VI SA/Wa 1131/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. S. prowadzącego działalność gospodarczą – Przedsiębiorstwo Instalacyjno-Budowlano-Usługowe "[...]" z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r.nr [...], działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 i Dz.U. z 2001 Nr 49 poz. 509, Dz.U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984, dalej powoływana jako k.p.a. ), art. 87 ust. l, art. 92 ust. l pkt2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, Lp. 1.4.1, Lp. 1.11.7 pkt 1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), §4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 grudnia 2002r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców oplat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 150,poz. 1684 ze zm.), art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r., NR 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.W.E.L370 z 31 grudnia 1985r. ) art. 29 i 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz.879) po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez W. S. prowadzącego działalność gospodarczą : Przedsiębiorstwo Instalacyjno - Budowlano-Uslugowe"[...]" (skarżącego) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej było wykonywanie przez skarżącego przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz fakt, iż w kontrolowanym samochodzie nie był zainstalowany tachograf. Powyższe stwierdzono podczas kontroli pojazdu marki Star o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...] września 2004r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości Ż.. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] podpisanym przez kierowcę pojazdu (pracownika skarżącego) A. F.. Odwołując się do treści art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz §4 z dnia 12 grudnia 2002r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych organ wskazał, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne obowiązani są do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Opłatę uiszcza się nabywając kartę opłaty, którą następnie się wypełnia w sposób określony w w/w rozporządzeniu. Wskazując na przepis art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r., NR 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, organ podniósł, że urządzenie rejestrujące (tachograf) ma być zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i 14 ust.1 rozporządzenia EWG nr 3820/85. Zgodnie z przepisem art. 92 ust. l pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł. Organ stwierdził, że podczas kontroli bezspornie ustalono, iż w kontrolowanym pojeździe nie był zainstalowany tachograf. Wskazana okoliczność została potwierdzona przez stronę w odwołaniu od decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że zasadnym było zastosowanie lp. 1.11.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje za wskazane naruszenie karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. Zdaniem organu, również poza sporem jest ustalenie, że w dniu kontroli przewóz odbywał się bez uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, ponieważ kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty. Powyższe udokumentowane jest protokołem kontroli podpisanym przez kierowcę bez uwag. Sankcją za stwierdzone naruszenie jest kara pieniężna w wysokości 3000 złotych zgodnie z lp.1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącego, który zarzucał decyzji organu I instancji naruszenie art. 10 ust.1, 77§1,80,81 i 7 k.p.a Odnosząc się do przedstawionej argumentacji organ odwoławczy stwierdził, że od momentu rozszerzenia struktur Unii Europejskiej na terenie państw członkowskich istnieje bezwzględny obowiązek instalacji przyrządów kontrolnych we wszystkich pojazdach objętych przepisami rozporządzeń Rady ( EWG) Nr 3820/85 oraz 3821/95. Zgodnie z tymi przepisami kontrolowany pojazd nie podlega wyłączeniom od obowiązku instalacji tachografu, bez względu na rok produkcji. Organ uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. i zaakcentował, że strona została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa do ustosunkowania się do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji, D. S., reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił: - naruszenie art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowił podstawę prawną do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za brak w pojeździe przyrządu kontrolnego. Zdaniem skarżącego, w dniu kontroli przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców wymienione w art. 92ust.1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym nie obowiązywały. Ustawodawca wprowadzając ustawę z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców nie wprowadził zmian do w/w przepisu art. 92, co w ocenie skarżącego, wskazuje na intencję "niekaralności"naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2001r. Ponadto, wywodzi dalej skarżący, obowiązek zainstalowania tachografu nie wynika z jakiejkolwiek umowy międzynarodowej, tak więc powoływanie się na art. 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest błędne. Równie wadliwy jest zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Rady(EWG) 3821/95, ponieważ naruszenie postanowień tego aktu nie jest obłożone sankcją kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust.1 pkt2 lub 6 ustawy o transporcie drogowym. - naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj art. 10§1, 77§1,80,81 i 7 k.p.a. W. S. upatruje w pozbawieniu go prawa czynnego udziału w postępowaniu albowiem organ zaniechał uzyskania od skarżącego jakichkolwiek wyjaśnień w przedmiocie rzekomego naruszenia przepisów prawa. Ponadto organ pominął dowód zawnioskowany przez skarżącego, co do tego, że w dniu kontroli pojazd przejeżdżał drogą gminną a nie krajową. Powyższe uchybienia doprowadziły, zdaniem skarżącego, do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, jakim było wykonywanie przez skarżącego przewozu na potrzeby własne po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty oraz brak obowiązkowego tachografu. Należy podzielić stanowisko organu, że dane zawarte w protokole kontroli stanowią podstawę do stwierdzenia, że pojazd w chwili kontroli poruszał się po drodze krajowej nr [...] w Ż.. Protokół ten został podpisany bez uwag przez kierowcę pojazdu Pana A. F.. Również pisemne oświadczenie kierowcy pojazdu nadesłane do organu wraz z pismem strony datowanym na 1 października 2004r. nie kwestionuje powyższych ustaleń. Bowiem kierowca pojazdu -Pan A. F. relacjonuje w swoim oświadczeniu jedynie ustalenia, jakie miał ze swoim pracodawcą, co do przebiegu trasy przejazdu (cyt. "zgodnie z poleceniem trasa miała przebiegać" "ustalona trasa prowadziła(...) i jedynie miałem przejechać przez skrzyżowanie"). Nie zakwestionował w nim natomiast miejsca kontroli – a ta, jak wynika z protokołu odbyła się na drodze krajowej nr [...]. Należy podzielić stanowisko skarżącego, że organ odwoławczy nie odniósł się wprost do powyższego oświadczenia, co stanowi niewątpliwie uchybienie przepisowi art. 107§3 k.pa. Organ przyjął natomiast, jak wynika z uzasadnienia decyzji, ustalenie stanu faktycznego na podstawie niekwestionowanego przez stronę protokołu kontroli. W tym stanie rzeczy, mając na względzie zestawienie treści protokołu z omówioną wyżej treścią oświadczenia uznać należy, iż GITD prawidłowo uczynił, dając prymat dowodowi w postaci protokołu kontroli. Stwierdzone uchybienie przepisom procedury, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie może skutkować uchyleniem z tego powodu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, co do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że nie znajdują one uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej zawiadomienie o wszczęciu postępowania strona otrzymała w dniu 9 września 2004r. na co wskazuje data i podpis skarżącego na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki nr 3782. W zawiadomieniu tym stronie zakreślono 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego oraz została pouczona m.in. o prawie zgłoszenia żądań. Tymczasem dopiero w dniu 5 października 2004r. strona nadała do organu, listem poleconym, pismo z dnia 1 października 2004r. wraz z omówionym wyżej oświadczeniem kierowcy. Decyzja została wydana przez organ I instancji w dniu [...] października 2005r. Z zestawienia powyższych dat wynika, w ocenie Sądu, że strona nie została pozbawiona prawa czynnego udziału w postępowaniu a więc zarzut ten należy uznać za chybiony. Nie można zgodzić się również z argumentacją strony dotyczącą naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej sankcjonującej opisane w decyzji naruszenia należy zauważyć, że stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088), kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze, których katalog zawarty został w załączniku do w/w ustawy. Podnieść przy tym należy, że zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Art. 91 ust.2 stanowi, że umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Zgodnie z art. 90 ust. 3 Konstytucji oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. Nr 57, poz. 507 z późn. zm.) uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r. zostało zarządzone i przeprowadzone referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (Dz.U.03.66.613) W związku z powyższym Prezydent został upoważniony do ratyfikowania Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktat został przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony w dniu 23 lipca 2003 r. przez Prezydenta R P i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszelkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw. Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć m.in. rozporządzenia, które są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Zatem akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności wdrożeniowych i wywierają skutki bezpośrednie. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W tym stanie rzeczy, Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz Rozporządzenie Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym stanowią część krajowego systemu prawnego. Zgodnie z art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Szczegółowe kwestie związane z obowiązkiem stosowania urządzeń i tzw "wykresówek" regulują przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców. W ocenie Sądu z zestawienia przepisów art. 87 ust.1 i art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że wykonujący transport drogowy ma obowiązek stosowania się do nakazów i zakazów opisanych w przywołanych przepisach. Wdrożenie dyrektyw Wspólnot Europejskich mających zastosowanie do transportu drogowego, m.in. dyrektywy 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988) nastąpiło na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 96, poz. 959). Stosownie do art. 65 tej ustawy, w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) wprowadzono szereg zmian począwszy od zmiany jej tytułu poprzez dodanie odnośnika nr 1 w brzmieniu: "Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: dyrektywy 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988), ..." Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, do której odsyła przepis art. 92 ust. 4, w którym określono wysokość kar za poszczególne naruszenia przepisów, a więc również wdrożonych dyrektyw Wspólnot Europejskich jest zatem, w ocenie Sądu, wystarczającą podstawą do nałożenia kary za wyszczególnione naruszenia. Organ prawidłowo uznał, że kontrolowany pojazd nie podlega wyłączeniu w zakresie stosowania tachografu uwagi na datę jego produkcji, bowiem należy do kategorii pojazdów, o których mowa w art. 13 ust.1 lit b-k rozporządzenia nr 3820/85 ani nie został zwolniony od jego stosowania na mocy art. 30 w zw z art. 13 ust.2 w/w rozporządzenia. Z przytoczonych wyżej powodów, działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.