesji jest wystarczająca do nabycia prawa do odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
I SA/Wa 1688/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną, oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzją nr [...] Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. orzeczono na podstawie art. 105 § 1 kpa o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek [...] Sp. z o.o. z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za działki ewid. nr [...], [...], [...], [...] i [...], położone w P., zajęte pod drogę publiczną – gminną, to jest ul. [...].
Wymienione rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji uzasadnił tym, iż stosownie do art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133,
poz. 872) odszkodowanie za grunty przejęte pod drogę publiczną, na mocy przepisów tej ustawy, ma być ustalane i wypłacane na wniosek właścicieli złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., zaś występująca w tej sprawie [...] Sp. z o.o. nie posiada praw do własności wyżej wymienionych gruntów, a więc i do uzyskania odszkodowania.
W wyniku rozpatrzenie odwołania organ drugiej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż stosownie do art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi publiczne na mocy przepisów tej ustawy ustalane są i wypłacane na wnioski właścicieli zgłaszane w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Przepisy tej ustawy nie przewidują ustalenia odszkodowań na wnioski osób, które nie były właścicielami tych gruntów.
Odwołująca się [...] Sp. z o.o. powołuje się na zawarte z osobami fizycznymi umowy dotyczące nabycia praw do roszczeń odszkodowawczych, lecz nie legitymuje się posiadaniem praw do własności przedmiotowych działek. A więc zgłoszone przez nią żądanie o ustalenie i wypłacenie na jej rzecz odszkodowania, w świetle obowiązujących przepisów cytowanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest prawnie nieskuteczne, co powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania, które podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
W skardze na decyzję Wojewody [...][...] Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Decyzji skarżący zarzucił obrazę art. 105
§ 1 kpa poprzez błędne zastosowanie i obrazę art. 73 ust. 4 ustawy z dnia
13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącego, skoro powołana wyżej ustawa nie zawiera zakazu przelewu odszkodowania, to nic nie stoi na przeszkodzie dokonaniu cesji. Zatem umowa cesji odszkodowania jest wystarczającym potwierdzeniem, iż w niniejszej sprawie odszkodowanie za grunt należne będzie skarżącej Spółce, która zawarła umowy cesji odszkodowania z byłymi właścicielami tych gruntów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Ustawodawca stanowiąc prawo podmiotowe, ma swobodę w jego kształtowaniu. Do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądań o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne w trybie art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), jak wynika to z ust. 4 art. 73 powołanej ustawy, ustawodawca zaliczył właścicieli nieruchomości. Tak więc ustawodawca ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie tylko do właścicieli nieruchomości, przy czym nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o właścicieli nieruchomości, którzy utracili własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, a nie gminę lub Skarb Państwa, które nabyły własność tych gruntów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Wynika to z istoty odszkodowania, które ma służyć temu, kto poniósł szkodę, a nie temu kto zyskał. Gdyby wolą ustawodawcy było rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie, to znalazłoby to odzwierciedlenie w treści przepisu poprzez przyznanie tego prawa również następcą prawnym właściciela.
Z treści więc przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wynika, że inne podmioty, poza właścicielami, nie mogą zrealizować tego żądania. Jeżeli więc doszło do zbycia roszczenia o odszkodowanie lub przeniesienie (cesji) na inną osobę, to taka czynność jest prawnie bezskuteczna.
Skoro, w rozpatrywanej sprawie, z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiła [...] Sp. z o.o. powołując się na nabycie roszczeń o odszkodowanie w drodze cesji od właścicieli gruntów zajętych pod drogę publiczną, które to grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Miasta P., co potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...], to prawidłowo organy obu instancji uznały, że Spółka ta nie jest uprawniona do wystąpienia z takim wnioskiem, a takie ustalenie, skutkuje umorzeniem postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło