VII SA/Wa 566/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-21
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania administracyjnego, ale posiadająca interes faktyczny, ma prawo do uzyskania uwierzytelnionych kserokopii akt sprawy na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do przeglądania akt sprawy oraz wydawania z nich uwierzytelnionych odpisów przysługuje wyłącznie podmiotom występującym w postępowaniu na prawach strony, posiadającym interes prawny. Interes faktyczny, bez wykazania interesu prawnego opartego na przepisie prawa materialnego, nie uprawnia do żądania takich dokumentów. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do wniosków w indywidualnych sprawach, zwłaszcza gdy dotyczą prywatnych placówek.Stan faktyczny
Z.U., działając w imieniu swojej matki M.U. (pensjonariuszki domu opieki), złożył wniosek o wydanie uwierzytelnionych kserokopii z akt postępowania kontrolnego przeprowadzonego w tym domu. Organ I instancji odmówił, uznając, że M.U. nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie, wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania. Skargę do WSA złożył Z.U., zarzucając postanowieniu niezgodność z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.U. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów skargę oddala
VII SA/Wa 566/06
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego - zwanej dalej kpa w zw. z art. 28 kpa po rozpatrzeniu wniosku Z.U., działającego w imieniu własnym i matki M.U. w sprawie wydania uwierzytelnionych kserokopii z akt postępowania administracyjnego, w ramach którego dokonano kompleksowej kontroli sanitarno-epidemiologicznej oraz wstępnego powiadomienia wnioskodawcy o jej wynikach - odmówił wydania tych dokumentów.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że M.U. jako pensjonariuszka placówki opiekuńczo - leczniczej nie posiada interesu prawnego, lecz jedynie interes faktyczny, co nie pozwala jej uznać za stronę postępowania administracyjnego, a co za tym idzie wniosek Z.U. należało rozpatrzeć negatywnie.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Z.U. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy również stwierdził, że wnioskodawcom nie służy przymiot strony w postępowaniu administracyjnym i Z.U. będąc pełnomocnikiem swojej matki posiada jedynie interes faktyczny w sprawie, ale nie wykazał interesu prawnego.
Odnosząc się do zażalenia organ odwoławczy wskazał, że powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej jest chybione, gdyż udostępnienie akt administracyjnych zostało szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z.U. domagając się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił "oczywistą niezgodność z prawem". W uzasadnieniu skarżący opisał sytuację swojej chorej matki umieszczonej w domu opieki [...], stwierdzonych w tym domu szeregu nieprawidłowościach i zaniedbaniach oraz, iż w konsekwencji przeprowadzonej w tym domu opieki kontroli sprawą zajęła się Prokuratura Rejonowa [...].
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 maja 1999r. sygn. akt IV SA 1023/98 stwierdził, iż treść przepisów art. 73 i art. 74 kpa w sposób jednoznaczny wskazuje, że zarówno uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak i uwierzytelniania sporządzonych odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, przysługuje, pod określonymi tam warunkami, wyłącznie podmiotowi występującemu w postępowaniu na prawach strony.
Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało zdefiniowane w art. 28 kpa. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż przymiot strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.
Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
W rozpatrywanej sprawie ani M.U., ani Z.U. nie występowali na prawach strony w postępowaniu kontrolnym w Domu Opiekuńczo-Leczniczym w [...] przy ul. [...] przeprowadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2005r. organ ten - na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U z 1998r. poz. 575 z późn. zm.), Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000r. w sprawie domów opieki społecznej (Dz.U z 2000r. nr 82 poz. 929) oraz art. 104 § 1 kpa po stwierdzeniu naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej dnia [...] marca 2005r. w Domu Opiekuńczo-Leczniczym w [...] przy ul. [...] - nakazał wstrzymanie działalności w/w ośrodka w trybie art. 108 kpa do czasu uzyskania opinii sanitarnej.
Przeprowadzona kontrola wykazała, że dom opiekuńczo - leczniczy [...] rozpoczął działalność w zakresie całodobowej opieki nad ludźmi starszymi i przewlekle chorymi nie uzyskując zgody Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w budynku mieszkalnym nie spełniającym wymogów wynikających z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000r. w sprawie domów opieki społecznej zawartych w załączniku nr 1 pkt I. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] marca 2005r. kontroli sanitarnej stwierdzono, iż w istniejących warunkach nie ma możliwości zachowania podstawowych zasad higieniczno-sanitarnych i w związku z tym, stan taki może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w tym domu opiekuńczo-leczniczym.
Stronami w/w postępowania kontrolnego były jedynie prowadzące w ramach działalności gospodarczej Dom Opiekuńczo-Leczniczy w [...] przy ul. [...] B.W. i A.B.
Z.U. pismem z dnia [...] maja 2005r. powołując się na przepis art. 73 kpa oraz postanowienia ustawy z dnia 6 września 2001r.o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198) wniósł o umożliwienie przeglądania akt oraz o wydanie uwierzytelnionych kserokopii z akt w/w kontrolnego postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] odmówił wydania tych dokumentów.
W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo odmówił żądaniu Z.U., uznając iż nie jest on stroną postępowania i będąc pełnomocnikiem swojej matki posiada jedynie interes faktyczny w sprawie, ale nie wykazał interesu prawnego.
Nie można również zgodzić się z wnioskiem Z.U., iż ustawa o dostępie do informacji publicznej może mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, albowiem ustawa ta reguluje informacje o sprawach publicznych. Oznacza to, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Dom opieki [...] jest domem prywatnym, a nie państwowym a wnioski w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło