I SA/Go 137/06

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-02-20

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Stefan Kowalczyk, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest prawidłowe, jeśli doręczenie decyzji nastąpiło w trybie zastępczym, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Doręczenie decyzji w trybie zastępczym, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, wywołuje skutek prawny doręczenia, który nie może być obalony w postępowaniu odwoławczym, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Brak takiego wniosku oznacza, że strona nie wykazała, iż pismo nie dotarło do niej z przyczyn od niej niezależnych, a tym samym nie mogła skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł. Decyzja została wysłana na adres do korespondencji podatnika, a po nieodebraniu została pozostawiona w placówce pocztowej i dwukrotnie awizowana. Podatnik odebrał decyzję osobiście po upływie terminu do wniesienia odwołania i nadał je z uchybieniem terminu. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia, wskazując na nieobecność swojej byłej żony w miejscu doręczenia i wysłanie pisma na niewłaściwy adres.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Krzysztof Garbacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi H.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oddala skargę. I SA/Go 137/06 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2005r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie podatnika H.C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów wniesione zostało z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzję dotyczącą ustalenia podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu wysłał 29 marca 2005r. na podany przez skarżącego, w piśmie z 7 października 2004r., adres do korespondencji. Adres ten figurował również w dziale ewidencji i identyfikacji podatników Urzędu Skarbowego. Z uwagi na to, że adresata nie zastano w miejscu zamieszkania, co wynikało ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w skrzynce pocztowej adresata, dwukrotnie zawiadamiając o rym podatnika w dniach 14 i 22 marca 2005r. W dniu 5 września 2005r. H.C. zgłosił się do Urzędu Skarbowego i osobiście odebrał decyzję, a dnia 19 września 2005r. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od w/w decyzji. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że na podstawie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa za prawidłowe zastępcze doręczenie decyzji podatnikowi z dniem 29 marca 2005r. i w związku z tym zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej dla uznania, iż wniesienie odwołania nastąpiło z przekroczeniem terminu dla dokonania tej czynności bez wpływu pozostaje to, że strona odwołała się dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji w dniu 5 września 2005r. w Urzędzie Skarbowym. Wyraził też pogląd, że przepisy Ordynacji podatkowej wykluczają możliwość ustalenia dwóch różnych dat doręczenia. Zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń decydujące znaczenie ma sam fakt doręczenia decyzji natomiast nie jest istotne z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że jego była żona M.C. zamieszkująca pod adresem na który wysłano decyzję nie potwierdziła faktu doręczenia decyzji w dniach 14 i 22 marca 2005r. Wyraził też zdziwienie, że decyzja nie została wysłana na znany Urzędowi Skarbowemu adres, pod którym zamieszkuje jego obecna małżonka, a została wysłana do spółki A, skąd skarżący odszedł w 2003r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył argumentację faktyczną i prawną zawartą uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w konkluzji wniósł o oddalenie skargi. Zaprzeczył też by były dokonywane jakiekolwiek doręczenia na adres. Dodatkowo wyraził pogląd, że przewidziana w artykule 150 Ordynacji podatkowej zastępcza forma doręczania pism rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi i domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych, przy czym badanie tych przesłanek następuje w odrębnym postępowaniu, dla którego wszczęcia niezbędnym jest wniosek podatnika o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności przewidziany w art. 162 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie mogły wywrzeć żadnych skutków te zarzuty skargi, które zgłoszone zostały po raz pierwszy w skardze, a zmierzające do obalenia domniemania prawidłowego doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nie zasadna bowiem zaskarżonym postanowieniem nie naruszono przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie jak również nie stwierdza się naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd nie stwierdził również by postanowienie organu II instancji dotknięte było wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 223 § 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.), odwołanie od decyzji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Stosownie zaś do art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, przy czym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej zaś adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w urzędzie pocztowym. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w urzędzie pocztowym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo skontrolował i ocenił skutki dokonanego doręczenia wyjąwszy jedynie pomyłkę w przyjęciu jako dzień doręczenia 29 marca 2005r. zamiast 28 marca 2005r. jednakże jest to pomyłka na korzyść strony i nie ma wpływu na poprawność rozstrzygnięcia. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Przytoczona wyżej regulacja prawna ma na celu zapewnienie skuteczności czynności doręczenia pisma w przypadku, gdy adresat świadomie utrudnia jej dokonanie, co należy uznać za jedną z form uchylania się od opodatkowania przy wykorzystywaniu przyznanych podatnikowi uprawnień i gwarancji wynikających z przepisów o doręczeniach. Jest to fikcja prawna doręczenia i nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Skarżący mógłby co najwyżej wykazywać, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany, albo został wadliwie zastosowany. Zgodzić się przy tym należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż mógłby to uczynić w postępowaniu wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu, którego to wniosku skarżący nie złożył. W sprawie wymaga podkreślenia okoliczność, iż skarżący wielokrotnie w toku postępowania unikał odbierania wysyłanych do niego, przez organ, przesyłek co spowodowało, iż odebrano od niego specjalne oświadczenie w celu usunięcia ewentualnych wątpliwości w przyszłości. Pismo to stanowi kartę 35 t. II akt administracyjnych. Przypomnieć przy tym stronie należy, iż w postępowaniu podatkowym strona, z mocy art. 146 Ordynacji podatkowej ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu , zaś w razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Reasumując należy stwierdzić, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął w dniu 11 kwietnia 2005r. Odwołanie zostało nadane przez skarżącego w dniu 19 września 2005r. a zatem z przekroczeniem terminu dla dokonania tej czynności. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło